Ալպիկ Մկրտչյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալպիկ Ռաֆայելի Մկրտչյան
Ծնվել էփետրվարի 16, 1937 (82 տարեկան)
Հայաստան Հայաստան Ծաղկունք
Մահացել էհոկտեմբերի 22, 2019(2019-10-22) (82 տարեկանում)
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Armenia.svg Հայաստան
Մասնագիտությունֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ)Երևանի պետական համալսարան, Ֆիզիկայի կիրառական պրոբլեմների ինստիտուտ, Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան և Տոմսկի պոլիտեխնիկ համալսարան
Ալմա մատերԵրևանի պետական համալսարան
Գիտական աստիճանֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1983), պրոֆեսոր (1986) և ակադեմիկոս (1993)
ՊարգևներԱնանիա Շիրակացու մեդալ «Պատվո նշան» շքանշան «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշան Լենինի շքանշան և ԺՏՆՑ մեդլաներ

Ալպիկ Ռաֆայելի Մկրտչյան (փետրվարի 16, 1937(1937-02-16), Ծաղկունք, Գեղարքունիքի մարզ, Հայաստան, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 22, 2019(2019-10-22)), հայ ֆիզիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1983), պրոֆեսոր (1986), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1993, թղթակից անդամ՝ 1986 թվականից)[1]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Վահան Տերյանի անվան թիվ 60 դպրոցը: 1959 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը: 1979-1980 թվականներին եղել է ԵՊՀ Կոնդենսված միջավայրերի ֆիզիկայի ինստիտուտի փոխտնօրեն, 1980 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիկայի կիրառական հիմնախնդիրների ինստիտուտի բաժնի վարիչ, 1981-2006 թվականներին` տնօրեն, 1986 թվականից, միաժամանակ` ՀՊՃՀ գիտական սարքաշինության ամբիոնի վարիչ, 1996 թվականից՝ նաև ՀՀ ԳԱԱ նախագահության անդամ։

Անդամակցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ՀՀ ԳԱԱ Ֆիզիկայի կիրառական պրոբլեմների ինստիտուտին (ՖԿՊԻ) կից 021 մասնագիտական խորհրդի նախագահ
  • Միջազգային գիտատեխնիկական կենտրոնի խորհրդակցական կոմիտեի անդամ
  • Երևանի պետական համալսարանի (ԵՊՀ) Ֆիզիկայի ֆակուլտետի գիտխորհրդի անդամ
  • «ՀՀ ԳԱԱ Տեղեկագիր, Ֆիզիկա» և «Գիտելիք» ամսագրերի խմբագրական կոլեգիաների անդամ

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայտնաբերել է մյոսբաուերյան քվանտների մոդուլումը կոհերենտ ձայնային ալիքներով, անգստրեմի երկարության ալիքների և նեյտրոնների լրիվ վերամղումը (անցման ուղղություններից դեպի դիֆրակցման ուղղություն), կիզակետումը և դրանց միջոցով տեղեկության հաղորդումը, ուլտրառելյատիվիստական էլեկտրոնների կապուղավորման ժամանակ առաջավող կոշտ ʏ -քվանտների ուժեղացումը հիպերձայնի ազդեցությամբ, ձայնային ալիքների ուժեղացումը և պլազմայի հարաչափերի փոփոխումը դրանցով։ Քվազիչերենկովյան ճառագայթման բնագավառում հայտնաբերել է նոր երևույթ, որը հնարավորություն է ընձեռում ստանալ ցանկացած բյուրեղային ցանցի պատկերը («Ալպիգրամ»)։ Հայտնաբերել է արտաքին էլեկտրամագնիսական դաշտերի առկայությամբ ամորֆ նյութերում անցումային ճառագայթման երևույթը։ Մշակել է կիսահաղորդիչ նյութերի ստացման եղանակ, որի հիման վրա ստեղծվել են իոնացող ճառագայթների գերարագագործ կոորդինատազգայուն գրանցիչներ[2][3][4][5]:

Պարգևներ, մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ԽՍՀՄ ԳԱ Կուրչատովի մրցանակ, 1984
  • ՀՀ Անանիա Շիրակացու մեդալ, 2003
  • ԵՊՀ ոսկե մեդալ, 2005
  • ԿԳՆ ոսկե մեդալ, 2005
  • «Պատվո նշան» շքանշան
  • Լենինի շքանշան
  • «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշան, 2017[6]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. ակադեմիա Հայաստանի Հանրապետության գիտությունների ազգային։ «Հայաստանի Հանրապետության գիտությունների ազգային ակադեմիա»։ www.sci.am։ Վերցված է 2018-02-20 
  2. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007 
  3. «Գիտության պետական կոմիտե | Ակադեմիկոս Ալպիկ Մկրտչյանը 80 տարեկան է»։ www.scs.am։ Վերցված է 2018-02-20 
  4. «К 75-летию академика А. Р. Мкртчяна» 
  5. «Мкртчян Альпик Рафаелович» 
  6. «Ֆիզիկոս Ալպիկ Մկրտչյանը պարգևատրվել է 1-ին աստիճանի շքանշանով»։ news.am (հայերեն)։ Վերցված է 2018-02-20 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]