Ամերիկյան գոթիկա (նկար)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Ամերիկյան գոթիկա
Grant DeVolson Wood - American Gothic.jpg
տեսակ գեղանկար
նկարիչ Գրանդ Վուդ
տարի 1930
բարձրություն 780 Միլիմետր
լայնություն 653 Միլիմետր
ստեղծման երկիր Flag of the United States (1912-1959).svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
ժանր դիմապատկեր
նյութ յուղաներկ և beaverboard
գտնվում է Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտ[1]
հավաքածու Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտ
ներշնչված է American Gothic House
կայք
American Gothic (Grant Wood) Վիքիպահեստում

«Ամերիկյան գոթիկա» (անգլ.՝ American Gothic), ամերիկացի նկարիչ Գրանտ Վուդի կողմից ստեղծված նկարներից: Այս ստեղծագործությունը Վուդը վրձնել է 1931 թվականին: Նկարը համարվում է 20-րդ դարի ԱՄՆ-ի արվեստի ամենահայտնի ստեղծագործությունը: Այսօր «Ամերիկյան գոթիկա» նկարը պահպանվում և ցուցադրվում է Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտում:

Ստեղծման պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1930 թվականին ԱՄՆ-ի Այովա նահանգի Էլդոն (անգլ.՝ Eldon) քաղաքում նկարիչ Գրանտ Վուդը նկատեց փոքրիկ սպիտակ տուն՝ կառուցված գյուղական գոթիկայի ոճով: Նրա մոտ ցանկություն առաջացավ նկարել այս տունն ու մարդկանց, որոնք, ըստ նրա, կարող էին բնակվել տանը: Գրանտ Վուդի քույրը՝ Նենը, դարձավ նկարի բնորդուհին՝ ընդունելով ֆերմերի դստեր կեցվածքը: Իսկ գյուղատնտեսի՝ ֆերմերի կերպարի համար որպես բնորդ կեցվածք ընդունեց Բայրոն ՄակԿիբին (Byron McKeeby): Վերջինս ատամնաբույժ էր Այովա նահանգի Սիդար Ռեփիդս (Cedar Rapids) քաղաքից: Վուդը տունն ու կերպարներին նկարեց միմյանցից որոշ հեռավորության վրա. այն տեսարանը, որը տեսնում է դիտողը նկարին նայելիս, չի եղել իրականում, այսինքն մարդիկ և տունը իրական են, սակայն հենց այդտեղ չեն կանգնել ու կեցվածք ընդունել:

Այս տունն է պատկերված «Ամերիկյան գոթիկա» նկարում[2]

Նկարն ավարտելուց հետո Վուդը «Ամերիկյան գոթիկա» ստեղծագործությունը ներկայացրեց Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտի կողմից հայտարարված մրցույթին: Մրցույթի ժյուրիի կազմը այս նկարը որակովորեց որպես «հումորային վալենտինկա»: Թանգարանի տերը համոզեց ժյուրիին, որպեսզի Գրանտ Վուդին որպես մրցանակ տալ 300 դոլար, իսկ բուն ինստիտուտին ստիպեց գնել նկարը, որը զարդարում է թանգարանը ցայսօր: Շուտով «Ամերիկյան գոթիկա» նկարը արտատպվեց Չիկագոյի, Նյու Յորքի, Բոստոնի, Կանզաս Սիթիի և Ինդիանապոլսի թերթերում: Սակայն, թերթերում հայտնվելուն պես, բացասական ընդունվեց Սիդար Ռեփիդս քաղաքում: Այովայի բնակիչները վրդոված էին այն փաստից, թե ինչու է Գրանտ Վուդը իրենց պատկերել նկարում: Նույնիսկ մի գյուղատնտեսուհի սպառնաց, որ կկծի Վուդի ականջը: Գրանտ Վուդը հանդես եկավ ժխտողական հայտարարությամբ, թե չի ուզել ծաղրանկար պատկերել Այովայի բնակիչների տեսքով, այլ փորձել է նկարում պատկերել ամերիկացիների հավաքական կերպարը: Վուդի քույրը, վիրավորվեց եղբորից, քանի որ նկարում նրան կարելի է ընդունել որպես ֆերմերի կինը, ոչ թե դուստրը:

