Ալեքսեյ Շախմատով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալեքսեյ Շախմատով
Алексей Шахматов
Shakhmatov 1.jpg
Ծնվել էհունիսի 5 (17), 1864
Նառվա, Yamburgsky Uyezd, Սանկտ Պետերբուրգի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[1]
Մահացել էօգոստոսի 16, 1920(1920-08-16)[1] (56 տարեկանում)
Պետրոգրադ, Խորհրդային Ռուսաստան[1]
ԳերեզմանՎոլկովսկոե գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
Խորհրդային Ռուսաստան
Մասնագիտությունլեզվաբան, բարբառագետ և պատմաբան
Հաստատություն(ներ)Սանկտ Պետերբուրգի համալսարան
Գործունեության ոլորտբանասիրություն և պատմություն
ԱնդամակցությունՌուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՄոսկվայի կայսերական համալսարան և Մոսկվայի համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետ
Կոչումակադեմիկոս
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինռուսերեն[2]
Գիտական ղեկավարՖիլիպ Ֆորտունատով
Եղել է գիտական ղեկավարDmitry Abramovich?, Վիկտոր Վինոգրադով, Mikhail Prisyolkov?, Ստեփան Բարխուդարով, Սերգեյ Բեռնշտեյն, Դմիտրի Բուբրիխ և S. P. Obnorskiĭ?
Հայտնի աշակերտներՍտեփան Բարխուդարով, Վիկտոր Վինոգրադով, S. P. Obnorskiĭ? և Mikhail Prisyolkov?
ՊարգևներՍուրբ Վլադիմիրի 3-րդ աստիճանի շքանշան
ԿուսակցությունԿադետներ
ՀայրQ59558367?
Алексей Александрович Шахматов Վիքիպահեստում

Ալեքսեյ Ալեքսա՛նդրովիչ Շա՛խմատով (ռուս.՝ Алексей Александрович Шахматов, 1864 թ., հունիսի 5 (հունիսի 5 (17), 1864, Նառվա, Yamburgsky Uyezd, Սանկտ Պետերբուրգի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[1] - օգոստոսի 16, 1920(1920-08-16)[1], Պետրոգրադ, Խորհրդային Ռուսաստան[1]), ռուս լեզվաբան, ռուսական տարեգրության հետազոտող։ Պետերբուրգի ԳԱ ակադեմիկոս (1894)։

Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանը (1887)։ Պետերբուրգի համալսարանի պրոֆեսոր (1910-ից)։ Շախմատովը հիմնադրել է ռուսաց գրական լեզվի պատմական ուսումնասիրությունը, ի հայտ բերել հին կոյնեները՝ ընդհանուր բանավոր լեզուները, որոնք տարբեր են կենդանի խոսվածքներից, ուսումնասիրել է ռուս ժողովրդի կազմավորման և սլավոնական ժողովուրդների ծագման խնդիրները, նախահայրենիքի և նախալեզվի հարցերը։ Քննել է 11-16-րդ դարերի հին ռուսական տարեգրության պատմությունը, այս բնագավառում առաջին անգամ կիրառելով պատմահամեմատական մեթոդը։ Դրել է տարեգրության տեքստաբանական հետազոտության և տեքստաբանության ` որպես գիտության, հիմքերը։ Հետազոտել է սլավոնական շեշտաբանությունը, սլավոնական լեզուների համեմատական հնչյունաբանության և քերականության հարցերը, հին ու ժամանակակից հնդեվրոպական, ինչպես և ֆիննական և մորդվական լեզուները, մշակել է ռուսաց լեզվի պատմական ձևաբանությունը։ Քերականագիտական որոշ խնդիրների ինքնատիպ լուծումներով, մասնավորապես` խոսքի մասերի ու նախադասության տիպերի մեկնաբանություններով կարևոր ներդրում է կատարել տեսական լեզվաբանության մեջ։ Եղել է «Ռուսաց լեզվի բառարան»-ի (1891-1916) ակադեմիական հրատարակության խմբագիրը։ Մեծ դեր է խաղացել ռուսերենի ուղղագրությունը բարեփոխելու գործում։

1906-20-ին Շախմատովը գլխավորել է ԳԱ ռուսաց լեզվի և գրականության բաժանմունքը, որը դարձել էր բանասիրության կենտրոն Ռուսաստանում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Шахматов Алексей Александрович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.