Այրին Փարլբի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Այրին Փարլբի
Irene Parlby 1.jpg
 
Կուսակցություն՝ United Farmers of Alberta?
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ, իրավապաշտպան և սուֆրաժիստ
Ծննդյան օր հունվարի 9, 1868(1868-01-09)[1]
Ծննդավայր Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Վախճանի օր հուլիսի 12, 1965(1965-07-12)[1] (97 տարեկանում)
Վախճանի վայր Red Deer, Ալբերտա, Կանադա
Քաղաքացիություն Flag of Canada (Pantone).svg Կանադա
Ամուսին Walter Coventry Hall Parlby?

Մարի Այրին Փարլբի (անգլ.՝ Mary Irene Parlby, օրիորդական ազգանունը` Մարյատ անգլ.՝ Marryat, հունվարի 9, 1868(1868-01-09)[1], Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հուլիսի 12, 1965(1965-07-12)[1], Red Deer, Ալբերտա, Կանադա), կանադացի գյուղատնտեսական առաջնորդ, ակտիվիստ, քաղաքական գործիչ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այրին Փարլբին ծնվել է 1868 թվականին Լոնդոնում` գնդապետ և տիկին Է. Լ. Մարյատների ընտանիքում[2][3]: 1896 թվականին մեկնել է Կանադա: 1913 թվականին նրա օգնությամբ հիմնադրվել է Ալբերտայի միացյալ ֆերմերների կանանց տեղական ընկերակցությունը: 1921 թվականին Այրինը ընտրվել է Ալբերտայի օրենսդիր մարմնում և պաշտոնավարել 14 տարի: Նշանակվել է առանց պորտֆել նախարար և դարձել Ալբերտայում առաջին կին նախարարը:

Հուշատախտակի բացում ի պատիվ «Հայտնի հնգյակի»

Փարբլին եղել է «Հայտնի հնգյակի» կանանցից մեկը[4], որը «Edwards v Canada» (Անձանց դեպք) դատավարության միջոցով հաստատել է, որ կանայք Կանադայի Սահմանադրությամբ «որակավորված անձինք» են, հետևաբար իրավունք ունեն պաշտոն ստանձնել Կանադայի Սենատում: «Հայտնի հնգյակի» մյուս անդամների նման Փարլբին Ալբերտայում գտնվող էգենիկների շարժման կողմնակից է եղել, ներառյալ հոգեկան հիվանդների սեռական ամլացումը:

Ողջ կյանքի ընթացքում Փարբլին աջակցել է կանադացի գյուղական վայրերի կանանց ու երեխաներին, 1916-1919 թվականներին եղել է Ալբերտային Միացյալ կին ֆերմերների ընկերակցության նախագահը, աշխատել է բարելավելու հանրային առողջապահական ծառայությունները և ստեղծելու համայնքային հիվանդանոցներ, ինչպես նաև շարժական բժշկական և ատամնաբուժական կլինիկաներ: 1921 թվականին Փարբլին ընտրվել է նահանգային օրենսդիր մարմնի կազմում և զբաղեցրել նախարարի պաշտոն (Կանադայում երկրորդ կինն է, որը զբաղեցրել է նահանգային նախարարի պաշտոնը):

Փարբլին մի անգամ մեջբերել է, ասելով.

Aquote1.png ...և ի՞նչ, երբ մենք մահանանք: Արդյոք պետք է կանայք վերադառնան հին վիճակին: Ո'չ, նրանք պետք է զենք վերցնեն և պայքարեն դրա դեմ, պայքարեն ճանաչման համար և ոչ թե միօրինակության: Aquote2.png


Այստեղ նա ավելի շատ պայքարում էր ոչ թե գենդերային հավասարության համար, այլ ճանաչողության:

«Հայտնի հնգյակի» վերջին ողջ մնացած անդամն է եղել:

Ժառանգություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2009 թվականի հոկտեմբերին Սենատը քվեարկել է Փարբլիին և «Հայտնի հնգյակի» մյուս անդամներին Կանադայի առաջին «պատվավոր սենատորներ» ճանաչելու համար[5]:

1966 թվականին Այրին Փարլբին Կանադայի կառավարության կողմից ճանաչվել է Ազգային պատմական կարևորության անձ, որի պատվին Ալբերտայում բացվել է հուշատախտակ[6]: «Անձանց դեպքը» ճանաչվել է Ազգային պատմական իրադարձություն[7]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 FemBio
  2. Cavanaugh Catherine (4 March 2015)։ «Mary Irene Parlby»։ The Canadian Encyclopedia (online ed.)։ Historica Canada։ ISBN 0-88830-326-2։ Վերցված է 2015-06-12 
  3. Sanderson Kay (1999)։ 200 Remarkable Alberta Women։ Calgary: Famous Five Foundation։ էջ 43 
  4. Kome Penney (1985)։ Women of Influence: Canadian Women and Politics (1st ed.)։ Toronto: Doubleday Canada։ էջեր 31–32։ ISBN 978-0-385-23140-4 
  5. «Alberta's Famous Five named honorary senators»։ The Globe and Mail։ The Canadian Press։ 11 October 2009։ Վերցված է 2015-06-12 
  6. Parlby, Mary Irene National Historic Person
  7. Persons Case National Historic Event

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]