Անրի Լեբեգ

Անրի Լեբեգ; ֆրանսերեն՝ Henri-Léon Lebesgue
Ծնվել է	հունիսի 28, 1875; Բովե
Մահացել է	հուլիսի 26, 1941 (66 տարեկան); Փարիզ
Գերեզման	Cimetière ancien de Gouvieux
Քաղաքացիություն	Ֆրանսիա
Մասնագիտություն	մաթեմատիկոս և համալսարանի դասախոս
Հաստատություն(ներ)	Պուատիեի համալսարան, Կոլեժ դե Ֆրանս, Փարիզի համալսարան և Ռենի համալսարան
Գործունեության ոլորտ	մաթեմատիկական անալիզ, ֆունկցիոնալ վերլուծություն, մաթեմատիկական անալիզ, մաթեմատիկա, Lp space?, Լեբեգի ինտեգրալ, տեղաբանություն և չափերի տեսություն
Անդամակցություն	Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Ֆրանսիական գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Լինչեի ազգային ակադեմիա
Ալմա մատեր	Բարձրագույն նորմալ դպրոց, Լյուդովիկոս Մեծի լիցեյ և Սենտ-Լուիսի լիցեյ
Տիրապետում է լեզուներին	ֆրանսերեն
Գիտական ղեկավար	Էմիլ Բորել
Եղել է գիտական ղեկավար	Պոլ Մոնտել, Zygmunt Janiszewski?, Georges de Rham?, André Marchaud? և Florin Vasilesco?
Հայտնի աշակերտներ	Առնո Դանժուա և Louis Antoine?
Պարգևներ	Պոնսելեյի պարգև Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամ Prix Saintour? Petit d'Ormoy, Carriere, Thebault Award? և Պեկոյի կուրս
	Henri-Léon Lebesgue Վիքիպահեստում

Անրի Լեոն Լեբեգ (ֆրանսերեն՝ Henri-Léon Lebesgue, հունիսի 28, 1875(1875-06-28)^[1]^[2], Բովե^[1] - հուլիսի 26, 1941(1941-07-26)^[1]^[2], Փարիզ^[1]), ֆրանսիացի մաթեմատիկոս, Փարիզի ԳԱ անդամ (1922), Լոնդոնի թագավորական ընկերության արտասահմանյան անդամ (1930)։ 1910–21-ին Փարիզի համալսարանի, իսկ 1921-ից Քոլեժ դը Ֆրանսի պրոֆեսոր։ Իրական փոփոխականի ֆունկցիաների արդի տեսության հիմնադիրներից է։

Հիմնական վաստակը չափելի ֆունկցիա հասկացության, չափի տեսության և ինտեգրալի նոր գաղափարի ստեղծումն է (տես Լեբեգի ինտեգրալ), որը հիմնված է չափի տեսության վրա և հնարավորություն է ընձեռում ինտեգրել ֆունկցիաների անհամեմատ ավելի լայն դաս։ Ֆունկցիաների անալիտիկ ներկայացման վերաբերյալ հետազոտություններով նպաստել է ֆունկցիաների նկարագրական տեսության ստեղծմանը։

Կենսագրություն

Անրի Լեոն Լեբեգը ծնվել է 1875 թվականին հյուսիսային Ֆրանսիայի Բովե քաղաքում։ Մանուկ հասակում զրկվել է տպագրատան աշխատակից հորից։ Քաղաքային կրթաթոշակը, որը մայրը կարողացել էր ստանալ որդու համար, օժտված տղային հնարավորություն է ընձեռել ավարտելու քաղաքային քոլեջը, այնուհետև՝ Փարիզի Լյուդովիկոս Մեծի լիցեյը^[14]^[15]։

1894 թվականին պատանի Լեբեգը հաջողությամբ հանձնելով քննությունները՝ ընդունվել է Ֆրանսիայի մանկավարժական գլխավոր ինստիտուտը՝ Փարիզի հեղինակավոր Բարձրագույն նորմալ դպրոցը։ 1897 թվականին ուսումն ավարտելուց հետո նա ստացել է մաթեմատիկայի մանկավարժի դիպլոմ և երկու տարի զբաղվել է ինքնակրթությամբ՝ միաժամանակ աշխատելով որպես գրադարանավարի օգնական։ 1898 թվականին հրապարակվել է նրա մաթեմատիկական առաջին հոդվածը։ Այնուհետև Լեբեգը երեք տարի (1899-1902) մաթեմատիկա է դասավանդել Նանսի քաղաքի կենտրոնական լիցեյում և նախապատրաստել է «Ինտեգրալ, երկարություն, մակերես» (ֆրանսերեն՝ Intégrale, longueur, aire) անվանումով թեզը, որը նվիրված էր չափի և ինտեգրալի իր ամփոփմանը, որը պաշտպանել է 1902 թվականին^[14]։

