Ալեքսանդր Մորոզևիչ
| Ալեքսանդր Սերգեևիչ Մորոզևիչ | |
|---|---|
| Алекса́ндр Серге́евич Морозе́вич | |
 2008 թվականին | |
| Պետություն(ներ) |  Ռուսաստան |
| Ծննդյան ամսաթիվ | հուլիսի 18, 1977 (48 տարեկան) |
| Ծննդավայր | Մոսկվա |
| Կոչում | Գրոսմայստեր (1994) Միջազգային վարպետ (1993) |
| Առավելագույն վարկանիշ | 2788 (2008, հուլիս) |
| Ներկայիս վարկանիշ | 2659 |
| ՖԻԴԵ համար | 4116992 |
| 365chess | Alexander_Morozevich |
| Chesstempo համար | 142677 |
| ICCF համար | 142677 |
| Մասնակցել է | Շախմատային օլիմպիադա 1994[1], Շախմատային օլիմպիադա 1998[1], Շախմատային օլիմպիադա 2000[1], Շախմատային օլիմպիադա 2002[1], Շախմատային օլիմպիադա 2004[1], Շախմատային օլիմպիադա 2006[1] և Շախմատային օլիմպիադա 2008[1] |
| Մարզական ակումբ | SV Wattenscheid և Schachgesellschaft Solingen |
 Alexander Morozevich Վիքիպահեստում | |
Ալեքսանդր Սերգեևիչ Մորոզևիչ (ռուս.՝ Алекса́ндр Серге́евич Морозе́вич, հուլիսի 18, 1977, Մոսկվա), ռուս շախմատիստ, գրոսմայստեր (1994)։ Ռուսաստանի կրկնակի չեմպիոն (1998, 2007), Մոսկվայի չեմպիոն (1992)։ Շախմատի համաշխարհային օլիմպիադաների եռակի հաղթող (1998, 2000 և 2002), Եվրոպայի թիմային առաջնությունների կրկնակի հաղթող (2003, 2007) և աշխարհի թիմային առաջնությունների կրկնակի հաղթող (2005, 2010), կայծակնային շախմատի Մոսկվայի վեցակի չեմպիոն։
Կենսագրություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծնվել է Մոսկվայում, 1977 թվականի հուլիսի 18-ին։ Տոմսկի քաղաքապետ և վաճառական Պյոտր Միխայլովի թոռան թոռն է։
ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ Վլադիմիր Յուրկովի սանն է։
Գրոսմայստերի կոչումն Ալեքսանդր Մորոզևիչը ստացել է 1993 թվականին։ Ելույթ ունենալով Թիլբուրգում կայացած գավաթային մրցակարգով մրցաշարին՝ Մորոզևիչը 2-0 հաշվով հաղթեց Մայքլ Ադամսին։
Մորոզևիչը հաղթել է Ալուշտայի մրցաշարերում (1993 և 1994)։ Նրա առաջին մեծ հաջողությունը եղել է Լոյդս Բանկ (Lloyds Bank) մրցաշարում (Լոնդոն, 1994) հաղթանակը, որտեղ նա 10 հնարավորից վաստակել է 9½ միավոր։
1994 թվականի շախմատային օլիմպիադայում Մորոզևիչը խաղացել է 2-րդ հավաքականի կազմում և թիմի հետ զբաղեցրել 3-րդ տեղը։
1994 և 1998 թվականներին Մորոզևիչը հաղթել է Պամպլոնայի մրցաշարում։
1995 թվականից Մորոզևիչի խաղում անկում սկսվեց, և նրա վարկանիշը նվազեց մինչև 2590։ Սակայն 1998 թվականին նա հաղթահարեց ճգնաժամը և սկսեց նոր վերելք դեպի շախմատային էլիտա։ 1998 թվականին Ալեքսանդրը հաղթեց Քիշնևում կայացած ուժեղ մրցաշարում (8½ 9-ից)` երեք միավորով առաջ անցնելով երկրորդ տեղը բաժանած գրոսմայստերներ Վիորել Բոլոգանից և Կոնստանտին Սակաևից։
1998 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում Ալեքսանդր Մորոզևիչը դարձավ Ռուսաստանի չեմպիոն՝ առաջ անցնելով նախորդ չեմպիոն Պյոտր Սվիդլերից։ Միևնույն ժամանակ նա Վադիմ Զվյագինցևի հետ բաժանեց 1-րդ տեղը Ռուսաստանի գավաթի խաղարկությունում։ 1998 թվականի վերջում Մորոզևիչը Ռուսաստանի հավաքականի կազմում ոսկե մեդալ նվաճեց Էլիստայում կայացած օլիմպիադայում (+6-0=4)։ Շնորհիվ այդ հաջողությունների գրոսմայստերի վարկանիշն աճեց է մինչև 2723, և նա զբաղեցրեց ՖԻԴԵ-ի վարկանիշային աղյուսակի 5-րդ հորիզոնականը։
