Անդրեյ Պանտև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Անդրեյ Պանտև
բուլղար․՝ Андрей Пантев
Ծնվել էմարտի 26, 1939(1939-03-26) (80 տարեկան)
Ռակովիցա, Բուլղարիայի թագավորություն
ՔաղաքացիությունԲուլղարիա Բուլղարիա
Ազգությունբուլղարացի
Մասնագիտությունպատմություն
Հաստատություն(ներ)Սոֆիայի համալսարան
Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիային կից պատմության ինստիտուտ
Գործունեության ոլորտպատմություն
Պաշտոն(ներ)Բուլղարիայի Ազգային ժողովի անդամ, Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի փոխարինող[1] և Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի ներկայացուցիչ[1]
Ալմա մատերՍոֆիայի համալսարան
Գիտական աստիճանպատմական գիտությունների դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինբուլղարերեն[2]
Պարգևներ«Պլատոն» համաշխարհային ակադեմիայի մրցանակ

Անդրեյ Լազարով Պանտև (բուլղար․՝ Андрей Лазаров Пантев, մարտի 26, 1939(1939-03-26), Rakovitsa, Վիդինի մարզ, Բուլղարիա), բուլղարացի պատմաբան, Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիաի և «Պլատոն» համաշխարհային ակադեմիայի ակադեմիկոս։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անդրեյ Պանտևը ծնվել է 1939 թվականի մարտի 26-ին մանկավարժների ընտանիքում[3]՞ 1954 թվականին ավարտել է Վիդին քաղաքի գիմնազիան, այնուհետև ուսումը շարունակել է Սոֆիայի պետական համալսարան պատմության ֆակուլտետում, որն ավարտել է 1961 թվականին: 1962-1965 թվականներին աշխատել է Վիդինի պատմության թանգարանում, այնուհետև ընդունվել է Սոֆիայի համալսարանի ասպիրանտուրա։ 1967 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը, իսկ 1984 թվականին ստացել է պատմական գիտությունների դոկտորի կոչում։ Ստաժավորում է անցել Մեծ Բրիտանիայում 1969 թվականին և ԱՄՆ-ում 1979 թվականին։

1967-1974 թվականներին Անդրեյ Պանտևը եղել է Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի պատմության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, 1975 թվականից՝ դոցենտ, իսկ 1985 թվականից՝ Սոֆիայի համալսարանի պատմության ֆակուլտետի պրոֆեսոր։ 1982-1984 թվականներին ԱՄՆ-ում դասավանդել է Բալկանյան թերակղզու երկրների պատմություն։ Վելիկո Տիռնովոյի համալսարանի, Գեղարվեստի ազգային ակադեմիայի, Պլովդիվի համալսարանի, Ազգային ու համաշխարհային տնտեսության համալսարանի, «Նեոֆիտ Ռիլսկի» հարավարևմտյան համալսարանի և այլ համալսարանների պատվավոր պրոֆեսոր է։ 1990 թվականից Բուլղարիայի ամերիկանիստիկայի միության նախագահն է, 1999 թվականից՝ «Սուրբ Գեորգի Սոֆիացու» քաղաքացիական միության նախագահ։

Հեղինակել է ավելի քան 300 հրատարակություններ բուլղարերեն, անգլերեն, ռուսերեն և գերմաներեն, տպագրել ավելի քան 40 գրքեր, կազմել ու հրատարակել հանրագիտարանների ու ուղեցույցների շարքեր։ 2002 թվականին արժանացել է «Պլատոն» համաշխարհային ակադեմիայի մրցանակի։

Հասարակական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անդրեյ Պանտևն ընտրվել է Բուլղարիայի Ազգային ժողովի պատգամավոր (39-րդ, 40-րդ, 41-րդ) «Կոալիցիա հանուն Բուլղարիայի» շարժման կողմից։ 2009 թվականի հուլիսի 14-ին ղեկավարել է Ազգային ժողովի 41-րդ նստաշրջանը։

2008 թվականի մարտին Անդրեյ Պանտևը ստորագրել է Բուլղարիայի կառավարությանն ուղղված բաց նամակը, որում խնդրում էին չճանաչել Կոսովոյի անկախությունը՝ դատապարտելով սերբերի՝ իրենց «արյամբ ու հավատով եղբայրների» դավաճանության փորձը և նամակն ավարտելով հետևյալ հարցադրումով՝ «Դուք մա՞րդ եք, դուք կու՞յր եք, թե՞ ուղղակի ծախված եք»[4]: Չի սատարում Բուլղարիայի անդամակցությանը ՆԱՏՕին, պնդում է, որ Հյուսիսատլանտյան դաշինքը ոչ մի օգուտ չի տվել այն երկրներին, որոնց տարածք է ներխուժել երբևէ։ Անդրեյ Պանտևը կողմ է Ռուսաստանի դիրքորոշմանը Ղրիմի պատկանելության ու Դոնբասի կոնֆլիկտի վերաբերյալ[5]: Անդրեյ Պանտևը կարծում է, որ Ռուսաստանն ամենամեծ ներդրումն է ունեցել Բուլղարիան թուրքական տիրապետությունից ազատագրելու ու երկրի անկախությունը վերականգնելու գործում[6]:

Մատենագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Англия срещу Русия на Балканите: 1879-1894 (1972 г.)
  • Българския въпрос във Великобритания 1876 (1981 г.)
  • Историческа българистика в Англия и САЩ 1856-1919 (1986 г.)
  • Революция и реформи в Западна Европа и Северна Америка, XVII–XVIII в. (1988 г.)
  • Христофор Колумб и новият свят (за деца, 1989 г.)
  • Защо две Америки (1991 г.)
  • История на България. Т. 7 (1991 г., съавт.)
  • Години на демокрация? (1992 г.)
  • История на България (1993 г., съавт.)
  • Раждането на модерната демокрация (1993 г.)
  • US Project for Determining the Borders of Bulgaria: 1918-1919 (USA, 1993 г.)
  • САЩ и българския териториален въпрос 1919 (на английски, Ню Лексингтън, Охайо, 1993 г.)
  • История на новото време (1994 г., съавт.)
  • Проблеми на новата и най-новата стопанска история (1994 г., съавт.)
  • "Стефан Стамболов – хъшът държавник, или Българският Бисмарк (1994 г.)
  • Хронологична енциклопедия на света, т. V (1995 г., съавт.)
  • За Стамболов в часа на България (1995 г.)
  • Cultural and Intercultural Traditional Perspectives in Europe (Strasburg, 1995 г.)
  • Българският април 1876 г. в Англия и САЩ (1996 г.)
  • Историческата еволюция и политическа демокрация (1997 г.)
  • Другата версия (1998 г.)
  • 100 най-известни българи в нашата история (1997 г., съавт.)
  • Гладстон и българите (1999 г., съавт.)
  • Светът след Иисус (1999 г., съавт.)
  • Стоте най-влиятелни българи в нашата история (1999 г.)
  • Исторически многоточия (1999 г.)
  • Българската история в европейския контекст (2000 г.)
  • Сир, това е революция (2001 г.)
  • Исторически въпросителни изд. РИВА, София (2003 г.)
  • Носът на Клеопатра изд. РИВА, София (2004 г.)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]