Ասեն Զլատարով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ասեն Զլատարով
BASA 865K-1-941-3 Asen Zlatarov.jpg
Ծնվել էփետրվարի 4, 1885(1885-02-04)[1][2]
ԾննդավայրՀասկովո, Բուլղարիա
Մահացել էդեկտեմբերի 22, 1936(1936-12-22)[1] (51 տարեկանում)
Մահվան վայրՎիեննա, Federal State of Austria
ՔաղաքացիությունԲուլղարիա
ԿրթությունԺնևի համալսարան[2]
Գիտական աստիճանքիմիական գիտությունների դոկտոր
Մասնագիտությունքիմիկոս
ԱշխատավայրՍոֆիայի համալսարան[2]
Asen Zlatarov Վիքիպահեստում

Ասեն Խրիստով Զլատարով (բուլղ.՝ Асен Христов Златаров. 1885 թ. փետրվարի 4, Խասկովո - 1936 թ. դեկտեմբերի 22, Վիեննա)՝ բուլղար կենսաքիմիկոս, հասարակական գործիչ, գրող, պրոֆեսոր

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1885 թվականի փետրվարի 4-ին, Բուլղարիայի Խասկովո քաղաքում, Խրիստո և Թեոֆանիա Զլատարովների ընտանիքում: 1903 թվականին նրանց ընտանիքը տեղափոխվել է մայրաքաղաք Սոֆիա, որտեղ Ասենը այդ նույն տարում ավարտել է ռեալական գիմնազիան և ընդունվել Սոֆիայի համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետը: 1904 թվականին մեկնել է Շվեյցարիա, ընդունվել Ժնևի համալսարան, որն ավարտել է 1907 թվականին: Հաջորդ տարում ֆրանսիական Գրենոբլ քաղաքի համալսարանում պաշտպանել է դոկտորական թեզը, ստացել ֆիզիկայի և քիմիայի դոկտորի գիտական աստիճան, մայիս ամսին վերադարձել Բուլղարիա և սեպտեմբերին աշխատանքի անցել Պլովդիվի ուսումնարաններից մեկում:

1909-1910 թվականներին Ասեն Զլատարովը պրոֆեսոր Տ. Պաուլեի ղեկավարությամբ սննդի և դատական քիմիա է ուսումնասիրել Մյունխենում, այնուհետև վերադարձել է հայրենիք և աշխատանքի անցել Սոֆիայի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետում որպես օրգանական քիմիայի գծով ասիստենտ: Միաժամանակ խմբագրում էր «Քիմիան և արդյունաբերությունը», «Բնություն և գիտություն» ամսագրերը, աշխատակցում «Натурфилосифско чтиво», «Наука и живот» գրադարաններին:

1912 թվականին նա զորակոչվել է բուլղարական բանակ, մինչև 1915 թվականը գտնվելով զինվորական ծառայության մեջ՝ մասնակցել է Բալկանյան առաջին և երկրորդ պատերազմներին:

1920 թվականին Ասեն Զլատովին շնորհվել է Սոֆիայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի ֆիզիոլոգիական քիմիայի պատվավոր դոցենտի և ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի կենսաքիմիայի պատվավոր դոցենտի կոչում: 1924 թվականին նա նշանակվել է Սոֆիայի համալսարանի մասնագետ, իսկ 1935 թվականից՝ հիմնական պրոֆեսոր:

1928 թվականին ընտրվել է Բուլղարիայի քիմիկոսների միության նախագահ; 1934 թվականին մասնակցել է Մադրիդում անցկացված միջազգային քիմիական կոնգրեսին: 1935 թվականին այցելել է Բելգրադ, մի շարք զրույցներ անցկացրել Սերբիայի մայրաքաղաքի ուսանողների հետ: Այդ նույն տարում ընտրվել է Սոֆիայի համալսարանի օրգանական քիմիայի ամբիոնի վարիչ: Իր գործունեությամբ նա ամուր հիմքեր է դրել Բուլղարիայում կենսաքիմիայի՝ որպես գիտության, հիմնադրման ու զարգացման համար:

Գրողը, հասարակական գործիչը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1925 թվականից Ասեն Զլատովը «Стрелец» գրական խմբակի անդամ էր: Լույս է ընծայել բանաստեղծություններ, գրականագիտական հոդվածներ, արձակ ստեղծագործություններ, այդ թվում՝ նույնիսկ մեկ վեպ: Ակտիվորեն համագործակցում էր մամուլի հետ և, բացի այդ, ,,Բուլղարական ժողովրդական ծովային համաձայնություն,, կազմակերպության ակտիվ անդամներից էր, մի կազմակերպություն, որն զբաղվում էր Բուլղարիայում ծովային գործը ժողովրդականացնելու գործով:

Այս ամենի հետ մեկտեղ Զլատարովը մասնակցում էր «Հրեաների պաշտպանության կոմիտե»-ի աշխատանքներին՝ այդտեղ համագործակցելով պետական գործիչ Պետկո Կարավելովի այրու՝ Եկատերիա Կարավելովայի, պրոֆեսոր Պետկո Ստայնովի, գրող Անտոն Ստրաշիմիրովի և այլ գործիչների հետ: Կոմիտեի գործունեությունը հարթ ու հեշտ չէր ընթանում. որոշ թերթեր քննադատում էին, մեղադրում Գերմանիայի ներքին գործերին միջամտելու մեջ:

Մահը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1936 թվականին Ասեն Զլատարովը Վիեննայում իրար ետևից երկու բարդ վիրահատության ենթարկվեց: Սիրտը չդիմացավ, և 1936 թվականի դեկտեմբերի 22-ին նա մահացավ:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

„Идеали на младото поколение“

„В страната на съветите“ (1936)[3]

„Диктатура или демокрация“[3]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

↑ Вълканов, Вълкан. Морска история на България. — София : „Албатрос“, 2000. — P. 128. — ISBN 954-751-008-8.

↑ Дренкова, Фани. Като антична трагедия. Съдбата на Екатерина Каравелова и нейното семейство в писма, дневници, фотографии. — София : издателство – Наука и изкуство, 1984. — P. 517.

↑ Перейти к: 1 2 ПИСАТЕЛЯТ АСЕН ЗЛАТАРОВ, Литературен Свят, геом-бг

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Информация за Асен Златаров от haskovo-online (болг.)

Информация за Асен Златаров, Ботевград и Природоматематическата гимназия носеща неговото име (болг.)

Наукометричен анализ на публикуваното научно творчество на Проф. д-р Асен Златаров, Маруся Петкова, отвес.орг (болг.)

Национален каталог на академичните библиотеки в страната НАБИС (болг.)