Անգելիկա Քաուֆման

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Անգելիկա Քաուֆման
գերմ.՝ Maria Anna Angelika Kauffmann
Angelika Kauffmann - Self Portrait - 1784.jpg
Ի ծնե անգլ.՝ Angelica Catherina Kauffmann
Ծնվել է հոկտեմբերի 30, 1741(1741-10-30)[1][2][3][4][5][6]
Ծննդավայր Chur, Շվեյցարիա[7]
Վախճանվել է նոյեմբերի 5, 1807(1807-11-05)[1][2][8][3][4][5][6] (66 տարեկանում)
Մահվան վայր Հռոմ, Պապական մարզ[7]
Քաղաքացիություն Flag of Switzerland.svg Շվեյցարիա[9]
Flag of the United Kingdom.svg Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Մասնագիտություն նկարչուհի
Ոճ նեոդասականություն
Ժանր դիմանկար և պատմական գեղանկարչություն
Ուշագրավ աշխատանքներ Portrait of Lady Clan Henderson, Portrait of David Garrick և Portrait of Winckelmann
Անդամակցություն Թագավորական գեղարվեստական ակադեմիա
Հայր Joseph Johann Kauffmann
Ամուսին Antonio Zucchi
ստորագրություն
Kauffmann, Angelika 01 1741-1807 Signatur.jpg
Angelica Kauffmann Վիքիպահեստում

Մարիա Աննա Անգելիկա Կատարինա Քաուֆման (գերմ.՝ Maria Anna Angelika/Angelica Katharina Kauffmann, հոկտեմբերի 30, 1741(1741-10-30)[1][2][3][4][5][6], Chur, Շվեյցարիա[7] - նոյեմբերի 5, 1807(1807-11-05)[1][2][8][3][4][5][6], Հռոմ, Պապական մարզ[7]), գերմանացի նեոդասական նկարչուհի: Նա Լոնդոնի Թագավորական ակադեմիայի հիմնադիր երկու կանանցից մեկն է (1768)[10][11]:

Անգելիկա Քաուֆման Միրանդա և Ֆերդինանդ (Շեքսպիրի «Փոթորիկ») դրամա, 1782

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ինքնադիմանկար մատիտով

Անգելիկա Քաուֆմանը նկարիչ Յոհան Յոզեֆ Քաուֆմանի դուստրն է, մեծացել է Ֆորարլբերգում (Ավստրիա): Ինքնուրույն սովորել է մի քանի լեզուներ, շատ է կարդացել, հետաքրքրվել է երաժշտությամբ: Նկարել սկսել է 6 տարեկանից, 12 տարեկանից աշխատել է որպես պրոֆեսիոնալ նկարիչ: 1754 թվականին մայրը մահացել է, հայրը որոշել է աղջկա հետ տեղափոխվել Միլան[12]: 1764 թվականից ապրել է Իտալիայում (Հռոմ, Վենետիկ): Հռոմում ծանոթացել է գերմանացի արվեստագետ Յոհան Յոախիմ Վինկելմանի հետ, որը դարձել է նրա ուսուցիչը:

Անգելիկա Քաուֆման Բարոնուհի ֆոն Կրյուդեները որդու հետ, 1784
Անգելիկա Քաուֆման Վեներան Հեղինեի մեջ սեր է արթնացնում Պարիսի նկատմամբ, 1790

1766 թվականին Անգլիայի դեսպանի և նրա կնոջ առաջարկությամբ մեկնել է Լոնդոն, որտեղ ապրել է 15 տարի: Անգելիկա Քաուֆմանի դիմանկարը նկարել է Ռեյնոլդսը (1766), Անգելիկան էլ ի պատասխան նկարել է Ռեյնոլդսին:

Եղել է Թագավորական գեղարվեստական ակադեմիայի հիմնադիրների շարքում, մասնակցել է Սուրբ Պողոսի տաճարի նկարազարդմանը: 1781 թվականին ամուսնացել է նկարիչ Անտոնիո Զուչիոյի հետ և վերադարձել Հռոմ: այնտեղ ընկերացել է Գյոթեի հետ, նկարել նրա դիմանկարը: Անգելիկա Քաուֆմանի վերջին ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել 1797 թվականին Հռոմում:

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաուֆմանի կտավները (դիմանկարներ, աստվածաշնչյան, պատմական, գրական և անտիկ դիցաբանական սյուժեներով) պատկանում են կլասիցիզմի ոճին:

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անգելիկա Քաուֆմանը եվրոպական ճանաչում ձեռք է բերել շատ վաղ: 1762 թվականին դարձել է Ֆլորենցիայի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամ[13], 1765 թվականին՝ Հռոմում Սուրբ Լուկայի ակադեմիայի անդամ, 1768 թվականից՝ Ֆրանսիայի և Բրիտանիայի թագավորական ակադեմիայի անդամ: 1810 թվականին իտալացի հայտնի պատմաբան Ջովաննի Բատիստա դե Ռոսսին գրել է Քաուֆմանի կենսագրությունը, այդ պահից սկսած նրա կյանքը մեկ անգամ չէ, որ դարձել է վեպերի սյուժե:

