Ավլոս Կոռնելիոս Ցելսոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Ավլոս Կոռնելիոս Ցելսոս
Aulus Cornelius Celsus
Portret van Aulus Cornelius Celsus, RP-P-1908-2809.jpg
Ծնվել էմ. թ. ա. 25 անհայտ
Մահացել էմոտ. 50 անհայտ
ՔաղաքացիությունՀին Հռոմ
Մասնագիտությունբժիշկ և գրող
Գործունեության ոլորտփիլիսոփայություն
Տիրապետում է լեզուներինլատիներեն[1]
Aulus Cornelius Celsus Վիքիպահեստում
Ցելսոսի ,,Բժշկության մասին,, աշխատության առաջին հրատարակության կազմ,ը

Ավլոս Կոռնելիոս Ցելսոս (լատ.՝ Aulus Cornelius Celsus, մ. թ. ա. 25, անհայտ - մոտ. 50, անհայտ), հռոմեացի փիլիսոփա և բժիշկ։ Գրել է շուրջ 20 գիրք (լատ.՝ «Artes») փիլիսոփայության և գիտության տարբեր ասպարեզներից (ճարտասանություն, իրավունք, գյուղատնտեսություն, ռազմական գործ և բժշկություն)։ Այդ աշխատությունից մեզ է հասել միայն բժշկությանը վերաբերող հատվածը (8 գիրք, լատ.՝ «De medicina»

De Medicina-ն հանրագիտարանային բնույթի աշխատություն է, որը, դեռևս Հիպոկրատեսի և Ասկլեպիադեսի ժամանակներից եկող ավանդույթի համաձայն, բաղկացած է երեք մասից՝ սննդակարգ (դիետա), դեղաբանություն և վիրաբուժություն[2]։ Աշխատությունը կազմված է ութ գրքից՚

  • 1-ին գիրք - – Բժշկագիտության պատմություն (ներառում է պատմություններ ութսուն բժշկագետների մասին, որոնցից ոմանք հայտնի են դարձել լոկ այս գրքի շնորհիվ[3])
  • 2-րդ գիրք - – Ընդհանուր ախտաբանություն
  • 3-րդ գիրք – Յուրահատուկ հիվանդություններ
  • 4-րդ գիրք – Մարմնի մասերը
  • 5-րդ և 6-րդ գրքեր – Դեղաբանություն
  • 7-րդ գիրք – Վիրաբուժություն
  • 8-րդ գիրք – Վնասվածքաբանություն

Ժամանակակիցները Ցելսոսին անվանել են «բժշկագիտության Ցիցերոն» (նրա հստակ, հասկանալի խոսքը նկատի առնելով), «հռոմեական Հիպոկրատ»։

De Medicina-ն առաջին անգամ տպագրվել է 1478 թվականին և երկար տարիներ եղել է բժշկագիտական գլխավոր ձեռնարկը Եվրոպայում։

Ցելսոսի աֆորիզմներից[4][խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Անգործությունը թուլացնում է մարմինը, աշխատանքը՝ ամրապնդում. առաջինը հանգեցնում է վաղաժամ ծերության, երկրորդը երկարաձգում է երիտասարդությունը։
  • Ստամոքսը չափից դուրս լցնելը վնասակար է առողջության համար։
  • Հանգստությունը լավագույն դեղամիջոցն է։
  • Հիվանդությունը ոչ թե գեղեցիկ խոսքերով են բուժում, այլ՝ դեղերով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Mirabile: Digital Archives for Medieval Culture (իտալ.)SISMEL – Edizioni del Galluzzo.
  2. «On Medicine - De medicina»։ World Digital Library։ Վերցված է 2014-03-01 
  3. Magill Frank Northen, Aves Alison (1998)։ Dictionary of World Biography։ Taylor & Francis։ ISBN 9781579580407։ Վերցված է 25 August 2013 
  4. Celsus, De Medicina

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]