Jump to content

Աղջիկների միջազգային օր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Աղջիկների միջազգային օր

Տեսակմիջազգային օր
ԱմսաթիվՀոկտեմբերի 11[1]
սկսած2012[2]
Հաստատվածդեկտեմբերի 19, 2011[3]
Անվանված էաղջիկ
Ի հիշատակաղջիկ[1]
ՀիմնադիրՄիավորված ազգերի կազմակերպություն
Կայքun.org/en/observances/girl-child-day​(անգլ.) և un.org/es/observances/girl-child-day​(իսպ.)

Աղջիկների միջազգային օր, ՄԱԿ-ի կողմից հռչակված միջազգային օր։ Կոչվում է նաև Աղջիկների օր և Աղջիկների միջազգային օր: 2012 թվականի հոկտեմբերի 11-ին նշվել է առաջին աղջիկների միջազգային օրը։ Դիտարկումն աջակցում է աղջիկների համար ավելի մեծ հնարավորությունների և մեծացնում է իրազեկվածությունը գենդերային անհավասարության մասին, որոնց բախվում են աղջիկներն ամբողջ աշխարհում՝ ելնելով իրենց սեռից: Այս անհավասարությունը ներառում է այնպիսի ոլորտներ, ինչպիսիք են կրթության հասանելիությունը, սնունդը, օրինական իրավունքները, բժշկական օգնությունը, կանանց նկատմամբ բռնությունից և հարկադիր մանկական ամուսնություններից պաշտպանությունը[4]։ Օրվա տոնակատարությունը նաև «արտացոլում է աղջիկների և երիտասարդ կանանց հաջող ի հայտ գալը որպես զարգացման քաղաքականության, ծրագրավորման, քարոզարշավի և հետազոտության մեջ առանձին խումբ»[5]։

Նախապատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղջիկների միջազգային օրը մեծացնում է իրազեկվածությունը այն խնդիրների մասին, որոնց բախվում են աղջիկներն ամբողջ աշխարհում: Շատերը գլոբալ զարգացման ծրագրերը չեն ներառում կամ հաշվի չեն առնում աղջիկներին, և նրանց հարցերը դառնում են «անտեսանելի»[6]։ Ամբողջ աշխարհում ավելի քան 62 միլիոն աղջիկ չունի կրթություն ստանալու հնարավորություն[7]։ Ամբողջ աշխարհում և ընդհանուր առմամբ, 5-ից 14 տարեկան աղջիկները տնային գործերի վրա ավելի քան 160 միլիոն ժամ են ծախսում, քան նույն տարիքի տղաները[8]։ Ամբողջ աշխարհում յուրաքանչյուր չորրորդ աղջիկն ամուսնանում է մինչև 18 տարեկանը[9]։ 2016 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Էմմա Ուոթսոնը՝ Միավորված ազգերի կազմակերպության Կանանց բարի կամքի դեսպանը, հորդորել է աշխարհի երկրներին և ընտանիքներին դադարեցնել հարկադիր մանկական ամուսնությունները[10]։

Աղջիկների օրը օգնում է բարձրացնել իրազեկությունը ոչ միայն այն խնդիրների մասին, որոնց բախվում են աղջիկները, այլ նաև այն մասին, թե ինչ կարող է տեղի ունենալ, երբ այդ խնդիրները լուծվեն: Օրինակ՝ աղջիկներին կրթելը օգնում է նվազեցնել մանկական ամուսնությունների, հիվանդությունների մակարդակը և օգնում է ամրապնդել տնտեսությունը՝ օգնելով աղջիկներին օգտվել ավելի բարձր վարձատրվող աշխատանքից[11][12]։

Պատմություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Girls at a 2014 International Day of the Girl Child Event.
Աղջիկները 2014 թվականի Աղջիկների միջազգային օրվա միջոցառմանը:

Աղջիկների միջազգային օր նախաձեռնությունը սկսվել է որպես Plan International հասարակական կազմակերպության նախագիծ, որը գործում է ամբողջ աշխարհում[13]: Միջազգային օր անցկացնելու գաղափարը ծնվել է Plan International-ի «քանի որ ես աղջիկ եմ» արշավի արդյունքում, որը բարձրացնում է իրազեկությունը ամբողջ աշխարհում և, մասնավորապես, զարգացող երկրներում աղջիկների խնամքի կարևորության մասին: Կանադայում Plan International-ի ներկայացուցիչները դիմել են Կանադայի դաշնային կառավարությանը՝ խնդրելով, որ աջակիցների կոալիցիան միջազգային մակարդակով բարձրացնի նախաձեռնության մասին իրազեկությունը: Plan International-ը կոչ է արել ՄԱԿ-ին մասնակցել գործընթացին[14]։