Փորագրանկարիչներ Ֆ. Բարտոլոցցին և Գ. Սկորոդումովը Քաուֆմանի աշխատանքները տիրաժավորել ու, այդպիսով, Եվրոպայում հանրամատչելի են դարձրել կետագծման տեխնիկայով (կտավի նրբերանքներն առավել հարմար փոխանցելու համար): Նկարչուհու երկրպագուն էր Ֆալկոնեն (Ռեյնոլդսի նախկին ընկերն ու ստեղծագործությունների երկրպագուն): Ֆալկոնեն 1774 թվականին՝ Պետերբուրգում Պետրոս I-ի արձանի վրա աշխատելիս, անգլիացի ճանապարհորդ Ռեքսելլի հետ կիսվել է նկարչուհու աշխատանքներից ստացած տպավորություններով և հաղորդել, որ «սեփականատերն է նրա գրեթե բոլոր ստեղծագործությունների»[14]: Մեծ կոմսուհի, այնուհետև կայսրուհի Մարիա Ֆյոդորովնան՝ Պետրոս I-ի կինը, ապակու վրա նկարել է Քաուֆմանի աշխատանքների մանրանկարները:

Քաուֆմանի ստեղծագործությունների փորագրանկարները նմուշ են ծառայել քանդակների ստեղծման համար: Մասնավորապես, դրանք օգտագործել է քանդակագործ Ֆ. Շուբինը Պետերբուրգի Մարմարե պալատի Մարմարե սրահի մեդալիոնների շարքի վրա աշխատելիս:

Ա. Քաուֆման (փորագրանկարը՝ Ֆ. Բարտոլոցցիի): Եզոպոս և Ռոդոպիս: 1780-ական թվականներ: «Ռոդոպիսի պատմությունն ու սերը» անգլիական կատակերգության նկարազարդում

Անգելիկա Քաուֆմանի պատվին է անվանվել Վեներայի հրաբխային խառնարաններից մեկը:

Ցուցադրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Retrospektive Angelika Kauffmann (270 աշխատանք), Դյուսելդորֆ, Կունստպալաստ (նոյեմբերի 15, 1998 – հունվարի 24, 1999),
  • München, Haus der Kunst (փետրվարի 5 – ապրիլի 18, 1999),
  • Chur, Bündner Kunstmuseum (մայիսի 8 – հուլիսի 11, 1999):

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Angelica Kauffmann
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Maria Anna Angelika (Angelica) Catharina [Kauffman, Angelica; Kaufmann, Angelica; Angelica; Kaufman, Angelica; Kauffman(n)-Zucc — 2006.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 SNAC — 2010.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Кауфман Ангелика // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  8. 8,0 8,1 8,2 Angelica Kauffman — 2008.
  9. Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.
  10. Angelica Kauffman, R.A." Royal Academy of Arts Collections: Academicians. London: Royal Academy of Arts. Retrieved 15 May 2015.
  11. «Angelica Kauffman | National Museum of Women in the Arts»։ nmwa.org (անգլերեն)։ Վերցված է 2017-02-06 
  12. «Gale - Enter Product Login»։ go.galegroup.com։ Վերցված է 2017-02-06 
  13. "Documenting Angelica Kauffman's Life and Art (review)"
  14. Wraxell, N. A tour through some of the northern parts of Europe, particularly Copenhagen, Stockholm and Petersburgh, in a series of letters. London, 1774, p. 228. Русский пер.: Екатерининский Петербург глазами иностранцев. Неизданные письма 1770-х гг. СПб., 2013. С. 121

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Smidt I. Angelika Kauffmann, Goethes Freundin in Rom. Ein Lebensbild nach ihren Briefen und nach Berichten ihrer Zeitgenossen. Wien: Bergland-Verlag, 1968
  • Angelika Kauffmann und ihre Zeit: Graphik und Zeichnungen von 1760—1810. Düsseldorf: C.G. Boerner, 1979
  • Obermeier S. Die Muse von Rom: Angelika Kauffmann und ihre Zeit. Frankfurt/Main: Oberon,1987
  • Omaggio a Angelika Kauffmann/ Oscar Sandner, ed. Milano: Società per le belle arti ed esposizione permanente, 1992
  • Maierhofer W. Angelica Kauffman. Reinbek bei Hamburg : Rowohlt, 1997.
  • Sandner O. Angelika Kauffmann e Roma. Roma: De Luca, 1998
  • Rosenthal A. Angelica Kauffman: art and sensibility. New Haven: Yale UP, 2006.
  • Федотова Е. Д. Ангелика Кауфман. М.: Белый город, 2004
  • Bettina Baumgärtel (ed.): Retrospective Angelika Kauffmann, Exh. Cat. Dusseldorf, Kunstmuseum; Munich, Haus der Kunst, Chur, Bündner Kunstmuseum, Ostfildern, Hatje 1998, ISBN 3-7757-0756-5.
  • Angelica Kauffman Research Project: Forthcoming catalogue raisonné by Bettina Baumgärtel

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]