Աուսեկլիս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Աուսեկլիս
Miķelis Krogzemis.jpg
Ծնվել է սեպտեմբերի 18, 1850({{padleft:1850|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})
Ծննդավայր Ալոյան շրջան, Լատվիա
Վախճանվել է փետրվարի 6, 1879({{padleft:1879|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:6|2|0}}) (28 տարեկանում)
Վախճանի վայր Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն
Մասնագիտություն բանաստեղծ և լրագրող
Լեզու լատվիերեն
Քաղաքացիություն Flag of Latvia.svg Լատվիա
Կրթություն Ցիմզեի ուսուցչական սեմինարիա
Ստեղծագործական շրջան 1872-1879
Գրական շարժումներ Երիտասարդ լատվիացիներ
Ուշագրավ աշխատանքներ «Ausekļa raksti»
Miķelis Krogzemis Վիքիպահեստում

Աուսեկլիս[1] (լատիշ․՝ Auseklis, իսկական անունը՝ Միկելիս Կրոգզեմիս, լատիշ․՝ Miķelis Krogzemis, 18 սեպտեմբերի, 1850, Ունգուրպիլս, Ալոյայի երկրամաս - 6 փետրվարի, 1879, Սանկտ Պետերբուրգ, լատվիացի բանաստեղծ։

Լատիշական գրականության մեջ ժողովրդական ռոմանտիզմի ակնառու ներկայացուցիչներից մեկը։ Թարգմանել է Հայնրիխ Հայնեի, Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթեի, Ֆրիդրիխ Շիլլերի, Յոհան Գոթֆրիդ Հերդերի և այլոց ստեղծագործությունները։ Իր բանաստեղծություններում անդրադարձել է պատմական թեմաներին, առասպելական ու լատվիական բանահյուսության թեմատիկաների, իդեալականացրել է հայրենի երկիրը։ Գրել է սատիրական բանաստեղծություններ, եղել է «Դունդուրի» ալմանախների գաղափարական առաջնորդը։ Գերմանական բարոնների ու հոգևորականների մասին գրել է սուր սատիրաներ։ Աուսեկլիսի անվամբ է կոչվում Ռիգայի փողոցներից մեկը։ Ալոյայում Աուսեկլիսի պատվին անվանակոչվել միջնակարգ դպրոց, որի դիմաց տեղադրված է բանաստեղծի հուշարձանը (քանդակագործ՝ Մ. Լանգե)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միկելիս Կրոգզեմիսը ծնվել է 1850 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Վալմերի նահանգի Ունգուրպիլս ծխի Սիպոլի դաստակերտում (ներկայում՝ Ալոյայի երկրամասի, Ալոյայի ծուխ)։

Ավարտել է Ցիմզեի ուսուցչական սեմինարիան Վալկայում։ Որպես ուսուցիչ աշխատել է Յաունպիեբալգայում, Ցեսիսում, Լիելվարդեում։ 1872 թվականին տպագրել է իր առաջին բանաստեղծությունը։ 1872 թվականին լույս է տեսել «Բանաստեղծություններ» ժողովածուն։

1874 թվականին Ռիգայում կայացած ուսուցիչների երկրորդ ընդհանուր գիտաժողովում հանդես է եկել ելույթով, որում շարադրել է ժողովրդական դպրոցի մանրամասն ծրագիրը։ 1874 թվականի նոյեմբերին, երբ չի կարողանում աշխատանք գտնել Ռիգայում, որպես ուսուցիչ սկսում է աշխատել Սանկտ Պետերբուրգում։ 1888 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում հրատարակվում են նրա ստեղծագործությունները («Ausekļa raksti»)։

1879 թվականին մահացել է տիֆով ու մահացել նույն թվականի փետրվարի 6-ին։ Թաղված է Ալոյայի քաղաքային գերեզմանատանը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. *Rožkalne Anita, LU literatūras, folkloras un mākslas institūts (2003)։ Latviešu rakstniecība biogrāfijās. (Latvian)։ Riga: Zinātne։ ISBN 9984-698-48-3։ OCLC 54799673 

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона, (1890—1907).