Jump to content

Ալ-Հուրկա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ալ-Հուրկա
Ծնվել է6-րդ դար
ԾննդավայրԱլ-Հիրա, Նաջաֆի մարզ, Իրաք[1]
Վախճանվել է693
Վախճանի վայրԱլ-Հիրա, Իրաք
Մասնագիտությունբանաստեղծուհի և գրող
Լեզուարաբերեն
ԱմուսինԱդի իբն Զայիդ ալ-Իբադի

Հինդ բինթ ալ-Նուʿման (արաբ․՝ هند بنت النعمان), հայտնի նաև որպես ալ-Հուրկա (6-րդ դար, Ալ-Հիրա, Նաջաֆի մարզ, Իրաք[1] - 693, Ալ-Հիրա, Իրաք), նախաիսլամական արաբ բանաստեղծուհի էր։ Միջնադարից ի վեր կան որոշակի պատմագրական բանավեճեր նրա անունների վերաբերյալ, համապատասխան բանավեճեր այն մասին, թե արդյոք այդ անունների որոշ կրողներ տարբեր մարդիկ էին, թե ոչ[2]։ Որպես բանաստեղծ-արքայադուստր, նա համարվում էր նախաիսլամական պոեզիայի կարևոր դեմք[3]։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հինդը ալ-Հիրայի վերջին Լախմի թագավոր ալ-Նուʿման III իբն ալ-Մունդհիրի (կառավարել է 582 – մոտ 602) և արևելյան քրիստոնյա արաբ մոր դուստրն էր[4]։ Ըստ Հարբ Բանի Շայբան մաʻա Քիսրա Անուշիրվանի, Սասանյան կայսրության կայսր Խոսրով II-ը (կառավարել է 590–628) և նրա հոր գերիշխանը պահանջել է Հինդից ամուսնանալ իր հետ։ Ավելի լավ մտածելով պայմանավորվածության մասին՝ ալ-Նումանը Հինդին ուղարկեց ապաստան փնտրելու արաբների մոտ, որից հետո Խոսրովի կողմից հարձակման ենթարկվեց և բանտարկվեց։ Ղասանյանների և այլ արաբական ցեղերի մոտ ապաստան գտնելու անհաջողությունից հետո Հինդը ապաստան ստացավ Բանու Շայբանների մոտ՝ նրանց արքայադուստր ալ-Հուջայջայի միջնորդությամբ։ Ենթադրվում է, որ հենց այս պատճառով է Բանու Շայբանը մոտ 609 թվականին ստիպված եղել մասնակցել Զի Քարի ճակատամարտին։ Այնուհետև նրան ուղարկեցին ամուսնանալու ալ-Նուման իբն ալ-Ռայյանի հետ, «իր միակ զարմուհու, որը վերապրեց պարսկական հարձակումը ալ-Հիրայի թագավորության վրա», որից հետո Խոսրովը նրան շնորհեց ալ-Հիրայի գահը[5]։

Ալի իբն Նասր ալ-Քաթիբի «Հաճույքների հանրագիտարանը» պատմում է, որ Հինդը սիրում էր Հինդ բինտ ալ-Խուս ալ-Զարքա անունով մի կնոջ։ Երբ ալ-Զարկան մահացավ, նրա հավատարիմ սիրեցյալը «կտրեց նրա մազերը, հագավ սև հագուստ, մերժեց աշխարհիկ հաճույքները, երդվեց Աստծուն, որ մինչև մահ կվարի ճգնավորական կյանք»։ Հինդ բինտ ալ-Նումանը նույնիսկ վանք կառուցեց՝ ալ-Զարկայի հանդեպ իր սերը հիշատակելու համար։ Այս աղբյուրը երկու կերպարներին համարում է արաբական մշակույթի առաջին լեսբուհիները[6]։

Որոշ պոեզիաներ վերագրվում են Հինդին, ինչը նրան (եթե վերագրումները ճիշտ են) դարձնում է նախաիսլամական կին բանաստեղծուհու համեմատաբար հազվագյուտ օրինակ, որի ստեղծագործությունները պահպանվել են[7]։

Հինդը «Հազար ու մի գիշեր» պատմվածքի գլխավոր դեմքն է՝ «Ադի իբն Զայդը և արքայադուստր Հինդը» պատմության մեջ[8]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 https://shamela.ws/book/12286/7274
  2. The History of al-Tabari. Vol. 5. էջեր 372-373 (note 914).
  3. Samer M. Ali, 'Medieval Court Poetry', in The Oxford Encyclopedia of Islam and Women, ed. by Natana J. Delong-Bas, 2 vols (Oxford: Oxford University Press, 2013), I 651-54 (at p. 653). https://www.academia.edu/5023780.
  4. Brock, Sebastian P. (1996). «The 'Nestorian' Church: A Lamentable Misnomer» (PDF). Bulletin of the John Rylands Library. 78 (3): 23–35. doi:10.7227/BJRL.78.3.3.
  5. Hamad Alajmi, 'Pre-Islamic Poetry and Speech Act Theory: Al-A'sha, Bishr ibn Abi Khazim, and al-Ḥujayjah' (unpublished Ph.D. thesis, Indiana University, 2012), pp. 165-66, 195.
  6. Sahar Amer (2009 թ․ մայիսի 2). «Medieval Arab Lesbians and Lesbian-Like Women». Journal of the History of Sexuality. 18 (2): 215–236. doi:10.1353/sex.0.0052. PMID 19768852. S2CID 26652886. Վերցված է 2011 թ․ ապրիլի 4-ին..
  7. Hamad Alajmi, 'Pre-Islamic Poetry and Speech Act Theory: Al-A'sha, Bishr ibn Abi Khazim, and al-Ḥujayjah' (unpublished Ph.D. thesis, Indiana University, 2012), pp. 165-66.
  8. Ulrich Marzolph, Richard van Leeuwen und Hassan Wassouf: The Arabian Nights Encyclopedia, ABC-Clio, Santa Barbara 2004, p. 78 (ANE 140).

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]