Անապատային բվեճ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Անապատային բվեճ
Անապատային բվեճ
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Կենդանիներ
Տիպ Քորդավորներ
Դաս Թռչուններ
Կարգ Բվանմաններ
Ընտանիք Բվեր
Տեսակ Անապատային բվեճ
Լատիներեն անվանում
Bubo ascalaphus
Հատուկ պահպանություն
Արեալ
պատկեր

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում





Անապատային բվեճ կամ փարավոնի բվեճ[1] (լատ.՝ Bubo ascalaphus)[2] բվերի ընտանիքին պատկանող բվեճ, ապրում են Հյուսիսային Աֆրիկայում և Մերձավոր Արևելքում։ Գիտական անվանումն ստացել է հունական դիցաբանության դևերից մեկի՝ Ասկալաֆի անունով[3]։

Բնութագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարեց փարավոն բվեճը 46-50 սմ չափս ունեցող և 1900-2300 գ քաշ ունեցող թռչուն է[4]։ Փետուրի ընդհանուր գույնը տատանվում է գունատ կարմիրից մինչև ավազագույն՝ սև կետերով։ Առջևի սկավառակը շրջապատված է նեղ, մուգ եզրով։ Կտուցը սև է։ Այն ունի փոքր փետուրի «ականջներ» և դեղնավուն-նարնջագույն աչքեր։ Արեալը ընդգրկում է հյուսիս-արևմտյան Աֆրիկայի մեծ մասը, Սահարայի անապատը և Արաբական թերակղզին։ Հայտնի է երկու ենթատեսակ, որոնք բնակվում են համապատասխանաբար հյուսիսային և հարավային տարածքների միջակայքում[5]։

  • Bubo ascalaphus ascalaphus
  • Bubo ascalaphus desertorum —այն ավելի փոքր է, գունավորումը ավելի գունատ։

Ապրելակերպ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անապատային բվեճը նախընտրում է քարքարոտ անապատներ և կիսաանապատներ, լեռների լանջեր, կիրճեր և ժայռեր։ Այն որսում է փոքրիկ կաթնասուններ, սողուններ և թռչուններ՝ գիշերը և երեկոյան, նաև ուտում է բզեզներ և կարիճներ։ Որպես կանոն, նրանք կազմում են միապաղաղ զույգեր ամբողջ կյանքի համար։ Էգը երկու-չորս ձու է դնում փետրվար-մարտ ամիսներին։ Ինկուբացիոն ժամանակահատվածը 31-ից 36 օր է։ Ձագը լքում է բույնը 20-ից 35 օրվա ընթացքում, բայց մնում է ընտանիքի խմբում ևս 20-26 շաբաթ։ Կյանքի երկրորդ տարում ձևավորվում է վերարտադրության ունակությունը[6]։

Վարք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Փարավոնի բվեճը հայտնվում է ցերեկային ժամերին և հայտնվում է մթնոլորտում որս անելու համար մոտ 5 կմ 2 (2 քմ) տարածքում։ Այն կերակրվում է ցանկացած փոքրիկ արարածով, որը կարող է գտնել ներառյալ կաթնասուններ, թռչուններ, օձեր, մողեսներ, բզեզներ և կարիճներ։ Այն բարձրանում է բարձունքի վրա և հետևում, լսում է այնպես, որ հայտնաբերի շարժվող որսը նախքան իր զոհի վրա ընկնելը[7]։

Կարգավիճակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Փարավոնի բվեճը ունի շատ մեծ տեսակներ և հաղորդվում է, որ այն առատ է գոնե միջակայքի մի մասում։ Այն առանձնահատուկ սպառնալիքների առջև չի կանգնում, և արդյունքում բնության պահպանության միջազգային միությունը առանձնացրել է որպես «Քիչ մտահոգող տեսակ» (Least Concern):

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Фараонов филин (Bubo ascalaphus) Savigny, 1809» (անգլերեն)։ Avibase։ Վերցված է 2013-08-14 
  2. «Bubo ascalaphus» (անգլերեն)։ International Union for Conservation of Nature and Natural Resources։ Վերցված է 2013-08-14 
  3. «Bubo ascalaphus: BirdLife International»։ IUCN Red List of Threatened Species։ 2012-05-01։ Վերցված է 2019-12-18 
  4. Abi-Said Mounir R. (2019)։ «Diet of the Desert Eagle Owl, Bubo ascalaphus, in Eastern Saudi Arabia»։ Pakistan Journal of Zoology։ ISSN 0030-9923։ doi:10.17582/journal.pjz/20190130180117 
  5. «Pharaoh eagle-owl (Bubo ascalaphus)» (անգլերեն)։ Wildscreen։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-10-22-ին։ Վերցված է 2013-08-14 
  6. «Pharaoh Eagle Owl — Bubo ascalaphus» (անգլերեն)։ World Owl Trust։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-10-05-ին։ Վերցված է 2013-08-14 
  7. Sándor Attila D., Moldován István (2010-11-10)։ «A possible case of double brooding of pharaoh eagle owls (Bubo ascalaphus Savigny, 1809) in Egypt»։ African Journal of Ecology 48 (4): 1129–1130։ ISSN 0141-6707։ doi:10.1111/j.1365-2028.2009.01199.x