Ահմադ Զաքի Փաշա

Ահմադ Զաքի Փաշա արաբ․՝ أحمد زكي باشا‎‎
Ծնվել է	մայիսի 26, 1867(1867-05-26) կամ մայիսի 26, 1866(1866-05-26)
Ծննդավայր	Ալեքսանդրիա
Վախճանվել է	հուլիսի 5, 1934(1934-07-05) կամ հուլիսի 6, 1934(1934-07-06)
Վախճանի վայր	Գիզա, Եգիպտոս
Մասնագիտություն	լեզվաբան, գրականագետ, թարգմանիչ, journal editor, լրագրող, journal editor և journal editor
Քաղաքացիություն	Օսմանյան կայսրություն,  Եգիպտական սուլթանություն և  Եգիպտոսի թագավորություն
Ուշագրավ աշխատանքներ	al-Fihrist : muʻjam al-kharīṭah al-tārīkhīyah lil-mamālīk al-Islāmīyah?
Անդամակցություն	Թագավորական աշխարհագրական ընկերություն և Դամասկոսի արաբերենի ակադեմիա
Պարգևներ	Fellow of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland? և Թագավորական աշխարհագրական ընկերության անդամ
Ahmad Zaki Pasha Վիքիպահեստում

Ահմադ Զաքի Փաշա (արաբ․՝ أحمد زكي باشا‎‎, մայիսի 26, 1867(1867-05-26) կամ մայիսի 26, 1866(1866-05-26), Ալեքսանդրիա - հուլիսի 5, 1934(1934-07-05) կամ հուլիսի 6, 1934(1934-07-06), Գիզա, Եգիպտոս) եգիպտացի բանասեր էր, որը երբեմն անվանում էին «արաբների շեյխ» (արաբ․՝ شيخ العروبة‎‎) կամ «Շեյխ ալ-Ուրուբա», և Եգիպտոսի կառավարության երկարամյա քարտուղար։

Քաղաքացիական ծառայություն

Չնայած նա Ալեքսանդրիայից էր, Ահմադը հաճախել է Կահիրեի Կուրաբիյա և Թաջհիզիա եգիպտական ​​դպրոցները, ապա՝ Վարչական դպրոցը կամ Մադրասա ալ-Իդարիա։ Այնտեղ ուսանողական տարիներին նա հաղթել է մրցույթում՝ դառնալու Իսմայիլիա նահանգային կառավարության թարգմանիչ՝ ամսական 13 ֆունտ ստեռլինգ աշխատավարձով։ 1888 թվականին, ֆրանսերենի իմացության շնորհիվ, նա տեղափոխվել է Ներքին գործերի նախարարության մամուլի բյուրո։ Նա նաև դարձավ «Ալ-Վակայի ալ-Միսրիյա»-ի խմբագիր և թարգմանիչ, Խեդիվիալ դպրոցի թարգմանության ուսուցիչ և Կահիրեի Ֆրանսիական հնագիտական ​​ինստիտուտի արաբերենի ուսուցիչ, բոլորն էլ 1888 թվականին։ Հաջորդ տարի նա հաղթեց Կառավարության թարգմանչի պաշտոնի համար անցկացված մրցույթում, որի համար նա դարձավ քարտուղարի տեղակալ 1897 թվականին և գլխավոր քարտուղար 1911 թվականին՝ պաշտոնավարելով մինչև 1921 թվականի թոշակի անցնելը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա նաև վերաձևակերպեց Եգիպտոսի վարչական ընթացակարգերը՝ համապատասխանեցնելով դրա կարգավիճակին որպես բրիտանական պրոտեկտորատ։ Ահմեդ Զաքի փաշան աշխատել է նաև որպես սպորտային գործադիր տնօրեն և 1911 թվականին եղել է Զամալեք ՍԿ-ի առաջին եգիպտական ​​խորհրդի անդամներից մեկը:

