Առաստաղ

Առաստաղ (անգլ.՝ ceiling), սենյակի վերին հատվածը ծածկող ներքին ծածկ։ Ընդհանուր առմամբ, այն չի համարվում կառուցվածքային տարր, այլ ավարտուն մակերես է, որը թաքցնում է տանիքի կառուցվածքի ստորին հատվածը կամ վերևի հարկի հատակը: Առաստաղները կարող են զարդարվել ըստ ճաշակի։ Կան առաստաղների ֆրեսկոների և արվեստի գործերի բազմաթիվ օրինակներ, հատկապես կրոնական կառույցներում: Առաստաղը կարող է հանդիսանալ նաև թունելի վերին սահմանը:

Առաստաղի ամենատարածված տեսակը կախովի (անգլ.՝ dropped) առաստաղն է, որը կախված է վերևում գտնվող կառուցվածքային տարրերից: Գիպսաստվարաթղթե վահանակներն ամրացվում են անմիջապես առաստաղի փայտե հեծաններին կամ խոնավադիմացկուն նրբատախտակի մի քանի շերտերի, որոնք այնուհետև ամրացվում են փայտե հեծաններին: Խողովակաշարերը կամ օդատարները կարող են անցկացվել առաստաղի վերևում գտնվող բացվածքում, որտեղ կարող են տեղադրվել նաև ջերմամեկուսիչ և հրդեհակայուն նյութեր: Որպես այլընտրանք, առաստաղները կարող են ներկվել ցողմամբ՝ խողովակաշարերն ու օդատարները թողնելով բաց, սակայն ներկված, և օգտագործելով ցողվող փրփուր։

Կախված առաստաղի ենթատեսակներից է ձգվող առաստաղը, որտեղ գիպսաստվարաթղթի փոխարեն ալյումինե ձողերի ցանցն է ամրացվում փայտե հեծաններին՝ ձևավորելով ուղղանկյունաձև բացվածքների շարք: Այնուհետև գիպսաստվարաթղթի առանձին կտորներ տեղադրվում են այդ տարածքների ստորին հատվածում այնպես, որ գիպսաստվարաթղթի արտաքին կողմը՝ ալյումինե ձողերով, ներքևից երևա որպես առաստաղ: Այս կառուցվածքը համեմատաբար հեշտացնում է առաստաղի հետևում գտնվող խողովակների և մեկուսացման վերանորոգումը, քանի որ անհրաժեշտ է պարզապես բարձրացնել և հանել համապատասխան տարրը՝ գիպսաստվարաթուղթը քանդելու և այնուհետև վերականգնելու փոխարեն։

Առաստաղի այլ տեսակներից են տաճարային, գոգավոր կամ տակառաձև և կեսոնային առաստաղները: Առաստաղը հաճախ միացվում է պատերին ձուլվածքի (անգլ.՝ coving) միջոցով։ Առաստաղները կարող են որոշակի դեր խաղալ հրդեհի վտանգի նվազեցման գործում, և գոյություն ունի կախովի առաստաղների հրդեհակայունության համակարգ:

