Անջելո Մարիանի (քիմիկոս)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Անջելո Մարիանի
ֆր.՝ Angelo Mariani
Angelo Mariani Atelier Nadar.JPEG
Ծնվել էդեկտեմբերի 17, 1838(1838-12-17)[1][2]
Pero-Casevecchie
Մահացել էապրիլի 1, 1914(1914-04-01)[1][2] (75 տարեկանում)
Սանտ Ռաֆայել[3]
ԳերեզմանՊեր Լաշեզ
ՔաղաքացիությունՖրանսիա
Մասնագիտությունpharmacy technician, գյուտարար, advertising person, քիմիկոս և դեղագործ
Տիրապետում է լեզուներինֆրանսերեն[1]
Ստորագրություն
Signature Angelo Mariani Portraits 1893.png
Angelo Mariani (pharmacist) Վիքիպահեստում

Անջելո Մարիանի (իտալ.՝ Angelo Mariani), ինչպես նաև՝ Անժ-Ֆրանսուա Մարիանի (ֆր.՝ Ange-François Mariani, դեկտեմբերի 17, 1838(1838-12-17)[1][2], Pero-Casevecchie - ապրիլի 1, 1914(1914-04-01)[1][2], Սանտ Ռաֆայել[3]), Նյոյի սյուր Սենի լաբորատորիայում աշխատող ֆրանսիացի քիմիկոս[4]:

Մարիանին լայնամասշտաբ ճանաչման հասավ 1863 թվականին՝ որպես «Մարիանի գինի» կոկաինային գինու ստեղծող և արտադրման կազմակերպիչ: «Մարիանի գինի»-ն համարվում է ժամանակակից Կոկա Կոլայի նախնին[5]: Մարիանին, կազմակերպելով կոկա բույսի տերևների զանգվածային ներկրում, դարձավ առաջինը, ով այս մթերքը հասանելի դարձրեց լայն հանրությանը: «Մարիանի գինու» հիմնական օգտագործողները եվրոպական ազնվականության վերնախավի ներկայացուցիչներն էին, մասնավորապես՝ բազմաթիվ թագավորական ընտանիքների անդամներ: Հռոմի պապ Լեո XIII-ն, ով ամենուր իր հետ տանում էր տափակաշիշ՝ «Մարիանի գինու» համար, Անջելո Մարիանիին պարգևատրեց Վատիկանի ոսկե աստղով[6]:

«Մարիանի գինի» կոկաինային գինու գովազդային ցուցապաստառ, Ժյուլ Շերե, 1894 թվական

Մարիանին, լինելով ֆրանսիացի առաջին միլիոնատերերից մեկը, պատվիրեց կոկայի մի քանի հուշարձան: Նյոյի սյուր Սենում կառուցվեց շքեղ, նրբաճաշակ ձևավորմամբ ճարտարապետական համալիր, որում տեղակայված էին լաբորատորիաներ, սրահ, ջերմոց: Կոկան՝ որպես զարդարանքի տարր, առկա էր ձևավորման յուրաքանչյուր բաղադրիչում: «Կոկան նրա հոբբին է, նրա ապաքինման և թուլացման եղանակը, նրա մշտական հաճույքի աղբյուրը»[7], - գրել է Մարիանիի ընկերներից մեկը:

«Մարիանի գինի»-ն արգելված էր Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին: Անջելո Մարիանին մահացել է 1914 թվականի ապրիլի 1-ին[8]. թաղված է Փարիզի Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը[4]: Մարիանիի լաբորատոր համալիրը և Կոկա-սրահը փլուզվեցին 1947 թվականին:

Մարիանիի ալբոմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարիանին մեծ ուշադրություն էր դարձնում իր կողմից ստեղծված գինու գովազդին: Այդ նպատակով նա մանրակրկիտ կերպով հավաքում էր իր ապրանքի մասին հայտնի մարդկանց բոլոր մեկնաբանությունները: Իրենց ուղերձներն են թողել գրողներ Անատոլ Ֆրանսը, Էմիլ Զոլյան, Ժյուլ Վեռնը, Ալեքսանդր Դյուման, Հերբերտ Ուելսը, Արթուր Կոնան Դոյլը, կոմպոզիտորներ Ժյուլյա Մասնեն, Գունոն, Մեծ Բրիտանիայի թագուհի Վիկտորիան, Իսպանիայի թագավոր Ալֆոնսո XIII-ը, Պարսկաստանի շահ Մոզֆերեդդին շահ Քաջարը, ԱՄՆ 25-րդ նախագահ Ուիլյամ Մաք-Քինլին և շատ ուրիշներ: Ավելի ուշ այդ կարծիքները և ուղերձները՝ դրանց հեղինակների լուսանկարների և կենսագրությունների հետ միասին, հրապարակվեցին Անջելո Մարիանիի ընկերոջ՝ գրքասեր և գրականագետ Օկտավ Յուզանոյի (1851-1931) կողմից՝ «Ժամանակակիցներ դիմանկարները՝ Մարինիի ալբոմից»(ֆր.՝ Figures contemporaines tirées de l’Album Marian)[9]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 3,2 Le FigaroParis: 1914. — P. 3. — ed. size: 322497 — ISSN 0182-5852
  4. 4,0 4,1 «Angelo Mariani»։ www.statemaster.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-04-24-ին։ Վերցված է 2010-04-08 
  5. «Drug that spans the ages: The history of cocaine»։ London: The Independent։ 2006-03-02։ Վերցված է 2008-09-19 
  6. «Leo XIII on coke»։ www.cocaine.org։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2011-08-11-ին։ Վերցված է 2010-04-08 
  7. Th. Metzger.։ «Who Put The Coke In Coca Cola?»։ www.karlloren.com։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-04-24-ին։ Վերցված է 2010-04-08 
  8. «Angelo Francois Mariani Dies...»։ Freedom of Medicine and Diet։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-04-24-ին։ Վերցված է 2010-04-08 
  9. «Figures contemporaines, tirées de l’album Mariani» (ֆրանսերեն)։ Վերցված է 2017-06-04