Աշտյակո Փուրքարիմ
| Աշտյակո Փուրքարիմ ئاشتیاکۆ پوورکەریم | |
|---|---|
| Ծնվել է | 23 օգոստոսի 1977 |
| Ծննդավայր | Մահաբադ, Իրան |
| Քաղաքացիություն | Ֆրանսիա |
| Ազգություն | քուրդ |
| Կրթություն | Մահաբադի Իսլամական Ազադ համալսարան; Փարիզ VIII համալսարան |
| Մասնագիտություն | լրագրող, գրող և քաղաքական ակտիվիստ |
| Աշխատանք | լրագրող, գրող, քաղաքական գործիչ |
| Գործունեություն | 1996–ներկայում |
| Զբաղեցրած պաշտոններ | Քուրդիստանի անկախության կուսակցության գլխավոր քարտուղար |
| Կուսակցություն | Քուրդիստանի անկախության կուսակցություն |
| 🌐 | |
Աշտյակո Փուրքարիմ (անգլ.՝ Ashtyako Poorkarim; նախկինում հանրային գործունեության մեջ օգտագործել է Jamal Poorkarim անունը, ծնվել է 1977 թվականի օգոստոսի 23-ին) քուրդ լրագրող, գրող և քաղաքական գործիչ է, որը բնակվում է Փարիզում, Ֆրանսիա։[1][2] Նախկինում եղել է Իրանական Քուրդիստանի դեմոկրատական կուսակցության անդամ։ 2019 թվականին եղել է Քուրդիստանի անկախության շարժման հիմնադիրներից և դարձել է դրա նախագահը։ 2022 թվականին մեկ տարով ընտրվել է Քուրդիստանի անկախության կողմնակիցների դաշինքի նախագահ։[3] 2026 թվականի մարտին շարժման և Քուրդիստանի անկախության կուսակցության միավորումից հետո դարձել է միավորված կուսակցության գլխավոր քարտուղարը։[4][5]
Անուն և վաղ տարիներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Փուրքարիմը ծնվել է Մահաբադում։ Իր կազմակերպության կայքում հրապարակված կենսագրության համաձայն՝ 1994 թվականին ստացել է գրականության և հումանիտար գիտությունների դիպլոմ, 1996 թվականին՝ Մահաբադի երիտասարդական կինոյի ընկերության վկայական, իսկ 1997 թվականին եղել է Մահաբադի գրական միության ակտիվ անդամ և մասնակցել մի շարք գրական փառատոների։ 1999 թվականին Մահաբադի Իսլամական Ազադ համալսարանում ստացել է պարսկական գրականության բակալավրի աստիճան։ Նույն կենսագրությունը նշում է, որ 2017 թվականին Փարիզ VIII համալսարանում ավարտել է քաղաքագիտության մագիստրոսական կրթությունը։[1]
ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդի 2014 թվականի զեկույցում քննարկվում են նրա լրագրողական աշխատանքը, քրդերենի ուսուցման գործունեությունը, կալանավորումը և Իրանից հեռանալը։[6]
Մինչև 2023 թվականը հանրային գործունեության մեջ օգտագործել է Jamal Poorkarim անունը։ 2023 թվականի մայիսի 14-ին, քրդական անունների օգտագործումը խրախուսող արշավի շրջանակում, հայտարարել է, որ այսուհետ օգտագործելու է «Ashtyako» անունը։[7]
Լրագրություն և մշակութային գործունեություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]ՄԱԿ-ի Իրանում մարդու իրավունքների իրավիճակի հատուկ զեկուցողի զեկույցի համաձայն՝ Փուրքարիմը աշխատել է Dengî Komelga շաբաթաթերթում և մասնակցել քրդերենի ուսուցման կենտրոնի կառավարմանը։ Զեկույցում, որը նշում է, որ տվյալները ստացվել են նրա հետ հարցազրույցից, ասվում է, որ կենտրոնում գրանցվել է ավելի քան 1 000 աշակերտ։ Նույն փաստաթուղթը նշում է, որ շաբաթաթերթի երկամյա գործունեությունից հետո նա 45 օրով ձերբակալվել է իրանական հետախուզական մարմնի կողմից, ազատ է արձակվել 20 միլիոն թումանի գրավի դիմաց և ապա մեկնել Իրաքյան Քուրդիստան։[6]
Պաշտոնական կենսագրությունը ուսումնական կենտրոնն անվանում է «Soma» և նշում, որ այն հիմնվել է Բանեում 2001 թվականին։ Նույն աղբյուրի համաձայն՝ Dengî Komelga-ն դադարեցվել է երկու համարից հետո, իսկ 2003 թվականին, կալանավորումից հետո, Փուրքարիմը հեռացել է Արևելյան Քուրդիստանից։[8]
