Ալպիկ Մկրտչյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալպիկ Ռաֆայելի Մկրտչյան
Ծնվել է փետրվարի 16, 1937 (82 տարեկան)
Հայաստան Հայաստան Ծաղկունք
Քաղաքացիություն Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Armenia.svg Հայաստան
Մասնագիտություն ֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ) Երևանի պետական համալսարան, Ֆիզիկայի կիրառական պրոբլեմների ինստիտուտ, Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան և Տոմսկի պոլիտեխնիկ համալսարան
Ալմա մատեր Երևանի պետական համալսարան
Կոչում պրոֆեսոր
Գիտական աստիճան ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1983), պրոֆեսոր (1986) և ակադեմիկոս (1993)
Պարգևներ Անանիա Շիրակացու մեդալ «Պատվո նշան» շքանշան «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշան Լենինի շքանշան և ԺՏՆՑ մեդլաներ

Ալպիկ Ռաֆայելի Մկրտչյան (1937, փետրվարի 16, Ծաղկունք), հայ ֆիզիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1983), պրոֆեսոր (1986), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1993, թղթակից անդամ՝ 1986 թվականից)[1]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավարտել է Վահան Տերյանի անվան թիվ 60 դպրոցը: 1959 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը: 1979-1980 թթ եղել է ԵՊՀ Կոնդենսված միջավայրերի ֆիզիկայի ինստիտուտի փոխտնօրեն, 1980 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիկայի կիրառական հիմնախնդիրների ինստիտուտի բաժնի վարիչ, 1981-2006 թթ.` տնօրեն, 1986 թվականից, միաժամանակ` ՀՊՃՀ գիտական սարքաշինության ամբիոնի վարիչ, 1996 թվականից՝ նաև ՀՀ ԳԱԱ նախագահության անդամ։

Անդամակցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ՀՀ ԳԱԱ Ֆիզիկայի կիրառական պրոբլեմների ինստիտուտին (ՖԿՊԻ) կից 021 մասնագիտական խորհրդի նախագահ
  • Միջազգային գիտատեխնիկական կենտրոնի խորհրդակցական կոմիտեի անդամ
  • Երևանի պետական համալսարանի (ԵՊՀ) Ֆիզիկայի ֆակուլտետի գիտխորհրդի անդամ
  • «ՀՀ ԳԱԱ Տեղեկագիր, Ֆիզիկա» և «Գիտելիք» ամսագրերի խմբագրական կոլեգիաների անդամ

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայտնաբերել է մյոսբաուերյան քվանտների մոդուլումը կոհերենտ ձայնային ալիքներով, անգստրեմի երկարության ալիքների և նեյտրոնների լրիվ վերամղումը (անցման ուղղություններից դեպի դիֆրակցման ուղղություն), կիզակետումը և դրանց միջոցով տեղեկության հաղորդումը, ուլտրառելյատիվիստական էլեկտրոնների կապուղավորման ժամանակ առաջավող կոշտ ʏ -քվանտների ուժեղացումը հիպերձայնի ազդեցությամբ, ձայնային ալիքների ուժեղացումը և պլազմայի հարաչափերի փոփոխումը դրանցով։ Քվազիչերենկովյան ճառագայթման բնագավառում հայտնաբերել է նոր երևույթ, որը հնարավորություն է ընձեռում ստանալ ցանկացած բյուրեղային ցանցի պատկերը («Ալպիգրամ»)։ Հայտնաբերել է արտաքին էլեկտրամագնիսական դաշտերի առկայությամբ ամորֆ նյութերում անցումային ճառագայթման երևույթը։ Մշակել է կիսահաղորդիչ նյութերի ստացման եղանակ, որի հիման վրա ստեղծվել են իոնացող ճառագայթների գերարագագործ կոորդինատազգայուն գրանցիչներ[2][3][4][5]:

Պարգևներ, մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ԽՍՀՄ ԳԱ Կուրչատովի մրցանակ, 1984
  • ՀՀ Անանիա Շիրակացու մեդալ, 2003
  • ԵՊՀ ոսկե մեդալ, 2005
  • ԿԳՆ ոսկե մեդալ, 2005
  • «Պատվո նշան» շքանշան
  • Լենինի շքանշան
  • «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշան, 2017[6]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. ակադեմիա Հայաստանի Հանրապետության գիտությունների ազգային։ «Հայաստանի Հանրապետության գիտությունների ազգային ակադեմիա»։ www.sci.am։ Վերցված է 2018-02-20 
  2. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007 
  3. «Գիտության պետական կոմիտե | Ակադեմիկոս Ալպիկ Մկրտչյանը 80 տարեկան է»։ www.scs.am։ Վերցված է 2018-02-20 
  4. «К 75-летию академика А. Р. Мкртчяна» 
  5. «Мкртчян Альпик Рафаелович» 
  6. «Ֆիզիկոս Ալպիկ Մկրտչյանը պարգևատրվել է 1-ին աստիճանի շքանշանով»։ news.am (հայերեն)։ Վերցված է 2018-02-20 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]