Սկսած 1999 թվականից Ալեքսանդր Մորոզևիչը մշտապես խաղում է շախմատային էլիտար մրցաշարերում։
Միխայիլ Չիգորինի անվան խորհրդանշական ակումբի անդամ է 2001 թվականի 23 հունվարից (այդ ակումբում ընդգրկվում են աշխարհի գործող չեմպիոններին հաղթող շախմատիստները)։
Նա երկու անգամ հաղթել է Բիլի մրցաշարում (2003` 8 միավոր 10-ից, 2004՝ 7½ 10-ից)։
Մորոզևիչը կույր շախմատի ուժեղագույն խաղացողներից մեկն է։ Նա հաղթել է կույր շախմատի Մոնտե Կառլոյի 2002 և 2004 թվականների մրցաշարերում, իսկ 2003-ին զբաղեցրել է 2-րդ տեղը՝ Վլադիմիր Կրամնիկից հետո։ Մոնտե Կառլոյի ցուցադրական մրցաշարերը բաղկացած են երկու մասից՝ կույր և արագ շախմատի մրցաշարերից։ Երկուսի համակցությամբ (կույր + արագ շախմատ) Մորոզևիչը 2002 թվականին զբաղեցրել է 1-ին տեղը (15 22-ից), 2003-ին' 2-րդ տեղը (13½ 22-ից), իսկ 2004 թվականին՝ բաժանել է 1-ին տեղը Կրամնիկի հետ (14½ 22-ից)։
Մորոզևիչը Ռուսաստանի հավաքականի կազմում մշտապես հաջողությամբ խաղում է շախմատային օլիմպիադաներում։ 2000 թվականի Ստամբուլի օլիմպիադայում նա 10 պարտիայում վաստակել է 7½ միավոր 2-րդ խաղատախտակի վրա, իսկ 2002 թվականի օլիմպիադայում (Բլեդ)` 7 11-ից։
2005 թվականի հոկտեմբերին Ալեքսանդր Մորոզևիչը հերթական անգամ ապացուցեց, որ մոլորակի ուժեղագույն շախմատիստներից մեկն է՝ 4-րդ տեղը զբաղեցնելով Սան Լուիսում կայացած աշխարհի առաջնությունում։ Մեկ ամիս անց նրա հաղթնակը չինացի Նի Հուայի նկատմամբ ոսկե մեդալ պարգևեց Ռուսաստանի հավաքականին Բեեր Շևայում կայացած աշխարհի թիմային առաջնությունում։
2008-ը չափազանց հաջող տարի էր Մորոզևիչի համար. ապրիլին Ալեքսանդրի վարկանիշը 3-րդն էր աշխարհում` 2774, թեև նախորդ տարվա հոկտեմբերին ընդամենը 6-րդն էր։ Արդեն հուլիսին Մորոզևիչը դարձավ թիվ 1 գրոսմայստերը Ռուսաստանում և 2-րդն աշխարհում ՝ առաջ անցնելով Վլադիմիր Կրամնիկից։
2010 թվականին Մորոզևիչի խաղում կտրուկ անկում առաջացավ, և նա հրաժարվեց Խանտի Մանսիյսկի օլիմպիադային մասնակցելուց։
2011 թվականին Բիլի մրցաշարում և Ռուսաստանի առաջնության գերեզրափակչում ցույց տված արդյունքները վկայեցին, որ Ալեքսանդրի կարիերայի հերթական անկումը հաղթահարված է։ 2012 թվականի հունվարին վարկանիշային աղյուսակում Ալեքսանդրը 2763 կետով զբաղեցնում էր 9-րդ հորիզոնականը։ Դեկտեմբերին նա իջավ 15-րդ տեղ՝ 2748 վարկանիշով, բայց 2013 թվականի հունվարյան ցանկում բարձրացավ 12-րդ հորիզոնական (2758)[2]։
2012 թվականին Ալեքսանդր Մորոզևիչը Սերգեյ Կարյակինի և Վան Հաոյի հետ 1-ին տեղը բաժանեց Տաշքենդում կայացած Գրան պրիի մրցաշարում։ Սեպտեմբերին նա հաղթեց կայծակնային շախմատի Մոսկվայի առաջնությունում։ Փետրվարին հաղթեց Յուրմալայում կայացած արագ շախմատի մրցաշարում՝ 7 հնարավորից վաստակելով 5 միավոր։