Իրաքյան Քուրդիստանում աշխատել է մի քանի լրատվամիջոցներում։ Կենսագրության համաձայն՝ մոտ հինգ տարի բնակվել է Ռանիայում, աշխատել է որպես հաղորդավար Geli Kurdistan, Raperin և Zagros հեռուստաալիքներում և գրել Proûşe ու Derwaze թերթերի համար։ 2008–2010 թվականներին աշխատել է Kurd Channel-ում որպես հաղորդավար և լուրերի բաժնի ղեկավար։ Նույն աղբյուրը նշում է, որ հիմնադրել է «KAT» կինոկենտրոնը և նկարահանել երկու կարճամետրաժ ֆիլմ՝ Gelawêj և Milwanka։[8]
Պաշտոնական կենսագրության համաձայն՝ 2010 թվականին «Լրագրողներ առանց սահմանների» կազմակերպության հրավերով Էրբիլում Ֆրանսիայի հյուպատոսության միջոցով մեկնել է Ֆրանսիա և ավելի ուշ ստացել Ֆրանսիայի քաղաքացիություն։ 2011–2016 թվականներին Tishk TV-ում աշխատել է որպես լուրերի հաղորդավար, լուրերի բաժնի ղեկավար և քաղաքական հաղորդումների վարող։[1] 2015 թվականին հիմնադրել է «Roji Kurd» լրատվական և հետազոտական կենտրոնը, որի կայքը այն ներկայացրել է որպես Ֆրանսիայում արտոնագրված կազմակերպություն։[9] Կենսագրության մեջ նաև նշվում է, որ նա հրապարակել է հարյուրավոր հոդվածներ և մասնակցել տասնյակ միջազգային ֆորումների, հանդիպումների ու սեմինարների։[8]
Քաղաքական գործունեություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Պաշտոնական կենսագրության համաձայն՝ 1996 թվականից Փուրքարիմը ներգրավված էր Իրանական Քուրդիստանի դեմոկրատական կուսակցության գաղտնի ցանցում Իրանի ներսում, իսկ Իրաքյան Քուրդիստան տեղափոխվելուց հետո դարձել է կուսակցության պաշտոնական անդամ։ 2010 թվականին ղեկավարել է կուսակցության Ֆրանսիայի կոմիտեն։[8] 2018 թվականի վերջում և 2019 թվականի սկզբին դուրս է եկել կուսակցությունից։[10] Հրաժարականի հայտարարության մեջ նշել է Իրանում քրդական շարժման քաղաքական նպատակների շուրջ տարաձայնությունները, մասնավորապես՝ Քուրդիստանը Իրանի շրջանակում պահելու քաղաքականության դեմ դիրքորոշումը և Քուրդիստանի անկախությանն իր աջակցությունը։[11][12]
Քաղաքական գործունեության շրջանակում այցելել է մի շարք եվրոպական երկրներ, Իսրայել և Սաուդյան Արաբիա։[8] 2016 թվականին, ըստ իր կենսագրության, Սաուդյան Արաբիայի մշակույթի նախարարության հրավերով այցելել է երկիր և տեղական լրատվամիջոցների հետ խոսել Արևելյան Քուրդիստանի իրավիճակի մասին։[13] 2016 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Arab News-ը մեջբերել է Փուրքարիմին և նրան ներկայացրել որպես քուրդ լրագրող ու քաղաքական ակտիվիստ։[14]
Հրապարակված տեղեկությունների և լուսանկարների համաձայն՝ Սաուդյան Արաբիա կատարած այցերի ընթացքում Փուրքարիմին ընդունել են Սաուդյան Արաբիայի թագավորը, թագաժառանգ Մուհամմադ բին Սալմանը և այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ։[աղբյուր է անհրաժեշտ]
2019 թվականի հունվարի 5-ին Փուրքարիմը և մի խումբ համախոհներ հիմնադրել են Քուրդիստանի անկախության շարժումը, իսկ նա ընտրվել է շարժման նախագահ։[15] 2022 թվականի հունվարին անկախության կողմնակից չորս ուժեր ստեղծել են Քուրդիստանի անկախության կողմնակիցների դաշինքը, և Փուրքարիմը մեկ տարով ընտրվել է դրա նախագահ։[3]
2026 թվականի մարտի 11-ին Քուրդիստանի անկախության շարժումը և Քուրդիստանի անկախության կուսակցությունը հայտարարել են միավորման մասին և որոշել շարունակել գործունեությունը Քուրդիստանի անկախության կուսակցություն անունով։[4][5] Միավորումից հետո Փուրքարիմը դարձել է կուսակցության գլխավոր քարտուղարը։[2]