1903 թվականին Լեբեգն ամուսնացել է իր համակուրսեցիներից մեկի քրոջ՝ Լուիզ Մարգերիտ Վալլեի (ֆրանսերեն՝ Louise-Marguerite Vallet) հետ։ Նրանք ունեցել են երկու երեխա՝ Ժակն ու Սյուզանը։ 1916 թվականին ամուսինները բաժանվել են^[16]^[17]։

Հիմնական աշխատություններ

Leçons sur l’intégration et la recherche des fonctions primitives, Paris, Gauthier-Villars, 1904։
Leçons sur les séries trigonométriques, Paris, Gauthier-Villars, 1906։
Sur la mesure des grandeurs, Genève, A. Kundig, 1915։
Les Coniques, Paris, Gauthier-Villars, 1942։

Ծանոթագրություններ

1 2 3 4 5 6 7 8 9 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
1 2 3 4 La France savante / B. Delmas, R. Mathis — 2009.
↑ L'Enseignement Mathematique, L'enseignement mathématique — EMS Press, 1899. — Vol. 38. — P. 330. — ISSN 0013-8584; 2309-4672
1 2 3 https://www.e-periodica.ch/digbib/view?pid=ens-001:1939:38#477 — P. 330.
↑ Ֆրանսիայի քոլեջի պրոֆեսորների ցանկ
1 2 3 4 5 Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ
↑ Летопись Российской академии наук. Т. VI. 1941—1945 (ռուս.) — М.: Архив Российской академии наук, 2021. — С. 463. — 592 с. — ISBN 978-5-6046932-0-9
↑ (unspecified title) — doi:10.5281/ZENODO.18315206
↑ CONOR.Sl
1 2 3 4 5 6 Mathematics Genealogy Project — 1997.
↑ https://mathinfo.unistra.fr/websites/math-info/irem/Publications/L_Ouvert/n027/o_27_54-56.pdf
↑ Persée — 2005. — P. 126.
↑ List of Royal Society Fellows 1660-2007 — Royal Society. — P. 213.
1 2 Тумаков И. М., 1975, էջ 7—8
↑ Hawking, Stephen W. God created the integers: the mathematical breakthroughs that changed history. — Running Press, 2005. — P. 1041–87. — ISBN 978-0-7624-1922-7
↑ Тумаков И. М., 1975, էջ 9—10
↑ MacTutor

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 4, էջ 510)։

[_211e3b6876d23935-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.

[_d5f00beb16990679-2] 1 2 3 4 La France savante / B. Delmas, R. Mathis — 2009.

[_60fc0b195c749084-3] L'Enseignement Mathematique, L'enseignement mathématique — EMS Press, 1899. — Vol. 38. — P. 330. — ISSN 0013-8584; 2309-4672

[_2c7b851a69e79e3d-4] 1 2 3 https://www.e-periodica.ch/digbib/view?pid=ens-001:1939:38#477 — P. 330.

[_1a2b9aed67209e1c-5] Ֆրանսիայի քոլեջի պրոֆեսորների ցանկ

[_e6f652dfd7950f13-6] 1 2 3 4 5 Չեխիայի ազգային գրադարանի կատալոգ

[_c684dae90b38abd9-7] Летопись Российской академии наук. Т. VI. 1941—1945 (ռուս.) — М.: Архив Российской академии наук, 2021. — С. 463. — 592 с. — ISBN 978-5-6046932-0-9

[_7c4650c857f10870-8] (unspecified title) — doi:10.5281/ZENODO.18315206

[_0e0e5f840f0e91e1-9] CONOR.Sl

[_a830161fb5de13a8-10] 1 2 3 4 5 6 Mathematics Genealogy Project — 1997.

[_e031df6e3cb42f67-11] ttps://mathinfo.unistra.fr/websites/math-info/irem/Publications/L_Ouvert/n027/o_27_54-56.pdf

[_5ee9551522a72b42-12] Persée — 2005. — P. 126.

[_f81cace540d81fe6-13] List of Royal Society Fellows 1660-2007 — Royal Society. — P. 213.

[TUM7-14] 1 2 Тумаков И. М., 1975, էջ 7—8

[Hawking-15] Hawking, Stephen W. God created the integers: the mathematical breakthroughs that changed history. — Running Press, 2005. — P. 1041–87. — ISBN 978-0-7624-1922-7

[TUM9-16] Тумаков И. М., 1975, էջ 9—10

[MacTutor———-17] MacTutor

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]