Քննադատ, տեսաբան Գերտրուդ Սթայնը և Քրիստոֆեր Մորլին նկարը որակեցին որպես սատիրայի ժանրի ստեղծագործություն, որում պատկերված է գյուղական կյանքը ամերիկյան փոքր քաղաքներում: «Ամերիկյան գոթիկա» նկարը համարվում է այդ ժամանակների գյուղական կյանքը քննադատող նկար: Տենդենց նկատվեց այս նկարը զանազան ոլորտներում տարածելը: Այն իր արտացոլումը գտավ Շերվուդ Անդերսոնի «Ուայնսբուրգ, Օհայո», Սինկլեր Լյուիսի «Գլխավոր փողոցը» գրքերում: Մյուս կողմից Վուդին դատափետեցին, որպես քաղաքակրթության հակակրող, ուրբանիզացիան մերժող անձնավորություն:

Սակայն Մեծ ճգնաժամի տարիներին նկարի մասին կարծիքները փոխվեցին և այն ընդունվեց որպես ամերիկացիների անընկճելի ոգու խորհրդանիշը:

Նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Ամերիկյան գոթիկա» նկարում պատկերված են ֆերմերն ու իր դուստրը՝ տան ֆոնին կանգնած. տունը կառուցված է գյուղական գոթիկայի ոճով[3]: Ֆերմերի աջ ձեռքին եղան է պատկերված, որը այնպես ուժեղ է սեղմել բռունցքով, կարծես ձեռքին ոչ թե եղան է, այլ զենք: Վուդին հաջողվել է նկարի հերոսներին՝ հորն ու դստերը փոխանցել անդուրեկանությունը. հայրը պատկերված է ամուր սեղմված շրթունքներով և զայրացուցիչ հայացքով: Աղջիկը պատկերված է մի փոքր դեպի հորը հակված գլխով. հայացքում նկարիչը կա՛մ վիրավորանք է արտացոլել, կա՛մ էլ՝ վրդովմունք: Դստեր հագին կա արդեն այդ ժամանակ նորաձևությունից ելած գոգնոց: Նկարչի քրոջ հիշելով, Վուդը նրան ստիպել է գոգնոցի վրա անցնել եզրաքուղ, որը մնացել էր դեռևս նրանց մոր հին հագուստներից[4]: Այսպիսի գոգնոց՝ եզրաքուղով հանդիպում է նաև Վուդի մեկ այլ նկարում, որը կոչվում է «Կինը բույսերի հետ». այստեղ պատկերված է նկարչի մայրը[5]:

Ֆերմերի հագուստի վրայի գծերը նման են ձեռքում բռնած եղանին: Եղանի ուրվագիծը կարելի է տեսնել նաև տան պատուհանների վրա: Աղջկա հետնամասում երևում են ծաղիկների թաղարներ, իսկ ավելի հեռվում՝ հորիզոնին եկեղեցու ծայրաձողը: Տղամարդու հետնամասում պատկերված է ամբարը: Նկարի կոմպոզիցիան նման է 19-րդ դարավերջի ամերիկյան լուսանկարի: Հերոսների պուրիտանական զսպվածությունը համապատասխանում է Եվրոպայի 1920-ական թվականների ռեալիզմին. ի դեպ, Վուդը այս ոճին ծանոթացել է Մյունխենում ճամփորդելու ժամանակ[6]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.artic.edu/aic/collections/artwork/6565
  2. «American Gothic House Center»։ Ontario Architecture Website։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-02-25-ին։ Վերցված է 2011-12-27 
  3. Hagen, 724.
  4. Sarah Vowell American Gothic.
  5. American Gothic.
  6. Hagen, 723.

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Nuvola apps kaboodle.svg Արտաքին տեսաֆայլեր
Nuvola apps kaboodle.svg Smarthistory - Grant Wood's American Gothic
Nuvola apps kaboodle.svg American Gothic House