Անհիդրիդներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Անհիդրիդներ, թթվածին պարունակող միացություններ, որոնք կարելի է ստանալ թթվածնավոր թթուներից ջուր պոկելով։

Միացություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միանալով ջրի հետ՝ անհիդրիդներ առաջացնում են թթուներ։ Անհիդրիդներ անվանումները կազմվում են համապատասխան թթվի անունից և «անհիդրիդ» բառից։ Անօրգանական թթուների անհիդրիդներ են ոչ մետաղների և որոշ ծանր մետաղների բարձրարժեք օքսիդները, ծծմբական անհիդրիդը՝ Տ03, ծծմբային անհիդրիդը՝ Տ02, ֆոսֆորական անհիդրիդը՝ P2Օ5, արսենական անհիդրիդը՝ As2Օ5, ածխաթթվական անհիդրիդը՝ C02, քրոմական անհիդրիդը՝ CrO3 և այլն։

Ստացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստացվում են համապատասխան պարզ նյութի և թթվածնի միացումից, թթուների և աղերի քայքայումից։ Օգտագործվում են թթուների, աղերի ստացման համար, մի քանիսը նաև իբրև չորացնող նյութեր են։ Օրգանական թթուների՝ կարբոնաթթուների անհիդրիդներ են քացախաթթվի անհիդրիդը՝ (CH3CO)2O, բենզոյական անհիդրիդը՝ (C6H5CO)2O և այլն։ Տարբեր թթուներ իրար հետ առաջացնում են խառը անհիդրիդներ, օրինակ մրջնաքացախաթթվական անհիդրիդը՝ CH3CO—O—OCH ։ Երկհիմն թթուները կարող են առաջացնել նաև օղակաձև կառուցվածք ունեցող անհիդրիդներ, օրինակ սաթաթթվի անհիդրիդ թթուների անհիդրիդ հեղուկներ կամ պինդ նյութեր են։

Մրջնաթթուն անհիդրիդ չի առաջացնում։ Ստացվում են կարբոնաթթուների աղերի և նրանց հալոգենանհիդրիդների փոխազդմամբ, երբեմն նաև՝ կարբոլաթթուներից ջրի մոլեկուլ պոկելով։ Օգտագործվում են ացիլացման, արհեստական խեժերի, ներկանյութերի և այլ նյութերի ստացման համար։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 425 CC-BY-SA-icon-80x15.png