Արաքսի Բաբայան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արաքսի Բաբայան
Ծնվել էմայիսի 7, 1906(1906-05-07) կամ մայիսի 5, 1906(1906-05-05)
Երևան, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էփետրվարի 13, 1993(1993-02-13) (86 տարեկանում)
Երևան, Հայաստան կամ Երևան, Հայաստան
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունքիմիկոս
Հաստատություն(ներ)Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտ և Երևանի Մխիթար Հերացու անվան Պետական Բժշկական Համալսարան
Գործունեության ոլորտՕրգանական քիմիա
ԱնդամակցությունՀայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատերԵրևանի պետական համալսարան, Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան և Երևանի պետական համալսարան
Կոչումպրոֆեսոր
Գիտական աստիճանքիմիական գիտությունների դոկտոր
ՊարգևներՀայկական ԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան «Պատվո նշան» շքանշան Հայկական ԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ և Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան
ԿուսակցությունԽՄԿԿ և ԽՄԿԿ

Արաքսի Թովմասի Բաբայան (մայիսի 7 (մայիսի 5), 1906, Երևան - փետրվարի 13, 1993, Երևան), հայ խորհրդային քիմիկոս։ ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1968 թ., թղթակից-անդամ՝ 1956 թ.)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1961 թ.)։ ԽՄԿԿ անդամ 1946 թվականից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի գյուղատնտեսական (1929 թ.) և պոլիտեխնիկական ինստիտուտի քիմիական (1937 թ.) ֆակուլտետները։ Աշխատել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտում, եղել օրգանական քիմիայի ամբիոնի վարիչ (1942–1956 թթ.), ՀԽՍՀ ԳԱ քիմիայի ԳՀԻ–ում որպես ամինոմիացությունների լաբորատորիայի վարիչ։

Զբաղվել է ամինների և չորրորդային ամոնիումային միացությունների հետազոտությամբ։ Սկզբնական շրջանի աշխատանքների արդյունքը եղավ Հոֆմանի ռեակցիայի գործնական կիրառության հնարավորության հայտնաբերումը։ Բաբայանը պարզաբանել է բազմահալոգենալկիլ խումբ պարունակող չորրորդային ամոնիումային աղերի ջրահիմնային ճեղքման ռեակցիայի մեխանիզմը, տվել β, γ և α, β չհագեցած խմբեր պարունակող համապատասխան աղերի վերախմբավորման-ճեղքման ռեակցիաները, որոնք կարող են օգտագործվել կետոնների, կարբոնաթթուների էսթերների և էնամինների սինթեզի համար։ Եղել է ՀԽՍՀ 2–4 գումարումների Գերագույն խորհրդի դեպուտատ։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի և «Պատվո նշան» շքանշաններով։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Внутримолекулярные перегруппировки солей четырехзамещенного аммония, Е., 1976.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png