Ամուր (գետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ամուր
Amur River in Habarovsk.jpg
Ամուրը Խաբարովսկում
Amur.svg
Բնութագիր
Երկարություն 2824
Ավազանի մակերես 1 855 000 կմ²
Ավազան Ախոտի ծով
Ջրի ծախս 12 800
Ջրահոսք
Ակունք Ախոտի ծով
 · Ակունքի տեղակայում Օնոն
 · Բարձրություն 0 մ
 · Գետաբերանի տեղակայում 5 կմ ձախ ափին
 · Կոորդինատներ
Տեղակայում
Հոսող հոսքեր Amazar, Օլդոյ, Zeya River, Բուրեա, Բիրա, Տունգուսկա, Gorin, Ամգուն, Huma River, Սունգարի, Ուսսուրի, Անյույ, Գուր, Արգուն, Շիլկա, Կերուլեն, Amurskaya Protoka, Q4086456?, Q4183075?, Q4389260?, Q4497791?, Q4474945?, Q4477430? և Q24703445?
Երկիր Ռուսաստան Ռուսաստան
Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն Չինաստան
Ջրահավաք Amur basin
Գետը Վիքիպահեստում

Ամուր (ռուս.՝ река́ Аму́р, (Չինարեն) - մոնղոլ Սուրենը սև գետ, չինարեն՝ եյլունցզյան սև վիշապի գետ), գետ Արևելյան Ասիայում։ Ավազանը տարածվում է ԽՍՀՄ (Չիտայի, Ամուրի մարզերում և Խաբարովսկի երկրամասում), ՉԺՀ և ՍԺՀ տերիտորիաներում։ Ամուրի ավազանի մեծ մասը գտնվում է ԽՍՀՄ-ում։

Աշխարհագրական դիրք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կազմավորվում է Արգուն և Շիլկա գետերի միացումից։ Երկրագդի 2824 կմ է (Արգունի ակունքից՝ 4440), ավազանը՝ 1855 հազար կմ2։ Թափվում է Թաթարական նեղուցը։ Վերին հոսանքում (մինչև Զեայի գետաբերանը) հովիտը նեղ է ու խոր, ափերը՝ ժայռոտ, հոսքը՝ սրընթաց։ Միջին հոսանքում (Բլագովեշչենսկից մինչև Խաբարովսկ) առաջացնում է լայն ողողատ։ Ստորին հոսանքում ընթանում է Ստորին Ամուրյան դաշտավայրով ու բաժանվում բազուկների՝ առաջացնելով բազմաթիվ կդզիներ։ Գլխավոր վտակներն են ձախից՝ Զեա, Բուրեա, Ամգուն, աջից՝ Աունգարի, Ուսուրի։ Սնումը՝ ամառային և աշնանային մուսոնային անձրևներից (65%) և ստորերկրյա ջրերից։

Գետի ավազանում ձնածածկույթը չնչին է, գարնանային հորդացում չունի։ Տարեկան միջին հոսքը 343 կմ3 է (10,8 հազար մ3/վրկ)։ Սառցակալում է նոյեմբերից մայիս։ Ամուրը նավարկելի է գրեթե ամբողջությամբ։ Գլխավոր նավահանգիստներն են՝ Ամուրսկ, Բլագովեշչենսկ, Խաբարռվսկ, Ամուրի Կոմսոմոլսկ, Ամուրի Նիկոլաևսկ (ԽՍՀՄ) ե Հեյհե (ՉԺՀ)։ Ամուրը հարուստ է ձկներով (կետա, սապատաձուկ և այլն)։

Գետի ջրաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամուրի (մ³/վրկ) միջին ամսական արտահոսքը։
[1]

Բնակավայր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաք․ Ամուրսկ, Բլագովեշչենսկ, Խաբարովսկ:

Ամուրի համայնապատկերը
Ամուրի համայնապատկերը


Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png