Անտիգոնե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox book.png
Անտիգոնե
Ἀντιγόνη
Հեղինակ Սոփոկլես
Տեսակ պիես
Ժանր հին հունական ողբերգություն
Բնօրինակ լեզու հին հունարեն
Կերպար(ներ) Անտիգոնե, Իսմենե, Creon, Eurydice of Thebes, Haemon և Թիրեսիաս
Հրատարակում(ներ) Antigone, Antigonè, Antigone, Antígona, Antigonae, Antygona, Antygona, Antigone, Antigone և Antigone
Հրատարակման տարեթիվ մ. թ. ա. 442

Անտիգոնե՝ հին հունական ողբերգակ Սոփոկլեսի ողբերգություն, բեմադրվել է 442 թ. մարտ-ապրիլին, հայերեն է թարգմանվել Համազասպ Համբարձումյանի կողմից։

«Անտիգոնեն» գրված է Թեբեյան շարքի առասպելաբանական սյուժեի հիման վրա։ Սոփոկլեսը ողբերգության մեջ ցույց է տալիս մարդու ընտրությունը աստվածային բարոյական օրենքի և պետական օրենքների միջև հակասության պայմաններում[1]։

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պոլինիկեսն արգոսյան բանակով արշավել է հայրենի Թեբե քաղաքի վրա՝ արքայական իշխանությունն իր եղբորից՝ Էտեոկլեսից խլելու։ Արգոսյան զորքը պարտվել է, իսկ եղբայրները մենամարտում սպանել են միմյանց։ Նոր թագավոր Կրեոնը մահվան սպառնալիքով արգելում է հողին հանձնել Պոլինիկեսի դին։ Նահատակված Էտեոկլեսը թաղվելու է բոլոր պատիվներով, Պոլինիկեսն անթաղ պիտի մնա, նրա մարմինը գիշատիչների կեր պիտի դառնա։

Անտիգոնեն Էդիպ թագավորի դուստրը անտեսելով Կրեոնի հրամանը հողին է հանձնում եղբոր դին։ Կրեոնը կարգադրում է Անտիգոնեին հսկողության տակ պահել՝ շուտով նրան մահապատժի ենթարկելու համար։ Կրեոնի որդին Հեմոնը՝ Անտիգոնեի փեսացուն, փորձում է հորը ետ կանգնեցնել, բայց հայրը անդրդվելի է, նա չի լսում նաև Թեբեի կույր գուշակ Տիրեսիասը, որ Կրեոնին խորհուրդ է տալիս Պոլինիկեսի մարմինն անմիջապես հողին հանձնել և Անտիգոնեին ազատել։ Ծերունին գուշակում է Կրեոնի ամենասիրելի մարդկանց մոտալուտ մահն ու հեռանում։

Կրեոնի սուրհանդակը՝ բերելում է Անտիգոնեի և Հեմոնի մահվան գույժը։ Անտիգոնեն դամբարանում կախվել է, և սիրելի հարսնացուի դիակի մոտ ինքնասպան է եղել նաև Հեմոնը… Հեմոնի դիակը ձեռքերին՝ ծառաների հետ գալիս է Կրեոնը։ Նրան նոր հարված է սպասում. իմանալով որդու մահը՝ ինքնասպան է եղել նաև նրա կինը՝ Եվրիդիկեն։ Վշտից խենթացած Կրեոնը ողբում է իր ճակատագիրը[2]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հին հունական ողբերգություններ /Թարգմ.՝ Հ. Համբարձումյան, Ս. Կրկյաշարյան; Թարգմ., կազմ., ծանոթագր. և առաջաբ.՝ Ա. Թոփչյան; Խմբ.՝ Ա. Գաբրիելյան; ԵՊՀ. Երևան Եր. համալս. հրատ., 1990
  2. Սոփոկլես «Անտիգոնե» համառոտ