Գիտական ​​գործունեություն

Ահմադ Զաքիի նամակը (1924)

Իր լայն հետաքրքրությունների և բազմաթիվ հրապարակումների շնորհիվ նա դարձավ Եգիպտոսի ինստիտուտի, Լոնդոնի Թագավորական աշխարհագրական ընկերության և Թագավորական ասիական ընկերության անդամ։ Նա ծառայել է թե՛ Ալ-Ազհարի, թե՛ Եգիպտական ​​համալսարանի (այժմ կոչվում է Կահիրեի համալսարան) վարչական խորհուրդներում, նաև զբաղեցնելով իսլամական քաղաքակրթության ամբիոնը վերջինիս մեջ: Նա առաջնորդեց եվրոպական փոխառված բառերի դասական արաբերեն համարժեքների սահմանումը, ինչպիսին է «սայարա» (سيارة)՝ «ավտոմեքենա» բառը, ինչպես նաև տեղեկացրեց մամուլին բազմաթիվ իսպանական և պորտուգալական տեղանունների արաբական ծագման մասին, որոնք անճշտորեն տառադարձվել էին արաբերեն: Նա մասնակցել է Արևելագետների միջազգային կոնգրեսի բազմաթիվ կոնֆերանսների և եվրոպացիների կողմից հարգանքի է արժանացել իր գիտելիքների համար։

Պանարաբիզմ

Նա երիտասարդությունից ի վեր եղել է ազգայնական, հետագայում՝ համաարաբական և նույնիսկ համաարևելյան, դառնալով «Ալ-Ռաբիտա ալ-Շարկիայի» (արաբերեն՝ الرابطة الشرقية, Արևելյան լիգա կամ Արևելյան լիգա) հիմնադիրներից մեկը և առաջին գլխավոր քարտուղարը: Նրա Գիզայի տունը՝ Բեյթ ալ-Ուրուբան (արաբերեն՝ بيت العروبة), դարձավ բոլոր արաբական երկրներից, հիմնականում՝ Պարսից ծոցի տարածաշրջանից ժամանած այցելուների հանդիպման վայր, նույնիսկ երբեմն՝ վիճող արաբ իշխանների հաշտեցման վայր, ինչպես նաև հարուստ արաբական հնաոճ կահույքի, զարդերի, գրքերի և ձեռագրերի պահոց։ Նա նաև մզկիթ կառուցեց իր տան մոտ, որտեղ էլ թաղված է։ Հոդվածների և կարճ գրքերի հսկայական հեղինակ լինելով՝ նա բավականաչափ երկար չապրեց, որպեսզի ավարտեր իր գիտական ​​աշխատանքի գագաթնակետը՝ ֆրանսիական Լարուսի օրինակով արաբերեն բառարանը։ Նա իր գրքերն ու ձեռագրերը նվիրաբերեց Եգիպտոսի ազգային գրադարանին՝ Դար ալ-Կուտուբ ալ-Մասրիային։

Աղբյուրներ

• Al Gendi, Anwar [in արաբերեն] (1963). Aḥmad Zakī al-mulaqqab bi-shaykh al-ʻUrūbah: ḥayātuhu, ārāʼuhu, āthāruh [Ahmad Zaki, a.k.a. the Dean of Arabism: His Life, His Opinions, His Legacy]. Aʻlām al-ʻArab 29 (արաբերեն). Cairo: Ministry of Culture and National Guidance. OCLC 301365981. Արխիվացված է օրիգինալից 2007 թ․ մայիսի 7-ին. Վերցված է 2009-07-18-ին.
• Goldschmidt, Arthur (2000). Biographical Dictionary of Modern Egypt. Boulder, CO: Lynne Rienner Publishers. էջեր 236–237. ISBN 978-1-55587-229-8. OCLC 52401049. Վերցված է 2009-07-19-ին.

Արտաքին հղումներ

Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ահմադ Զաքի Փաշա» հոդվածին։