Ապարաններ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գյուղ
Ապարաններ/Բանանիյար
Bənəniyar
Կոորդինատներ: 39°08′47″ հս․ լ. 45°39′05″ ավ. ե. / 39.14639° հս․. լ. 45.65139° ավ. ե. / 39.14639; 45.65139
ԵրկիրԱդրբեջան Ադրբեջան
ՇրջանՋուղայի շրջան
Այլ անվանումներՏիգրանակերտ
Տիգրանավան
Ապարանք
Պաշտոնական լեզուԱդրբեջաներեն
Բնակչություն6․000 մարդ (2010)
Ազգային կազմԱդրբեջանցիներ
Կրոնական կազմՇիա իսլամ
Ժամային գոտիUTC+4
##Ապարաններ (Ադրբեջան)
Red pog.png

Ապարաններ կամ Ապարանք (այժմ կոչվում է՝ ադրբ.՝ Bənəniyar - Բանանիար), նախկին հայկական բնակավայր, ներկայում ադրբեջանաբնակ գյուղ ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Ջուղայի շրջանում[1][2]։

Անվանուն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակավայրը հայտնի է տարբեր անուններով։ Հնում այն կոչվել է Տիգրանակերտ, Տիգրանավան։ Հետագայում հայտնի է դարձել Ապարաններ, Ապարանք անուններով[1][2]։ Ներկայում ադրբեջանաբնակ դարձած բնակավայրը պաշտոնապես կոչվում է Բանանիար[1]։

Տեղադրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ապարաններ բնակավայրը պատմականորեն գտնվել է Երնջակ գավառում՝ Երնջակ գետի աջ ափին, Ապրակունիս բնակավայրից մոտ 2 կմ հյուսիս[1]։ Ներկայում ադրբեջանաբնակ դարձած գյուղը տեղակայված է Ադրբեջանի Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Ջուղայի շրջանում։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հնագույն պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարբեր պատմիչներ և ուսումնասիրողներ Ապարանների հնագույն պատմության վերաբերյալ ունեն տարբեր կարծիքներ։ Մի շարք ուսումնասիրողներ, այդ թվում՝ Արգամ Այվազյանը, Չամչյանը, կարծում են, որ Ապարանները Նախիջևանի Տիգրանակերտն է, որը հիմնադրել է Հայոց թագավոր Տիգրան Երվանդյանը։

Պատմամշակութային հուշարձաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ապարաններ բնակավայրը նախկինում ունեցել է տարբեր դարերով թվագրվող պատմամշակութային բազում հուշարձաններ։ Դեռևս Խորհրդային տարիներին հնագույն քաղաքի տարբեր շինությունների, գերեզմանատների մի մասի հետքերը տեսանելի էին այժմյան գյուղի մերձակայքում, այն շրջապատող այգիներում ու դաշտերում[1]:

Ամենայն Սրբոց եկեղեցի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հնուց ի վեր բնակավայրը եղել է հայաբնակ։ Հայտնի է, որ միջնադարում այնտեղ ապրել են 500-600 տուն հայ բնակչություն։ Խորհրդային տարիներին և հատկապես Արցախյան պատերազմի հետևանքով Ապարաններ գյուղը հայաթափվել է։ Այժմ այնտեղ բնակվում են ադրբեջանցիներ[1]։ Ադրբեջանական պաշտոնական տվյալներով 2009 թվականին բնակավայրն ուներ 3385 բնակիչ[3]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Արգամ Այվազյան, «Նախիջևան։ Բնաշխարհիկ պատկերազարդ հանրագիտակ», Երևան, 1995 թվական, էջ 193-194։
  2. 2,0 2,1 Արգամ Այվազյան, «Նախիջևանի ԻՍՍՀ հայկական հուշարձանները» Երևան, «Հայաստան» հրատարակչություն, 1986 թվական։
  3. Azərbaycan Respublikası əhalisinin siyahıyaalınması 2009-cu il. I cild. Bakı - 2010.(ադրբ.)