Աղվաներեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Infoboxforlang.png
Աղվաներեն
Տեսակ լեզու
Երկրներ Աղվանք
Պաշտոնական կարգավիճակ Աղվանք
Ռեյտինգ 13-րդ դարից մեռյալ, հնարավոր է որ ուդիներենի հին տեսակն է
Դասակարգում

Հյուսիսկովկասյան ընտանիք

Նախ-դաղստանյան ընտանիք
Լեզգիական ճյուղ
Գրերի համակարգ Աղվաներեն այբուբեն
ԳՕՍՏ 7.75–97
ISO 639-1
ISO 639-2
ISO 639-3

Աղվաներեն (ինքնանվանումը անհայտ է), Աղվանքի լեզուն է։ Տարածված էր մինչև 12-13-րդ դարերը Կուրի ձախ ափին (Արևելյան Վրաստան, Հարավային Դաղստան և որոշ այլ շրջաններ)։ Ենթադրվում է, որ պատկանել է կովկասյան լեզվաընտանիքին[1]:

Սովորաբար համարում է որպես ուտիերենի նախկին տարբերակ։ Հնչակարգային համակարգը ենթադրաբար նման է եղել այժմյան ուտիերենին:

Օգտագործվում էր աղվանական գիրը։ Հայտնի են 5-9-րդ դարերի արձանագրություններ հայկական աղբյուրներում և 2 կրկնագիր մագաղաթ, ենթադրաբար, 8-րդ դարի, որոնք գտել է Զազա Ալեքսիձեն Սինայի վանքում։ Դրանք հաստատում են, որ աղվաներենը ուտիերենի հին տարբերակն է։

Ներկայումս կարծիքներ կան այն մասին, որ աղվանները այսպես կոչված նախաալանական ցեղեր էին (հին հայկական աղբյուրներում՝ առավեղյան ցեղեր) և նրանց լեզուն առավել մոտ է եղել Հյուսիս Իրանական լեզուներին:

Աղվաներենը ներմուծված է Յունիքոդում[2]:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հ․Զ․ Պետրոսյան, Ս․Ա․ Գալստյան, Թ․Ա․ Ղարագյուլյան, Լեզվաբանական բառարան (խմբ. Էդ․Բ․ Աղայան), Երևան, «Հայկական ՍՍՀ Գիտությունների Ակադեմիայի հրատարակչություն», 1975, էջ 8։
  2. http://www.unicode.org/charts/PDF/U10530.pdf

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Wiktionary-logo-hy.png Ընթերցե՛ք «աղվաներեն» բառի բացատրությունը Հայերեն Վիքիբառարանում։