Անկանխիկ հաշվարկներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Անկանխիկ հաշվարկներ, առանց կանխիկ դրամի առկայության դրամական միջոցները վճարողի հաշվից ստացողի հաշվին փոխանցելու կամ փոխադարձ պահանջները հաշվանցելու ձև։

Կապիտալիստական հասարակարգ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կապիտալիստական հասարակարգում անկանխիկ հաշվարկների զարգացման համար օբյեկտիվ հիմքեր են ապրանքաշրջանառության ծավալի ավելացումը և մետաղադրամի պակասը։ Լայն տարածում ունի նաև մուրհակների և չեկերի միջոցով պարտավորությունների մարումը։ Իմպերիալիզմի դարաշրջանում խոշոր բանկերը կենտրոնացնում են դիմորդների բոլոր հաշվարկները և վերահսկում նրանց ֆինանսական գործունեության բոլոր բնագավառները։

Անկանխիկ հաշվարկների կենտրոններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անկանխիկ հաշվարկների կենտրոններ են կենտրոնական բանկերին կից հաշվարկային պալատները, որոնք իրենց հերթին համալրվում են առանձին քաղաքների և մարզերի տեղական հաշվարկային պալատներով, բանկային թղթակցային գործողությունների անկանխիկ շրջապտույտով և բանկի բաժանմունքների միջև եղած ներբանկային քլիրինգների հաշվարկով։

Սոցիալիզմի օրոք անկանխիկ հաշվարկներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սոցիալիզմի օրոք անկանխիկ հաշվարկներ կիրառվում են ապրանքների իրացման և ծառայությունների վճարման շրջանառության, ինչպես նաև ձեռնարկությունների և ֆինանսա-վարկային սիստեմի փոխհարաբերություններում՝ նպաստելով սոցիալիստական ընդլայնված վերարտադրության արագացմանը։

Անկանխիկ հաշվարկների կիրառումը տնտեսում է հասարակական ծախքերը, իջեցնում հասարակության դրամական շրջանառության ծախսերը, կրճատում կանխիկ դրամի պահանջարկը և նպաստում դրամական ազատ ռեսուրսների համակենտրոնացմանն ու օգտագործմանը։ Անկանխիկ հաշվարկներ իրականացվում են բանկի միջոցով և վերահսկողությամբ՝ հոժարագրի, ակրեդիտիվի, հատուկ հաշվի» ինչպես նաև վճարման հանձնարարագրերի և այլնի միջոցով։ Անկանխիկ հաշվարկների կիրառումը սահմանվում է տնտեսական կազմակերպությունների համաձայնագրերով, երբեմն՝ կառավարության որոշումներով։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 420 CC-BY-SA-icon-80x15.png