Աղջիկների միջազգային օրը պաշտոնապես որպես բանաձև առաջարկվել է Կանադայի կողմից ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում: Կանադայի կանանց կարգավիճակի նախարար Ռոնա Ամբրոզը հովանավորել է բանաձևը։ Միավորված ազգերի կազմակերպության Կանանց կարգավիճակի 55-րդ հանձնաժողովում կանանց և աղջիկների պատվիրակությունը հանդես է եկել նախաձեռնության աջակցությամբ: 2011 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան քվեարկությամբ ընդունել է բանաձև՝ ընդունելով 2012 թվականի հոկտեմբերի 11-ը որպես Աղջիկների միջազգային օր[15][16]։ Այս բանաձևում նշվում է,

Աղջիկների իրավասության բարձրացումը, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն տնտեսական աճի, հազարամյակի զարգացման բոլոր նպատակների, այդ թվում՝ աղքատության և ծայրահեղ աղքատության վերացման համար, ինչպես նաև աղջիկների՝ իրենց վերաբերող որոշումների ընդունման գործընթացներում իմաստալից մասնակցության համար։ Այս ամենը առանցքային նշանակություն ունի խտրականության և բռնության շղթան կոտրելու, ինչպես նաև նրանց մարդու իրավունքների լիարժեք և արդյունավետ իրացմանը նպաստելու և պաշտպանելու գործում։

Նաև նշվում է, որ աղջիկների հզորացումը պահանջում է նրանց ակտիվ մասնակցություն որոշումների ընդունման գործընթացներին, ինչպես նաև նրանց ծնողների, օրինական խնամակալների, ընտանիքների և խնամողների, ինչպես նաև տղաների, տղամարդկանց և ողջ համայնքի ակտիվ աջակցությունն ու ներգրավվածությունը։

Ամեն տարի Աղջիկների օրն ունի մի թեմա.

Աղջիկների միջազգային օրվա թեման
ՏարիԹեմա
2012 Ավարտելով մանկական ամուսնությունը[17]
2013 Նորարարություն աղջիկների կրթության համար[18]
2014 Պատանի աղջիկների հզորացում, բռնության շղթայի վերացում[19]
2015 Դեռահաս աղջկա ուժը, տեսլական 2030 թվական
2016 Աղջիկների առաջընթաց = Նպատակների առաջընթաց, Ինչն է կարևոր աղջիկների համար
2017 Զորացրե՛ք աղջիկներին ճգնաժամերից առաջ, ընթացքում և հետո
2018 Նրա կողքին. Հմտություններով զինված աղջիկների ուժ
2019 GirlForce․ Չգրված ու Անհաղթահարելի։
2020 Իմ ձայնը, մեր հավասար ապագան
2021 Թվային սերունդ. Մեր սերունդը
2022 Մեր ժամանակն այժմ է՝ մեր իրավունքները, մեր ապագան
2023 Ներդրումներ կատարեք աղջիկների իրավունքների մեջ․ Մեր առաջնորդությունը, մեր բարեկեցությունը
2024 Աղջիկների ապագայի տեսլականը

Մինչև 2013 թվականը ամբողջ աշխարհում մոտ 2043 միջոցառում է կազմակերպվել Աղջիկների օրվա կապակցությամբ[20]։

Իրադարձություններ ամբողջ աշխարհում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղջիկների օրվան նպաստող տարբեր միջոցառումներ են կազմակերպվում մի քանի երկրներում։ Ոմանք հովանավորվում են Միավորված ազգերի կազմակերպության կողմից, օրինակ՝ համերգները Հնդկաստանում[21]։ Ոչ կառավարական կազմակերպությունները, ինչպիսիք են Girl Guides Australia-ն, նույնպես աջակցում են Աղջիկների միջազգային օրվա միջոցառումներին[22]։ Տեղական կազմակերպությունները մշակել են իրենց սեփական միջոցառումները, ինչպիսիք են «Աղջիկները և Ֆուտբոլը Հարավային Աֆրիկայում», որոնք 2012 թվականին աղջիկների միջազգային օրվա առթիվ մարզաշապիկներ են բաժանել[23]։ 2013 թվականին Լոնդոնի Հարավային Բանկում տեղի է ունեցել շուրջօրյա միջոցառում[24]։ Աղջիկների առաջին օրվա համար Sage Girl-ը և iTwixie-ը մշակել են վիրտուալ միջոցառում՝ հազարավոր անհատների և կազմակերպությունների առցանց համախմբելու համար[25]։

2016 թվականին Լոնդոնում անցկացվեց «Աշխարհի կանայք» (WOW) փառատոնը, որի ընթացքում 250 դպրոցական տարիքի լոնդոնցի աղջիկներ զույգավորվեցին կին մենթորների հետ[26]։ Նաև 2016 թվականին Միացյալ Նահանգների նախագահ Բարաք Օբաման հայտարարություն է տարածել, որն աջակցում է վերջ դնել սեռերի անհավասարությանը[27]։

Սոցիալական մեդիան օգտագործում է #dayofthegirl հեշթեգը՝ օրվա իրադարձություններին և նորություններին հետևելու համար[28]։