Տեսակներ

Առաստաղները դասակարգվում են ըստ իրենց արտաքին տեսքի կամ կառուցվածքի: Տաճարային առաստաղը բարձր է, որը նման է եկեղեցիների առաստաղներին: Կախովի առաստաղն այնպիսին է, որի ավարտուն մակերեսը կառուցվում է իրենից վեր գտնվող կառուցվածքից մի քանի սանտիմետրից մինչև մի քանի մետր ցածր։ Սա կարող է արվել էսթետիկ տեսքը ապահովելու նպատակով օրինակ՝ առաստաղի ցանկալի բարձրության հասնելու համար, կամ գործնական նպատակներով, ինչպիսիք են ձայնամեկուսացումը կամ ՋՕՕ (ջեռուցում, օդափոխություն և օդորակում) համակարգերի ու խողովակաշարերի համար տարածք ապահովելը: Սրա հակառակ տարբերակը բարձրացված հատակն է: Գոգավոր կամ տակառաձև առաստաղը դեպի վեր կորացված կամ կլորացված է՝ սովորաբար տեսողական կամ ակուստիկ ազդեցության համար, մինչդեռ կեսոնային առաստաղը բաժանված է խորացված քառակուսի կամ ութանկյուն պանելների ցանցի, որը կոչվում է նաև «լակունար առաստաղ»: Գոգավոր-քիվային առաստաղը պատի և առաստաղի միջև օգտագործում է ծեփամածիկային կոր անցում։ Այն իր անվանումն ստացել է գոգավոր քիվից՝ գոգավոր կորություն ունեցող շրիշակից^[1]: Ձգվող առաստաղի դեպքում օգտագործվում են առանձին վահանակներ՝ պատրաստված այնպիսի նյութերից, ինչպիսին է պոլիվինիլքլորիդը, որոնք ամրացվում են պարագծային պրոֆիլին^[2]։

Ձևավորման տարրեր

Առաստաղները հաճախ զարդարվել են ֆրեսկոներով, խճանկարներով, սալիկներով և մակերեսային այլ հարդարումներով: Թեև դրանց իրականացումը, առնվազն տեղում, բարդ է, զարդարված առաստաղն ունի այն առավելությունը, որ մեծապես պաշտպանված է մատների հպումներից և փոշուց առաջացած վնասներից: Անցյալում, սակայն, այս առավելությունը գերազանցապես չեզոքացվում էր մոմերի կամ բուխարուց ծխի հասցրած վնասով: Բազմաթիվ պատմական շինություններ ունեն հռչակավոր առաստաղներ. թերևս ամենահայտնին Միքելանջելոյի Սիքստինյան կապելլայի առաստաղն է:

Առաստաղի բարձրությունը, հատկապես ցածր առաստաղների դեպքում, կարող է հոգեբանական ազդեցություն ունենալ^[3]։

Հրդեհակայունություն ունեցող առաստաղների դասակարգում

Առևտրային և բնակելի շինարարության մեջ հրդեհակայունության ցուցանիշին նպաստող ամենատարածված առաստաղը կախովի առաստաղն է: Կախովի առաստաղի դեպքում հրդեհակայունության ցուցանիշը ձևավորվում է ամբողջ համակարգի հաշվին, որը ներառում է ինչպես վերևում գտնվող կառուցվածքը, որից կախված է առաստաղը՝ բետոնե կամ փայտե ծածկ, այնպես էլ կախման մեխանիզմը և, ի վերջո, ամենացածր թաղանթը կամ կախովի առաստաղը: Այն կառուցվածքի, որից կախված է առաստաղը, և ստորին թաղանթի, օրինակ, T-աձև պրոֆիլներով առաստաղ կամ գիպսաստվարաթղթե շերտ, միջև հաճախ որոշակի տարածություն է մնում էլեկտրական խողովակաշարերի, մալուխների և օդատարների անցկացման համար:

Այնուամենայնիվ, հնարավոր է կառուցել այնպիսի առաստաղ, որն ունի ինքնուրույն հրդեհակայունության համակարգ։ Նման համակարգերը պետք է փորձարկվեն առանց վերևում գտնվող սալից կախված լինելու՝ ապացուցելու համար, որ ստացված համակարգն ունակ է ինքնուրույն պահել իր կառուցվածքը։ Այս տեսակի առաստաղը տեղադրվում է վերևում գտնվող տարրերը հրդեհից պաշտպանելու համար։

Եզրերը ազատ, կառուցվածքի գործառույթ չկրող առաստաղ, որը ենթարկվում է 4-ժամյա հրդեհային փորձարկման։ Ճկումը չափվում է I-ձողից։
«Durasteel»-ի առաստաղը, հրդեհային փորձարկումն հաջողությամբ անցնելուց հետո, դուրս է բերվում վառարանից և պատրաստվում է լրացուցիչ 45 PSI (3.1 բար) ջրային շիթի փորձարկման։

