Արագաշարժ (ձուկ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Արագաշարժ
Արագաշարժ (ձուկ)
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Կենդանիներ
Տիպ Քորդավորներ
Դաս Ճառագայթալողակ ձկներ
Կարգ Ծածանակերպեր
Ընտանիք Ծածաններ
Ցեղ Արագաշարժեր
Տեսակ Արագաշարժ
Լատիներեն անվանում
Alburnoides bipunctatus

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում

ITIS 163714
NCBI 58321

Արագաշարժ (լատ.՝ Alburnoides bipunctatus), տառեխիկ, ծածանաձկների ընտանիքի ձուկ։ Հայաստանում հայտնի է արագաշարժ հայկական (Alburnoides bipunctatus armeniensis) ենթատեսակը։ Տարածված է գրեթե բոլոր գետերում, բացառությամբ Սևանա լճի ավազանին պատկանողների։ Հանդիպում է մինչև 2200 մ բարձրություններում։ Բնակվում է գետերի արագահոս տեղամասերում՝ վտառներով։

Արտաքին կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարմինը կողքերից սեղմված է, երկարությունը՝ 7-8 (երբեմն՝ մինչև 12) սմ, զանգվածը՝ մինչև 35 գ։ Բերանը դնչի ծայրին է՝ դեպի վեր ուղղված թեք կտրվածքով։ Փորային լողակների և հետնալողակի միջև կա ողնուց, որը հաճախ պատված է թեփուկներով։ Պոչային լողակը մկրատաձև է։ Թեփուկները միջին չափի են, կողագծում՝ 39-56 հատ։ Մեջքային լողակում առկա է 10-11 ճառագայթ, հետնալողակում՝ 13-16։ Ալանային ատամները երկշարք են։ Խռիկային առէջները կարճ են։ Գունավորումը, կախված բնակության վայրից և տարիքից, կարող է տարբերվել։ Մեջքը մոխրականաչավուն է՝ կապտավուն նրբերանգով, կողքերը՝ արծաթափայլ, վտրիկը՝ սպիտակ։

Մարմնի վերին մասում (կողագծից վեր)՝ խռիկային կափարիչից մինչև պոչի լողակի հիմքը, ձգվում է մուգ շերտ։

Մարմնի կողքերին գտնվող կողագիծի օրգանների վերին ու ստորին մասերում լավ արտահայտված են փոքրիկ, սև պտերը։ Մեջքային, պոչային և կրծքային լողակները մոխրագույն են, փորային լողակները և հետնալողակը՝ հաճախ անգույն։ Սեռահասունի կրծքային, փորային լողակների և հետնալողակի հիմքերը նարնջագույն են։

Բազմացում և զարգացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սեռահասուն է դառնում 1-2 տարեկանում։ Սեռական երկձևությունը թույլ է արտահայտված։ Արուներն էգերից փոքր են և ցածրամարմին՝ ավելի երկար զույգ լողակներով։ Բազմանում է գարնանը և ամռանը (կախված ջրի ջերմաստիճանից)։ 1 առանձնյակն այդ ընթացքում կարող է բազմանալ 2-3 անգամ։ Բեղունությունը հասնում է մինչև 75 հազար ձկնկիթի։

Սննդառություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կենդանակեր տեսակ է։ Սնվում է տարբեր մանր անողնաշարավորներով, ջուրն ընկած միջատներով ու նրանց թրթուրներով, ջրալվերով և այլն։ Սննդային ակտիվությունն առավել բարձր է առավոտյան և երեկոյան։ Արդյունաբերական նշանակություն չունի։ Կարող է սնունդ դառնալ կարմրախայտի համար։ Արհեստ, ջրամբարներում բնակվելու դեպքում հաճախ վարակվում է փոկորդով (Ligula intestinalis

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png