Տես նաև

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 https://www.un.org/en/observances/girl-child-day
  2. ↑ https://es.wikipedia.org/wiki/Usuario:Alfnix/Taller/CVC/12#cite_note-:45-8
  3. ↑ https://daccess-ods.un.org/access.nsf/Get?OpenAgent&DS=A/RES/66/170&Lang=S
  4. ↑ «As Malala Recovers, U.N. Marks International Day of the Girl Child». Los Angeles Times. 2012 թ․ հոկտեմբերի 11. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 11-ին.
  5. ↑ Hendricks, Sarah; Bachan, Keshet (2015). «Because I Am a Girl: The Emergence of Girls in Development». In Baksh, Rawwida; Harcourt, Wendy (eds.). The Oxford Handbook of Transnational Feminist Movements. Oxford University Press. էջ 895. ISBN 9780199943494.
  6. ↑ «World Gears for First Ever 'International Day of the Girl Child'». Al Arabiya. 2012 թ․ հոկտեմբերի 6. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հոկտեմբերի 12-ին. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 11-ին.
  7. ↑ «Let Girls Learn». Արխիվացված է օրիգինալից 2014-07-01-ին.
  8. ↑ Haynes, Suyin (2016 թ․ հոկտեմբերի 11). «What to Know About the UN's International Day of the Girl». Motto. TIME. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հոկտեմբերի 12-ին. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 11-ին.
  9. ↑ Ford, Liz (2016 թ․ հոկտեմբերի 11). «How Are You Marking International Day of the Girl? Share Your Stories». The Guardian. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 11-ին.
  10. ↑ Beck, Christina (2016 թ․ հոկտեմբերի 11). «Emma Watson's Powerful Words on International Day of the Girl». The Christian Science Monitor. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 11-ին.
  11. ↑ Krache, Donna (2012 թ․ հոկտեմբերի 11). «Education a Focus on International Day of the Girl Child». CNN. Արխիվացված է օրիգինալից 2018 թ․ նոյեմբերի 23-ին. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 11-ին.
  12. ↑ Crittenden, Camille (2012 թ․ հոկտեմբերի 8). «International Day of the Girl: Why Science & Math Programs Matter». The Huffington Post. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 11-ին.
  13. ↑ «Challenge Accepted! Canadian leaders to give up their seats to acknowledge that 'Girls Belong Here' on International Day of the Girl». Canada Newswire. 2016 թ․ սեպտեմբերի 28. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 11-ին – via EBSCOhost.
  14. ↑ Ma, Katy (2013 թ․ հոկտեմբերի 10). «What Is the International Day of the Girl Child?». The Huffington Post. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 11-ին.
  15. ↑ Ambrose, Rona and Rosemary McCarney (2011 թ․ դեկտեմբերի 29). «International Day of the Girl Child: girls' rights are human rights». Edmonton Journal. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հուլիսի 19-ին. Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 26-ին.
  16. ↑ «Resolution Adopted by the General Assembly: 66/170 International Day of the Girl Child». United Nations. Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 26-ին.
  17. ↑ «WHO | Ending child marriage». Who.int. 2012-10-11. Վերցված է 2014-08-21-ին.
  18. ↑ International Day of the Girl Child, WHO
  19. ↑ «Day of the Girl Child - Gender equality - UNICEF». UNICEF. 2014 թ․ հոկտեմբերի 17. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հուլիսի 18-ին. Վերցված է 2014 թ․ դեկտեմբերի 2-ին.
  20. ↑ Higgins, Chris (2013 թ․ հոկտեմբերի 11). «6 Reasons Today is International Day of the Girl». Mental Floss. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 11-ին.
  21. ↑ Bhandary, Shreya (2012 թ․ սեպտեմբերի 25). «'Because I am a Girl Rock Concert' to celebrate first ever 'International Day of the Girl Child'». Times of India. Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 26-ին.
  22. ↑ «International Day of the Girl Child». Girl Guides Australia. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ հունիսի 11-ին. Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 26-ին.
  23. ↑ «South Africa: Women, Football and Song». All Africa (orig. in Daily Maverick). 2012 թ․ սեպտեմբերի 14. Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 26-ին.
  24. ↑ Martinson, Jane (2013 թ․ հոկտեմբերի 11). «Body Gossip puts spotlight on models and body image». The Guardian. Վերցված է 2016 թ․ մայիսի 12-ին.
  25. ↑ Bent, Emily (2015). «Girls' Human Rights and Virtual Empowerment». In Smallwood, Carol (ed.). Women, Work, and the Web: How the Web Creates Entrepreneurial Opportunities. Rowman & Littlefield. էջ 17. ISBN 9781442244276.
  26. ↑ Proudfoot, Jenny (2016 թ․ հոկտեմբերի 11). «Women of the World Celebrate the UN International Day of the Girl». Marie Claire. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 11-ին.
  27. ↑ «Presidential Proclamation -- International Day of the Girl, 2016». whitehouse.gov. 2016 թ․ հոկտեմբերի 7. Վերցված է 2016 թ․ հոկտեմբերի 11-ին – via National Archives.
  28. ↑ Allen, Lasara Firefox (2016). Jailbreaking the Goddess: A Radical Revisioning of Feminist Spirituality. Llewellyn Publications. ISBN 9780738748900.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Աղջիկների միջազգային օր» հոդվածին։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Աղջիկների_միջազգային_օր&oldid=10498134» էջից