Աշտարակ Իզերի վրա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Իզերի ամրոցը և խաղաղության դարպասները

Աշտարակ Իզերի վրա (հոլ.՝ IJzertoren), հուշարձան և խաղաղության թանգարան` նվիրված ֆլամանդացի զինվորներին, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ: Աշտարակը գտնվում է Արևմտյան Ֆլանդրիայի Դիքսմյոյդե քաղաքից ոչ հեռու, որտեղ ժամանակին կատաղի մարտեր են ընթացել: Թանգարանը մտնում է Խաղաղության թանգարանների համաշխարհային ցանցի մեջ[1]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իզերի վրա առաջին աշտարակի կառուցումը սկսվել է 1928 թվականին, իսկ 1930 թվականի օգոստոսի 24-ին կայացել է նրա բացումը: Սակայն առաջին աշտարակը 1946 թվականի մարտի 15-ի լույս 16-ի գիշերը քանդվել է անհայտ մարդկանց կողմից: 1950 թվականին պայթեցված աշտարակի ավերակներից կառուցվել է Խաղաղության դարպասը (Paxpoort): 1951-1965 թվականներին հին աշտարակից մի քանի մետր հեռավորության վրա կառուցվել է նորը, որի բարձրությունը 84 մ է:

1993 թվականին աշտարակը ստացել է պատմության հուշարձանի կարգավիճակ[2]:

Գաղափարական նշանակություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աշտարակն առաջին հերթին խաղաղության հուշարձան է: Միևնույն ժամանակ այն սերտորեն կապված է ֆլամանդական շարժման գաղափարախոսությանը:

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ բելգիական բանակի մեծ մասը եղել է ֆլամանդացի, մինչդեռ սպայական կազմը հիմնականում բաղկացած էր ֆրանկոֆոններից: Զինվորների տառապանքը հանգեցրեց ֆլամանդա-վալոնյան հարաբերությունների սրմանը: Ֆլամանդացի զինվորների շրջանում ծայր առավ այսպես կոչված ճակատային շարժումը (հոլ.՝ IFrontbeweging), որի հիմնական գաղափարներն էին պացիֆիզմն ու Ֆլանդրիայի անկախությունը: Իզերի աշտարակը սկսեց խորհրդանշել այդ գաղափարները, ինչն էլ բացատրում է նրա հակասական սիմվոլիկան . այն միաժամանակ խորհրդանշում է պացիֆիզմն ու ֆլամանդական ազգայնականությունը:

1920 թվականից ի վեր ամեն տարի մահացած ֆլամանդական զինվորների հիշատակին անցկացվում է ուխտագնացություն Իզեր (IJzerbedevaart): Սկզբնական շրջանում ուխտագնացության նշանաբանն էր. «Ո՛չ պատերազմին, անկախություն և աստվածային խաղաղություն» (հոլ.՝ INooit Meer Oorlog, Zelfbestuur en Godsvrede): Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Իզերը սկսեց ասոցացվել ծայրահեղ աջ ազգայնականների հետ: Որպեսզի ընդգծվի արարողության խաղաղասիրական բնույթը, ներկայումս հին նշանաբանի հետ մեկտեղ գործածվում է և նոր նշանաբան` «Խաղաղություն, ազատություն և հանդուրժողականություն» (Vrede, Vrijheid en Verdraagzaamheid):

Իզերի ուխտագնացությունը բավական ռադիկալ չհամարելով` ծայրահեղ ազգայնականները դադարել են մասնակցել դրան և սկսել են անցկացնել համերաշխության սեփական ցույցերը` «Պահակախումբ Իզերում» (IJzerwake):

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]