Ալիսիա Մորո դե Խուստո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալիսիա Մորո դե Խուստո
Alicia Moreau de Justo.JPG
Ծնվել էհոկտեմբերի 11, 1885(1885-10-11)[1]
ԾննդավայրԼոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[2]
Մահացել էմայիսի 12, 1986(1986-05-12)[1] (100 տարեկանում)
Մահվան վայրԲուենոս Այրես, Արգենտինա[2]
ՔաղաքացիությունFlag of England.svg Անգլիա
Flag of Argentina.svg Արգենտինա
ԿրթությունԲուենոս Այրեսի ազգային համալսարան և Բուենոս Այրեսի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ, համալսարանի պրոֆեսոր, լրագրող, բժիշկ և սուֆրաժիստ
ԱշխատավայրԼա Պլատայի ազգային համալսարան և La Vanguardia
ԱմուսինԽուան Բաուտիստա Խուստո
Քաղաքական կուսակցությունSocialist Party
Alicia Moreau de Justo Վիքիպահեստում

Ալիսիա Մորո դե Խուստո (իսպ.՝ Alicia Moreau de Justo, հոկտեմբերի 11, 1885(1885-10-11)[1], Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[2] - մայիսի 12, 1986(1986-05-12)[1], Բուենոս Այրես, Արգենտինա[2]), արգենտինացի բժիշկ, քաղաքական գործիչ, խաղաղարար և մարդու իրավունքների պաշտպանության ակտիվիստ: Նա առաջատար դեմք էր Արգենտինայի ֆեմինիզմի և սոցիալիզմի ոլորտներում[3]:

Կյանք և գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

20-րդ դարի սկզբից նա ընդգրկվել է կանանց իրավունքների պաշտպանության շարժումներում: 1902 թվականին համախոհների հետ ստեղծել է Արգենտինայի ֆեմինիստական սոցիալիստական կենտրոնը և Արգենտինայի ֆեմինիստական աշխատանքային միությունը[4]:

Նա խորհրդաժողովներ է կազմակերպել Լույս հիմնադրամում և իր հոր հետ հիմնադրել է Ateneo Popular կազմակերպությունը: Եղել է «Նոր մարդկություն» (իսպ.՝ Humanidad Nueva) ամսագրի գլխավոր խմբագիրը[5] և «Մեր դեպքը» (իսպ.՝ Nuestra Causa) պարբերականի տնօրենը: 1914 թվականին նա ավարտել է քոլեջը որպես բժիշկ և մի քանի տարի անց միացել է Արգենտինայի Սոցիալիստական կուսակցությանը: Դրանից որոշ ժամանակ անց նա ամուսանցել է քաղաքական գործիչ Խուան Բ. Խուստոյի հետ և նրանք ունեցել են երեք երեխա[6]:

1918 թվականին հիմնել է Unión Feminista Nacional (Ազգային ֆեմինիստական միություն) միությունը և նրա ամուսնու մահից հետո, 1928 թվականին[3] նա շարունակել է կանանց իրավունքների պաշտպանությանն ուղղված իր քաղաքական գործունեությունը, հատկապես, երբ խոսքը վերաբերել է կանանց ընտրելու իրավունքին, հավասար պայմաններով աշխատանքային իրավունքին, հանրային առողջությանն ու հանրային կրթությանը: 1932 թվականին նա նախագծել է կանանց սուֆրաժիստական շարժմում ստեղծելու օրենքի նախագիծը, որն Արգենտինայում չի արտոնվել մինչև 1947 թվականը[7]: Նա աջակցում էր Երկրորդ իսպանական պետությանը Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ և դեմ էր պերոնիզմին, ինչը նա բնորոշում էր որպես հակադեմոկրատիա[4]: 1958 թվականին նա մասնակցել է Սոցիալիստական կուսակցության բաժանմանն ու Արգենտինայի սոցիալիստական կուսակցության ստեղծմանը, դառնալով La Vanguardia օրաթերթի գլխավոր տնօրենը մինչև 1960 թվականը[8]:

Նա շարունակել է աշխատել մինչև իր կյանքի վերջին տարիները, 1975 թվականին մասնակցել է Մարդու իրավունքների մշտական հանձնաժողովի ստեղծմանը[9]:

Արգենտինայի ֆեմինիստական միություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եղել է Արգենտինայի ֆեմինիստական միության համահիմնադիրը, որը նպատակ ուներ միավորելու այդ ժամանակ Արգենտինայում գործող տարբեր ֆեմինիստական կազմակերպությունները[10]: Դրանցից էին Ֆեմինիստական սոցիալիստական կենտրոնը, Ֆեմինիստական սոցիալիստական համաժողովն ու Կանանց ազգային խորհուրդը: Ֆեմինիստական կազմակերպությունների հիմնական գործունեությունն ուղղված էր աջակցելու մի շարք օրինագծերի արտոնմանը, որոնք պաշտպանում էին կանանց աշխատելու իրավունքը, ինչպես նաև` նպատակ ունեին պաշտպանելու միայնակ մայրերին: Այդ կազմակերպությունը հրատարակում էր Nuestra Causa ամսագիրը` իրենց գաղափարները տարածելու և կանանց ակտիվ գործողություններ կազմակերպելու համար[11]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 SNAC — 2010.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 http://www.nytimes.com/1986/05/14/obituaries/alicia-moreau-de-justo-dies-leading-argentine-socialist.html
  3. 3,0 3,1 «Alicia Moreau de Justo»։ Diario La Nación։ 10 May 2001։ Վերցված է 3 December 2010 
  4. 4,0 4,1 Muñoz Pace Fernando (2010)։ Triunfo radical y conflictos de la democracia։ Argentina: Artes Gráficas Rioplatense S.A.։ էջեր 54–55։ ISBN 978-987-07-0871-1 
  5. Corbiére Emilio J.։ «Alicia Moreau de Justo»։ Agencia El Vigia։ Վերցված է 30 January 2011 
  6. Rocca Carlos José (1999)։ Juan B. Justo y su entorno։ Argentina: Editorial Universitaria de La Plata։ ISBN 9879160266 
  7. «El voto femenino en Argentina cumplió 60 años»։ Infobae։ NA & Reuters։ 24 September 2007։ Վերցված է 30 January 2011 
  8. Guerstein Benito Mario։ «Historias que hacen historia: Alicia Moreau»։ Revista de Psicogerontología։ Վերցված է 12 February 2011 
  9. «Sitio web de la Asamblea Permanente por los Derechos Humanos»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 22 April 2006-ին։ Վերցված է 3 December 2010 
  10. Argentina: Diario La Nación (May 10, 2001)։ «"Alicia Moreau de Justo"»։ Վերցված է December 3, 2010 
  11. «Biografia de Alicia Moreau de Justo Una Mujer Incansable Voto Femenino»։ www.portalplanetasedna.com.ar։ Վերցված է 2016-11-28