Ալի Քերիմլի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալի Քերիմլի
Əli Kərimlinin Amerikanın Səsinə müsahibəsi (25.06.2014).JPG
 
Քաղաքացիություն՝ Flag of Azerbaijan.svg Ադրբեջան
Կուսակցություն՝ Ադրբեջանի Ժողովրդական Ճակատ
Կրթություն՝ Բաքվի պետական համալսարան
Մասնագիտություն՝ դիվանագետ և քաղաքական գործիչ
Ծննդյան օր ապրիլի 28, 1965(1965-04-28) (53 տարեկան)
Ծննդավայր Saatly District, ԱԽՍՀ, ԽՍՀՄ

Ալի Քերիմլի (ադրբ.՝ Əli Kərimli) ծնված Ալի Ամիրհուսեյն օղլու Քերիմով (ադրբ.՝ Əli Əmirhüseyn oğlu Kərimov) (ապրիլի 28, 1965(1965-04-28), Saatly District, ԱԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի քաղաքական գործիչ, ով ղեկավարում է Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատի ռեֆորմիստական օղակը[1]։

Քերիմլին ծնվել է Ադրբեջանի հարավարևելյան հատվածում գտնվող Սաաթլը շրջանում։ 1985 թվականին ավարտելով ծառայությունը խորհրդային բանակում՝ ընդունվել է Բաքվի պետական համալսարանի իրավագիտության բաժին։ Ուսումնառության տարիներին հիմնադրել և գլխավորել է «Յուրդ» (հայ․՝ Հայրենիք) շարժումը, որը աջակցում էր երկրում ժողովրդավարական բարեփոխումների իրականացմանը։ 1988 թվականի նոյեմբերին, Յուրդը, որին աջակցում էին երկրի մտավորականները, Բաքվում կազմակերպել է ուսանողական ցույցեր, որոնց նպատակը կոմունիստական ռեժիմի դեմ ուղղված բողոքներն էին։ Երկրի ազգային անվտանգության ծառայության հատուկ ստորաբաժանումները օգտագործվել են ճնշելու ցույցերը։ Ինչպես ադրբեջանցի ուրիշ ազգայնականներ, այնպես էլ Քերիմովը փոխել է իր ազգանվան «-ով» վերջավորությունը և դարձել Ալի Քերիմլի (ադրբ.՝ Əli Kərimli

1989 թվականի հուլիսին Յուրդը միացել է Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատ շարժմանը։ Նա ղեկավարել է շարժման (կուսակցության) համալսարանական օղակը և մասնակցել շարժման կանոնադրության ստեղծմանը։

1991 թվականին ստանալով իր դիպլոմը՝ Ալին սկսել է աշխատել որպես դասախոս Բաքվի պետական համալսարանի իրավագիտության բաժնում։ Միևնույն ժամանակ, Քերիմլին աշխատել է որպես թղթակից անկախ «Azadliq» թերթում։

1992 թվականի հունվարին, նա ընտրվել է Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատի բարձրագույն խորհրդի փոխխոսնակի պաշտոնում։ 1993 թվականի ապրիլին Ազգային ժողովրդական ճակատի և Ադրբեջանի նախագահ Աբուլֆազ Էլչիբեյը (ԽՍՀՄ փլուզումից հետո Ադրբեջանի առաջին ընտրված նախագահը) Քերիմլիին նշանակել է պետքարտուղարի պաշտոնում։

1993 թվականի ամռանը տեղի ունեցած հեղաշրջման փորձից հետո, որի արդյունքում Հեյդար Ալիևը եկավ իշխանության, Քերիմլին հրաժարական է տվել։ 1995 թվականին, Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատը վերանվանվել է Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատ կուսակցության (ԱԺՃԿ)։ Արդյունքում, Էլչիբեյը շարունակեց մնալ կուսակցության ղեկավարի պաշտոնում։ 1995-2000 թվականներին Քերիմլին եղել է Քերիմլին եղել է Էլչիբեյի առաջին օգնականը։ 1995 և 2000 թվականներին տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ, նա ընտրվել է խորհրդարանի պատգամավոր։ 2000 թվականին, Էլչիբեյի մահվանից հետո, Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատ կուսակցությունը բաժանվեց երկու՝ պահպանողական և ռեֆորմիստական օղակների։ Քերիմլին դարձել է ռեֆորմիստական օղակի ղեկավարը, որը հիմնականում կազմված էր նախկին Յուրդ միության անդամներից։

Սկսած 2003 թվականից, Քերիմլին ձեռնամուխ է եղել ընդդիմադիր կուսակցությունների բլոկի ստեղծման գործընթացին։ 2005 թվականի գարնանը, Քերիմլիի նախաձեռնությամբ, ստեղծվել է «Ազատություն» կոալիցիան, որի մաս են կազմել Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատ կուսակցությունը, Ադրբեջանի մուսավաթական կուսակցությունը և դեմոկրատական կուսակցությունը։

Իշխանությունների կողմից ընդդիմության նկատմամբ իրականացված գործողությունների արդյունքում Քերիմլիի միջազգային անձնագիրը բռնագրավվել է։ Արդյունքում, Ալի Քերիմլին դարձել է ընդիմության այն առաջնորդներից մեկն աշխարհում, ով զրկվել է միջազգային անձնագրից։

Քերիմլին ակտիվ մասնակցություն է ունեցել 2011 թվականին Ադրբեջանում տեղի ունեցա բողոքի ցույցերին, որոնք սկսվել էին 2011 թվականի մարտին Բաքվում։ Շատ տեսաբաններ այն համարում էին արաբական գարնան մի մասը։ Ապրիլ 16-ին, բողոքի ցույցերի հետ կապ ունենալու համար, գեներալ Զաքիր Քերալովի հրամանով 8 ժամով մեկուսացվել է Բաքվի ԱԱԾ վարչության մեկուսարանում[2]։

2016 թվականի ապրիլին Քերիմլին խստորեն դատապարտել է ադրբեջանական կառավարությանը՝ 2016 թվականին տեղի ունեցած Քառօրյա պատերազմի ժամանակ վերջինիս գործողությունների համար։ Արդյունքում, տեղի են ունեցել ցույցեր՝ ընդդեմ Քերիմլիի։ Վերջինը տեղի է ունեցել նույն տարվա ապրիլի 12-ին քաղաքական գործչի տան մոտ։ Ցույցերը կազմակերպվել էին իշխանությունների կողմից։ Ցուցարարները պահանջում էին աքսորել Քերիմլիին երկրից։ Համաձայն իրավապաշտպան Ինթիգամ Ալիևի, Քերիմլիի դեմ իրականացված հարձակումները նպատակ ունեն շեղելու ուշադրությունը կարևորագույն խնդիրներից և ժողովրդի միջոցով հասնելու ցանկալի գործողությունների իրականացմանը[3][4]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]