Ամերիկանացում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Ամերիկանացում, ԱՄՆ-ի ազդեցությունն այլ երկրների զանգվածային մշակույթի, բիզնես մոդելի, լեզվի և քաղաքականության վրա: Հայեցակարգը հորինվել է 1907 թվականին[1], և ի սկզբանե վերաբերել է Կանադայում ամերիկյան կենսակերպի ժողովրդականության աճին։ Միացյալ Նահանգներում հայեցակարգը վերաբերում է ներգաղթյալների ձուլման գործընթացին։

Ամերիկյան բիզնես և ապրանքանիշեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աշխարհի 10 ամենահայտնի ապրանքանիշներից 7-ը գտնվում են ԱՄՆ-ում (2006 թվականի տվյալներով)[2]։ Դրանցից մի քանիսը, լինելով ամերիկյան մշակույթի խորհրդանիշներ, հաճախ դառնում են ամերիկայնացման խորհրդանիշ, ինչպիսին է Կոկա-Կոլան[3]։ Նաեւ հաճախ ամերիկացման հետ են կապում ֆասթֆուդի մշակույթը և, հատկապես, McDonald's[4] հաստատությունների ցանցը (որոշ լրագրողների խոսքով՝ «ՄաքԴոնալդսը կա ամենուր, ուր էլ որ գնաք»[5]), ինչպես նաև ՏՏ բնագավառում առաջատար ընկերություններ՝ Microsoft-ը, Apple Inc․-ը և IBM-ը։

Մեդիա և հռչակավոր մշակույթ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կինո և հեռուստատեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հոլիվուդը և ամերիկյան կինոն և հեռուստատեսային ինդուստրիան գլխավոր աղբյուրներն են, որոնց միջոցով մարդիկ, որոնք ապրում են ԱՄՆ-ի սահմաններից դուրս, տեղեկանում են ամերիկյան մշակույթի և սովորույթների մասին։ 2000-ականներին Radio Times-ի ուսումնասիրության համաձայն՝ «Սիմփսոնները», «Հուսահատ տնտեսուհիները» և «Կորուսյալները» ամենաշահութաբեր ծրագրերն են աշխարհի 20-ից ավելի երկրներում[6]։ ԱՄՆ-ում են նկարահանվել նաև «Ավատար» և «Քամուց քշվածները» ֆիլմերը[7]։

Երաժշտություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամերիկյան երաժշտությունը լայնորեն տարածված է ԱՄՆ-ի սահմաններից դուրս: Այնպիսի կատարողներ ինչպիսիք են Էլվիս Փրեսլին և Մայքլ Ջեքսոնը հանրաճանաչ են ամբողջ աշխարհում, և նրանց աշխատանքները նույնիսկ մահից հետո վաճառվում են հսկայական տպաքանակով[8]։ Մայքլ Ջեքսոնի «Thriller» ալբոմը վաճառվել է ավելի քան 100 միլիոն օրինակով և համարվում է պատմության մեջ ամենավաճառվող ալբոմը[9]։ Բացի այդ, ամերիկյան երաժշտության ժանրերը, ընդհանուր առմամբ, շատ տարածված են և նույնիսկ ձևավորում են սեփական տարածաշրջանային ոճը, ինչպես օրինակ, ռուսական ռոք և ճապոնական ռոք։

Ասիական բառերի ամերիկայնացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էկզոտիկ երկրներին (ինչպիսիք են Ճապոնիան կամ Չինաստանը) նվիրված աղբյուրների մեծ մասը անգլալեզու են, իսկ բնօրինակ նյութերը դժվար հասանելի են այդ լեզուների միջին վիճակագրական մարդու թույլ իմացության պատճառով: Սա հաշվի առնելով, հաճախ ճապոնական և չինական բառերը գրվում են անգլերեն գրառմամբ։

Պատմական համեմատություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարդկության պատմության մեջ առաջատար տերության արժեքների, լեզվի և մշակույթի փոխառություններ հաճախ են հանդիպել։ Նմանատիպ զարգացում հանդիպել է․

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Samuel E. Moffett, The Americanization of Canada (1907) full text online; see also Ralph Willett, The Americanization of Germany, 1945—1949 (1989)
  2. «The Global Brands Scorecard 2006»։ BusinessWeek։ 2006-08-02։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-03-03-ին։ Վերցված է 2007-08-24 
  3. «The Coca-Cola Company»։ NYSE Euronext։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-03-03-ին։ Վերցված է 2007-08-24 
  4. Ritzer George (2008)։ The McDonaldization of Society։ Los Angeles: Pine Forge Press։ ISBN 0-7619-8812-2 
  5. «The Lexus and the Olive Tree» Archived 2005-05-11 at the Wayback Machine.. thomaslfriedman.com. Retrieved June 4, 2007.
  6. «CSI show 'most popular show in the world'»։ BBC։ 2006-07-31։ Վերցված է 2007-08-24 
  7. «International All Time Box Office»։ Box Office Mojo։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-03-03-ին։ Վերցված է 2007-08-24 
  8. «Frequently Asked Questions»։ Elvis.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-03-03-ին։ Վերցված է 2007-08-30 
  9. «Jackos Back»։ MTV։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-09-30-ին։ Վերցված է 2007-08-30 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Abdulrahim, Masoud A., Ali A. J. Al-Kandari, and Mohammed Hasanen, "The Influence of American Television Programs on University Students in Kuwait: A Synthesis, " European Journal of American Culture 28 (no. 1, 2009), 57-74.
  • Berghahn, Volker R. "The debate on 'Americanization' among economic and cultural historians, " Cold War History, Feb 2010, Vol. 10 Issue 1, pp 107–130
  • Campbell, Neil, Jude Davies and George McKay, eds. Issues in Americanisation and Culture. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2004.
  • DeBres, Karen. «A Cultural Geography of McDonald’s UK,» Journal of Cultural Geography, 2005
  • Fehrenbach, Heide, and Uta G. Poiger. "Americanization Reconsidered, " in idem, eds., Transactions, Transgressions, Transformations: American Culture in Western Europe and Japan (2000)
  • Haines, Gerald K. The Americanization of Brazil: A Study of U.S.Cold War Diplomacy in the Third World, 1945-54, Scholarly Resources, 1993
  • Martn, Lawrence. Pledge of Allegiance: The Americanization of Canada in the Mulroney Years, Mcclelland & Stewart Ltd, 1993, ISBN 0-7710-5663-X
  • Malchow, H.L. Special Relations: The Americanization of Britain? (Stanford University Press; 2011) 400 pages explores American influence on the culture and counterculture of metropolitan London from the 1950s to the 1970s, from «Swinging London» to black, feminist, and gay liberation.
  • Moffett, Samuel E. The Americanization of Canada (1907) full text online
  • Nolan, Mary. Visions of Modernity: American Business and the Modernization of Germany (1995)
  • Nolan, Mary. "Housework Made Easy: the Taylorized Housewife in Weimar Germany’s Rationalized Economy, " Feminist Studies. Volume: 16. Issue: 3. pp 549+
  • Rydell, Robert W., Rob Kroes: Buffalo Bill in Bologna. The Americanization of the World, 1869—1922, University of Chicago Press, 2005, ISBN 0-226-73242-8
  • Willett, Ralph. The Americanization of Germany, 1945—1949 (1989)
  • Н. А. Цветкова. «Cultural Imperialism»: международная образовательная политика США в годы «холодной войны». СПб: из-во СПбГУ, 2007