Պատկերասրահ

Գոթական առաստաղ Փարիզի Սենտ Շապելում, 1243-1248 թվականներ, ճարտարապետ՝ Պիեռ դը Մոնտրյո^[4]
Վերածննդի դարաշրջանի առաստաղ Փարիզի Լուվրի պալատի Հենրի II-ի աստիճանավանդակում, հեղինակներ՝ Էտիեն Կարմուա, Ռեյմոն Բիդոլե, Ժան Շրեստիեն և Ֆրանսուա Լյորյո, 1553 թվական^[5]
Վերածննդի դարաշրջանի առաստաղ Լուվրի պալատի թագավորի ննջասենյակում, հեղինակ՝ Ֆրանսիսկ Սկիբեկ դե Կարպի, 1556 թվական^[6]
Բարոկկո ոճի առաստաղ Լուվրի պալատի Տարվա եղանակների սրահում, հեղինակներ՝ Ջովաննի Ֆրանչեսկո Ռոմանելլի, Միշել Անգիե և Պիետրո Սասսո, 17-րդ դարի կեսեր^[7]
Նեոկլասիկ ոճի առաստաղ Լուվրի պալատի՝ Դյուշատելի սրահը, կենտրոնում «Ֆրանսիական գեղանկարչության հաղթանակը․ Պուսենի, Լեսյուերի և Շառլ ապոթեոզը» կոմպոզիցիայով, հեղինակ՝ Շառլ լը Բրեն, 1822 թվական Ինչպես նաև առաստաղի վահանակներով, որոնց վրա ֆրանսիացի նկարիչների մեդալիոնային դիմանկարներն են (1828-1833 թվականներ)^[8]
Նեոկլասիկ ոճի առաստաղ Լուվրի պալատի Մոլիենի աստիճանավանդակում, ճարտարապետ՝ Հեկտոր Լըֆյուել (1857 թվական), նկարիչ՝ Շառլ Լուի Մյուլլեր (1868-1870 թվականներ)^[9]
Մավրիտանական վերածննդի ոճի առաստաղ Նիկոլաե Տ. Ֆիլիտիի / Նաե Ֆիլիտիսի տանը (Կալեա Դորոբանցիլոր № 18), Բուխարեստ, Ռումինիա, ճարտարապետ՝ Էռնեստ Դոնո, 1910 թվական^[10]
Հռոմեական կախովի առաստաղի ցուցադրական վերականգնում մ.թվական մոտ 306 թվական կայսերական պալատում, Թրիեր, Իտալիա
Հռոմի Վատիկան քաղաքի Սիքստինյան կապելլայի առաստաղի մի հատվածը, որը ցույց է տալիս առաստաղի շարունակությունը մյուս ֆրեսկոների հետ
Ստրասբուրգի (Ֆրանսիա) Շուցենբերգեր վիլլայի առաստաղը՝ զարդարված մոդեռն ոճի զարդանախշերով
Նկարազարդ առաստաղ Լիեժում, Բելգիա
Ավանդական չինական առաստաղ Տաոյուան քաղաքի Դայուան Ժենշոու տաճարում, Թայվան
Կախվող առաստաղ
Փայտե հեծաններով առաստաղ

