Ալի Ղափու պալատ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Coa Illustration Elements Building Castle.svg
Ալի Ղափու պալատ
Ali-qapu-rooz.jpg
Տեսակպալատ
Վարչական միավորՍպահան[1]
ԵրկիրFlag of Iran.svg Իրան[2][1]
Բարձրություն48 մետր
Ճարտարապետական ոճՍպահանի ոճ
Հարգեր6
Կոորդինատներ: 32°39′25.801200100004″ հս․ լ. 51°40′36.012000100005″ ավ. ե. / 32.65716700002777628° հս․. լ. 51.67667000002777655° ավ. ե. / 32.65716700002777628; 51.67667000002777655
Aali Qapu Վիքիպահեստում

Ալի Ղափու պալատ (բառացիորեն` «Բարձր դարպասներ), պատմական պալատ Իրանի Սպահան քաղաքում: Գտնվում է Սպահանի Նաղշե Ջահան հրապարակում `Շեյխ Լոթֆոլլայի մզկիթի դիմաց: Պալատը կառուցվել է XVI դարոմ: Այն ունի 6 հարկ, բարձրությունը կազմում է 48 մետր:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սեֆյանների դինաստիան Իրանում կառավարել է 1502-1736 թթ.: Այս ընթացքում կառուցված բոլոր շինությունները պատվում էին սալիկներով: Գունավոր և էմալապատ սալիկներով պատված են այնպիսի կառույցներ, ինչպես` շեյխ Լոթֆոլլայի մզկիթը, Իմամի մզկիթը և այլն: Բոլոր այս կառույցներում օգտագործվել է իրանական հայտնի յոթ գույնանի սալիկը: Պետության անվտանգությունն ուժեղացնելու համար, այդ շրջանում Սպահանում կառուցվեցին հսկայական, գեղեցիկ և շատ ամուր պալատներ, ինչպես` Ալի Ղափու պալատը, Չեհել Սոթունը, Հաշթ Բեհեշթը և Թալար Աշրաֆը: Այս բոլոր կառույցների պատերը ծածկված են գեղեցիկ գունավոր սալիկներով և որմնանկարներով:

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալի Ղափու պալատը համարվում է Իրանի ամենատեսարժան վայրերից մեկը և ամենահայտնիներից Սպահանում: Այն համարվում է իրանական ճարտարապետության լավագույն նմուշներից և ունի համաշխարհային ճանաչում: Կառուցվել է 1644 թ.` Շահ Աբասի հրամանով: Այս պալատում Շահն առաջին անգամ նշել է Նոռուզի տոնը: Ալի Ղափու պալատը համարվում է յուրահատուկ մուտք դեպի այլ պալատներ, որոնք կառուցվել են Սպահանի Նաղշե Ջահան հրապարակում: Պալատը զարդարված է փայտե զարդանաշխ սյուներով: Պատերն իրենցից ներկայացնում են արվեստի գլուխգործոցներ: Դրանց վրա կարելի է տեսնել հիանալի նախշեր: Պալատի ներսի որմնանկարներն արվել են Ռեզա Աբասիի և նրա աշակերտների կողմից: Ռեզա Աբասին Շահ Աբասի պալատական նկարիչն էր: Որմնանկարներից մեծ մասում պատկերված են բույսեր ու կենդանիներ:

Տարբեր ժամանակաշրջաններում իշխանափոխությունների ժամանակ պալատը կրել է տարբեր վնասներ: Սակայն այն կանոնավոր կերպով վերանոգորվել է: Պալատը վերակառուցվել է Շահ Հուսեյնի, այնուհետև Շահ Աբաս երկրորդի օրոք: Հարկ է նշել, որ պալատի նոր տերերը որպես կանոն, փոփոխում էին գույքը ըստ իրենց ճաշակի: Պալատի վերականգնման ժամանակ Շահ Աբասը շատ շքեղ զարդարեց երրորդ հարկը: Սյուները դարձան հայելապատ, իսկ առաստաղին հայտնվեցին հսկայական որմնանկարներ:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1,0 1,1 archINFORM — 1994.
  • Monuments database — 2017.