Իր հոդվածներում և գրքերում նա պաշտպանում է ինքնորոշման իրավունքը և Քուրդիստանի անկախ պետության ստեղծումը։ The Times of Israel-ի նրա հեղինակային էջում հիմնական թեմաներ են ներկայացված Մերձավոր Արևելքի քաղաքականությունը, պետականություն չունեցող ազգերի պայքարը և քուրդ-հրեական հարաբերությունները։[2]
Գրվածքներ և աշխատություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Փուրքարիմը հրապարակել է քաղաքական հոդվածներ և վերլուծություններ տարբեր լրատվամիջոցներում և կայքերում։ 2025 թվականից նրա հոդվածները հրապարակվում են The Times of Israel-ի բլոգային բաժնում։[2]
Գրքեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- بووکە چینی (شیعر بۆ منداڵان), մանկական պոեզիա, Մահաբադ, իրանական օրացույցով 1380, 33 էջ, պատկերազարդ։[16]
- KURDISTAN: A Research Study, 2024, 184 էջ, ISBN 979-8265101259։[17]
- Voice of Resistance: The Kurdish Struggle for Freedom and Self-Determination in the Middle East, 2025, ISBN 978-9190049419։[18]
- Kurdistan and Israel in the New Middle East: From the Memory of Genocide to Political Alliance, 2025, Amazon հրատարակությունում 85 էջ, ISBN 979-8299140583։[19] Փարիզի Քրդական գրադարանը գրանցել է նաև 78-էջանոց անգլերեն և 55-էջանոց պարսկերեն հրատարակություններ։[20]
- Fake Iran: Persian Colonialism, 2025, 168 էջ, ISBN 979-8263873219։[21] Պարսկերեն հրատարակությունը հրապարակվել է ئێرانی دەستکرد: کۆڵۆنیالیزمی فارس، قەیرانی ناسنامە و بەرخۆدانی نەتەوەکان վերնագրով։[22]
- مانیفێست، سەربەخۆیی کوردستان, BSK KURDNATION-ի հետ, 2025, 95 էջ, ISBN 979-8264020018։[23]
- چپ و اسلام سیاسی؛ رویارویی با ناسیۆنالیزم, 2025, 179 էջ, ISBN 979-8267080668։[24]
- The New Map of the Middle East After Iran: Redefining Britain's Role in the Establishment of the Nation-States of Kurdistan, Balochistan, Ahwaz, Azerbaijan, Turkmenistan, and Caspian, 2025, 126 էջ, ISBN 979-8275669909։[25]
- Kurd and Israel: Politics, Identity, Security; The New Middle East, 2025, 65 էջ, ISBN 979-8279361618։[26]
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 3 “For more information about, Leader of the Kurdistan Independence Movement”, KurdNation, 21 մարտի 2023։ Դիտվել է 10 օգոստոսի 2026-ին։
- 1 2 3 4 “Ashtyako Poorkarim”, հեղինակի էջը The Times of Israel-ում։ Դիտվել է 10 օգոստոսի 2026-ին։
- 1 2 Rudaw, 8 հունվարի 2022։
- 1 2 KurdNation, 11 մարտի 2026։
- 1 2 Kurdistan Net, 12 մարտի 2026։
- 1 2 “Report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in the Islamic Republic of Iran”, ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհուրդ, A/HRC/25/61, 18 մարտի 2014, էջ 95։
- ↑ KurdNation, 14 մայիսի 2023։
- 1 2 3 4 5 KurdNation, 18 հունվարի 2019, թարմացված մինչև 2026 թվականը։
- ↑ Roji Kurd Արխիվացված 2026-08-11 Wayback Machine.
- ↑ Yarî Kurd, 30 դեկտեմբերի 2018։
- ↑ Balkêş.
- ↑ Kurdistan Post, 2018.
- ↑ Roji Kurd Արխիվացված 2022-04-19 Wayback Machine, 11 սեպտեմբերի 2016։
- ↑ “Iranian pilgrims grateful for excellent Haj services”, Arab News, 13 սեպտեմբերի 2016։
- ↑ KurdNation, 7 մարտի 2026։
- ↑ Nosa, ազգային մատենագիտական համար M80–19992։
- ↑ Amazon.
- ↑ Amazon.
- ↑ Amazon.
- ↑ Փարիզի Քրդական ինստիտուտ (չաշխատող հղում) .
- ↑ Amazon.
- ↑ Amazon.
- ↑ Amazon.
- ↑ Amazon.
- ↑ Amazon.
- ↑ Amazon.