2013 թվականի հոկտեմբերին Ալեքսանդր Մորոզևիչը «Մալախիտ» թիմի կազմում հանդես եկավ Եվրոպայի ակումբային առաջնությունում (Հռոդոս)` ցույց տալով +2-1=3 արդյունք։ Թիմը զբաղեցրեց 2-րդ տեղը։
2014 թվականի ապրիլին Ալեքսանդր Մորոզևիչը հանդես եկավ Լոոյում կայացած Ռուսաստանի թիմային առաջնությանը։ «ШСМ-Наше наследие» թիմը զբաղեցրեց 2-րդ տեղը, իսկ Մորոզևիչը վաստակեց 3½ միավոր 6-ից (+2-3=3)։ Մայիսին նա հաղթեց Պոյկովսկիում կայացած շրջանաձև մրցաշարում՝ վաստակելով 6 միավոր 9-ից (+3-0=6)։ Օգոստոսին արագ շախմատի Ռուսաստանի Գրան պրիի սանկտպետերբուրգյան փուլում գրավեց 1-ին տեղը, իսկ սեպտեմբերին հաղթեց Մոսկվայի կայծակնային շախմատի առաջնությունում։
Մարզական նվաճումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]| Թվական | Քաղաք | Մրցաշար | + | − | = | Միավոր | Տեղ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1998 | Մոսկվա | Ռուսաստանի 51-րդ առաջնություն | 4 | 0 | 7 | 7½ 11-ից | 1 |
| 2005 | Մոսկվա | Ռուսաստանի 58-րդ առաջնություն | 4 | 2 | 5 | 6½ 11-ից | 2—3 |
| 2006 | Բիլ | 39-րդ միջազգային մրցաշար | 7 | 2 | 1 | 7½ 10-ից | 1 |
| 2007 | Մորելիա/Լինարես | Լինարեսի միջազգային մրցաշար | 4 | 3 | 7 | 7½ 14-ից | 2—3 |
| Մեխիկո | Աշխարհի առաջնություն | 3 | 5 | 6 | 6 14-ից | 6—7 | |
| Մոսկվա | Ռուսաստանի 60-րդ առաջնություն | 7 | 2 | 2 | 8 11-ից | 1 | |
| 2008 | Սարաևո | «Բոսնա 2008» միջազգային մրցաշար | 5 | 0 | 5 | 7½ 10-ից | 1 |
| Մոսկվա | Տալի 3-րդ հուշամրցաշար | 3 | 2 | 4 | 5 9-ից | 2—5 | |
| 2009 | Վեյկ ան Զեյ | Վեյկ ան Զեյի միջազգային մրցաշար | 3 | 5 | 5 | 5½ 13-ից | 11—14 |
| Բիլ | 42-րդ միջազգային մրցաշար | 4 | 3 | 3 | 5½ 10-ից | 2 | |
| Մոսկվա | Տալի 4-րդ հուշամրցաշար | 0 | 3 | 6 | 3 9-ից | 9—10 | |
| 2011 | Բիլ | 44-րդ միջազգային մրցաշար | 4 | 1 | 5 | 6½ 10-ից (17 30-ից) | 2 |
| Մոսկվա | Ռուսաստանի 64-րդ առաջնություն | 3 | 1 | 3 | 4½ 7-ից | 2 | |
| Սարատով | Սարատովի մարզի ղեկավարի գավաթ | 6 | 0 | 5 | 8½ 11-ից | 1 |
Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 3 4 5 6 7 OlimpBase
- ↑ «Top 100 Players December 2012» (անգլերեն). FIDE. Արխիվացված օրիգինալից 2012 թ․ փետրվարի 4-ին. Վերցված է 2012 թ․ դեկտեմբերի 30-ին.
- ↑ ՖԻԴԵ ցուցակներով Էլոյի վարկանիշ. Աղբյուրներ: fide.com, benoni.de, olimpbase.org
Գրքեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Морозевич Александр, Барский Владимир. Защита Чигорина по Морозевичу. — М.: «Russian Chess House», 2007. — 240 с.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Ալեքսանդր Մորոզևիչի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում (անգլ.)
- Ալեքսանդր Մորոզևիչի պարտիաները (անգլ.)
- Ալեքսանդր Մորոզևիչի անձնական քարտը 365chess.com կայքում
- Հարցազրույց Ալեքսանդր Մորոզևիչի հետ (ռուս.)
 | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ալեքսանդր Մորոզևիչ» հոդվածին։ |
| ||||||||||||
