Ալ-Հուջեյջա
Ալ-Հուջեյջա | |
|---|---|
| Ծնվել է | 6-րդ դար |
| Վախճանվել է | 7-րդ դար |
| Մասնագիտություն | բանաստեղծուհի և գրող |
| Լեզու | արաբերեն |
Ալ-Հուջեյջա (արաբ․՝ الحجيجة, 6-րդ դար - 7-րդ դար), իրական անունը՝ Սաֆիյա բինթ Սալաբա ալ-Շեյբանիա (արաբ․՝ صفية بنت ثعلبة الشيبانية) նախաիսլամական արաբ բանաստեղծուհի Բանու Շեյբան ցեղից, որը հայտնի է եղել վրեժխնդրության թեմայով ստեղծագործություններով: Նրա ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ են, և նույնիսկ նրա պատմական լինելը կասկածի տակ է: Բայց, թվում է, նա պաշտպանություն է տվել ալ-Հուրկա բինթ ալ-Նումանին, երբ Խոսրով II-ը (590-628) պահանջել է նրան ամուսնանալ իր հորից՝ ալ-Նուման III իբն ալ-Մունզիրից մոտ յոթերորդ դարի սկզբին, և նա մասնակցել է Զու Կարի ճակատամարտին[1]: Բնութագրվելով որպես «ռազմիկ դիվանագետ»՝ նա կարդացվել է որպես նախաիսլամական պոեզիայի առանցքային դեմք[2]:
Ինչպես ենթադրաբար նախաիսլամական այլ պոեզիայի դեպքում, գիտական բանավեճեր են եղել այն մասին, թե արդյոք Ալ-Հուջեյջայի ստեղծագործությունը կարող է իրականում հորինված լինել միջնադարյան ժամանակաշրջանի ուշ շրջանում (նույնիսկ եթե նա ինքը իրական է եղել): Այն պահպանվել է միայն Բիշր իբն Մարվան ալ-Ասադիի «Հարբ Բանի Շայբան մաա Քիսրա Անուշիրվան» (արաբ․՝ حرب بني شيبان مع كسرى آنوشروان) ժողովածուում, որտեղ ալ-Հուջայջայի հայրը նույնականացվում է որպես Սալաբա ալ-Շեյբանի[3]: Հավանական է, որ բանաստեղծությունը գրվել է Աբբասյանների ժամանակաշրջանում, որպեսզի արաբներին խրախուսի դիմադրել խալիֆայության պարսիկների կարգավիճակի հավասարության պահանջներին, որոնք հայտնի են որպես Շուուբիա շարժում[4]:
Գործեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Համադ Ալաջմիի խոսքով՝ Ալ-Հուջեյջայի պոեզիան, ընդհանուր առմամբ, նման է նախաիսլամական ժամանակաշրջանի այլ կին բանաստեղծուհիների պոեզիային: Նրա բանաստեղծությունները կարճ են և բաղկացած են մեկ բաժնից՝ ի տարբերություն նախաիսլամական ստանդարտ եռամաս օդաների... Նրա լեզուն պրագմատիկ է և զուրկ է փոխաբերական արտահայտությունից, բայց հարուստ է հրամայական բայերով և ուղիղ լեզվով[5]։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Hamad Alajmi, 'Pre-Islamic Poetry and Speech Act Theory: Al-A`sha, Bishr ibn Abi Khazim, and al-Ḥujayjah' (unpublished Ph.D. thesis, Indiana University, 2012), p. 161 n. 1.
- ↑ Samer M. Ali, 'Medieval Court Poetry', in The Oxford Encyclopedia of Islam and Women, ed. by Natana J. Delong-Bas, 2 vols (Oxford: Oxford University Press, 2013), I 651-54 (at p. 653). https://www.academia.edu/5023780.
- ↑ Hamad Alajmi, 'Pre-Islamic Poetry and Speech Act Theory: Al-A`sha, Bishr ibn Abi Khazim, and al-Ḥujayjah' (unpublished Ph.D. thesis, Indiana University, 2012), pp. 162-63, 165.
- ↑ Hamad Alajmi, 'Pre-Islamic Poetry and Speech Act Theory: Al-A`sha, Bishr ibn Abi Khazim, and al-Ḥujayjah' (unpublished Ph.D. thesis, Indiana University, 2012), pp. 195-96.
- ↑ Hamad Alajmi, 'Pre-Islamic Poetry and Speech Act Theory: Al-A`sha, Bishr ibn Abi Khazim, and al-Ḥujayjah' (unpublished Ph.D. thesis, Indiana University, 2012), p. 169.
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Ḥarb Banī Shaybān maʻa Kisrá Ānūshirwān, ed. by Muḥammad Jāsim Ḥammādī Mashhadānī (Baghdad: s.n., 1988; first publ. Bombay 1887).
- Bashīr Yamūt, Shāʻirāt al-ʻArab fī al-Jāhilīyah wa-al-Islām, ed. ʻAbd al-Qādir Māyū (Ḥalab: Dār al-Qalam al-ʻArabī, 1998), pp. 12-27.