Տես նաև

Հեծան

Ծանոթագրություններ

↑ «Casa de las Ratas 2/2/2003». Արխիվացված է օրիգինալից September 29, 2008-ին. Վերցված է September 14, 2008-ին.
↑ Corky Binggeli (2011). Interior Graphic Standards: Student Edition. John Wiley & Sons. էջ 220. ISBN 978-1-118-09935-3.
↑ Meyers-Levy, Joan; Zhu, Rui (Juliet) (August 2007). «The Influence of Ceiling Height: The Effect of Priming on the Type of Processing That People Use». Journal of Consumer Research. 34 (2): 174–186. doi:10.1086/519146. JSTOR 10.1086/519146. S2CID 16607244.
↑ Melvin, Jeremy (2006). …isme Să Înțelegem Stilurile Arhitecturale (ռումիներեն). Enciclopedia RAO. էջ 39. ISBN 973-717-075-X.
↑ Bresc-Bautier, Geneviève (2008). The Louvre, a Tale of a Palace (անգլերեն). Musée du Louvre Éditions. էջ 26. ISBN 978-2-7572-0177-0.
↑ Bresc-Bautier, Geneviève (2008). The Louvre, a Tale of a Palace (անգլերեն). Musée du Louvre Éditions. էջ 30. ISBN 978-2-7572-0177-0.
↑ Bresc-Bautier, Geneviève (2008). The Louvre, a Tale of a Palace (անգլերեն). Musée du Louvre Éditions. էջ 55. ISBN 978-2-7572-0177-0.
↑ Bresc-Bautier, Geneviève (2008). The Louvre, a Tale of a Palace (անգլերեն). Musée du Louvre Éditions. էջ 106. ISBN 978-2-7572-0177-0.
↑ Bresc-Bautier, Geneviève (2008). The Louvre, a Tale of a Palace (անգլերեն). Musée du Louvre Éditions. էջ 138. ISBN 978-2-7572-0177-0.
↑ Marinache, Oana (2015). Ernest Donaud - visul liniei (ռումիներեն). Editura Istoria Artei. էջ 79. ISBN 978-606-94042-8-7.

Արտաքին հղումներ

Վիքիպահեստ նախագծում կարող եք այս նյութի վերաբերյալ հավելյալ պատկերազարդում գտնել Առաստաղ կատեգորիայում։

«Ceiling» . Encyclopædia Britannica (անգլերեն). Vol. 5 (11th ed.). 1911.
«Ceiling» . New International Encyclopedia. 1904.
Merriam-Webster ceiling definition

[1] «Casa de las Ratas 2/2/2003». Արխիվացված է օրիգինալից September 29, 2008-ին. Վերցված է September 14, 2008-ին.

[2] Corky Binggeli (2011). Interior Graphic Standards: Student Edition. John Wiley & Sons. էջ 220. ISBN 978-1-118-09935-3.

[3] Meyers-Levy, Joan; Zhu, Rui (Juliet) (August 2007). «The Influence of Ceiling Height: The Effect of Priming on the Type of Processing That People Use». Journal of Consumer Research. 34 (2): 174–186. doi:10.1086/519146. JSTOR 10.1086/519146. S2CID 16607244.

[4] Melvin, Jeremy (2006). …isme Să Înțelegem Stilurile Arhitecturale (ռումիներեն). Enciclopedia RAO. էջ 39. ISBN 973-717-075-X.

[5] Bresc-Bautier, Geneviève (2008). The Louvre, a Tale of a Palace (անգլերեն). Musée du Louvre Éditions. էջ 26. ISBN 978-2-7572-0177-0.

[6] Bresc-Bautier, Geneviève (2008). The Louvre, a Tale of a Palace (անգլերեն). Musée du Louvre Éditions. էջ 30. ISBN 978-2-7572-0177-0.

[7] Bresc-Bautier, Geneviève (2008). The Louvre, a Tale of a Palace (անգլերեն). Musée du Louvre Éditions. էջ 55. ISBN 978-2-7572-0177-0.

[8] Bresc-Bautier, Geneviève (2008). The Louvre, a Tale of a Palace (անգլերեն). Musée du Louvre Éditions. էջ 106. ISBN 978-2-7572-0177-0.

[9] Bresc-Bautier, Geneviève (2008). The Louvre, a Tale of a Palace (անգլերեն). Musée du Louvre Éditions. էջ 138. ISBN 978-2-7572-0177-0.

[10] Marinache, Oana (2015). Ernest Donaud - visul liniei (ռումիներեն). Editura Istoria Artei. էջ 79. ISBN 978-606-94042-8-7.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]