Արաբ Շամիլով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Արաբ Շամիլով
Arap Shamilov.Jpeg
ԱԱՀ՝ Արաբ Շամիլով
Ծննդյան օր՝ հունվարի 23, 1897
Ծննդավայր՝ Flag of Russian Empire for private use (1914–1917) 3.svg Կարսի մարզ, Ռուսական կայսրություն
Վախճանի օր՝ հունիսի 29, 1978
Վախճանի վայր՝ Flag of Armenian SSR.svg Երևան, Հայաստանի ԽՍՀ
Կրոն Եզդիներ
Մասնագիտություն՝ Գրող, վիպասան, լրագրող
Պարգևներ և
մրցանակներ՝
Order of Red Banner ribbon bar.png Order friendship of peoples rib.png 100 lenin rib.png

Արաբ Շամիլով (1897, հունվարի 23 - 1978, հունիսի 29), հայաստանցի քուրդ արձակագիր, ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934-ից։ Ստեղծագործել է քրդերեն և հայերեն։ Կրել է նաև Արաբե Շամո գրական անունը։

Ծնվել է Կարսի մարզի Սուսուզ գյուղում։ 1912-ին տեղափոխվել է Թիֆլիս, աշխատել պեմզայի գործարանում, ապա որպես թարգմանիչ՝ կազակական երրորդ գնդում։ 1916-ին տեղափոխվել է Կարս և աշխատել Սարիղամիշ-Էրզրում երկաթուղագծի շինարարությունում։ 1920-ին 11-րդ կարմիր բանակի հետ մտել է Բաքու։ Նույն թվականին մեկնել է Մոսկվա՝ Լազարյան ինստիտուտում սովորելու։ 1924-ին վերադարձել է Երևան։ Աշխատել է «Ռյա քազա» քրդերեն թերթի խմբագրությունում։ Հետագայում սովորել է ԽՍՀՄ ԳԱ ասպիրանտուրայում (Լենինգրադ, նրա ղեկավարն էր ակադեմիկոս Հովսեփ Օրբելին

Քրդերեն լույս են տեսել նրա «Լենինի կյանքը» (Երևան, 1930), «Քուրդ հովիվը» (Երևան, 1930), «Բախտի ճանապարհ» (Երևան, 1959), «Դըմ-դըմ բերդը» (վեպ, Երևան, 1966) և այլ գրքեր։ Նրա «Քուրդ հովիվը» երկը թարգմանվել և առանձին գրքով լույս է տեսել ռուսերեն, վրացերեն, ադրբեջաներեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, անգլերեն։

Նրա սցենարով նկարահանվել է «Հայաստանի քրդերը» կինոնկարը («Հայֆիլմ», 1959)։

Մահացել է Երևանում։[1]

Ա. Շամիլովի հայերեն երկերի մատենագրություն[խմբագրել]

  • Փոքրիկ հովիվը (պատմվածք քրդերի կյանքից), Երևան, Պետհրատ, 1931, 104 էջ։
  • Ալագյազի քրդերը, Երևան, Պետհրատ, 1932, 56 էջ։
  • Բախտի ճանապարհ (վեպ), գիրք 1, Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 360 էջ։
  • Բախտի ճանապարհ (վեպ), գիրք 2, Երևան, Հայպետհրատ, 1964, 336 էջ։
  • Քուրդ հովիվը, Երևան, «Հայաստան», 1971, 204 էջ։
  • Դըմ-դըմ բերդը (վեպ), Երևան, «Սովետական գրող», 1978, 220 էջ։

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Հայկ Խաչատրյան (1986)։ Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող», էջ 423-424։