Jump to content

Ալեքսանդր Մաշկևիչ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ալեքսանդր Մաշկևիչ
ռուս.՝ Александр Машкевич
Դիմանկար
Ծնվել էփետրվարի 23, 1954(1954-02-23)
ԾննդավայրԲիշքեկ, Ղրղզական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
Մահացել էմարտի 22, 2025(2025-03-22) (71 տարեկան)
Քաղաքացիություն Ղազախստան,  Կանադա և  Իսրայել
Գիտական աստիճանՄանկավարժական գիտությունների թեկնածու (1981)
Մասնագիտությունձեռնարկատեր
Պարգևներ և
մրցանակներ
Սուրբ Սերգի Ռադոնեժսկու շքանշան
Բարիս շքանշան Order of Kurmet
և Սուրբ Սերգի Ռադոնեժսկու 2-րդ աստիճանի շքանշան
 Alexander Mashkevitch Վիքիպահեստում

Ալեքսանդր Անտոնովիչ Մաշկևիչ (ռուս.՝ Александр Антонович Машкевич, փետրվարի 23, 1954(1954-02-23), Բիշքեկ, Ղրղզական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - մարտի 22, 2025(2025-03-22)[1]), ղազախստանցի ձեռնարկատեր, օլիգարխ, միլիարդատեր, որը բնակվել է Թել Ավիվում (Իսրայել)[2][3]։ Ծագումով եղել է Ղրղզստանից։ 1989 թվականին եղել է «Մալախիտ» կոոպերատիվի վարչության անդամ և «Նևադա-Սեմիպալատինսկ» հակամիջուկային շարժման ակտիվիստ, հրեական հասարակական գործիչ, մինչև 2011 թվականը՝ Եվրո-Ասիական հրեական կոնգրեսի (ԵԱՀԿ) նախագահ։ Ունեցել է Կանադայի քաղաքացիություն[4]։

1989 թվականից եղել է գործարարներ Պատոխ Շոդիևի և Ալիջան Իբրահիմովի գործընկերը։ 1993 թվականին փաստացի համարվել է Ղազախստանի Քաղաքացիական կուսակցության հիմնադիրներից մեկը։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալեքսանդր Մաշկևիչն ազգությամբ եղել կարայիմ[5]։ Մաշկևիչի ընտանիքը 1941 թվականին էվակուացվել է Ղրղզստան և մնացել այնտեղ։ Ալեքսանդր Մաշկևիչն ավարտել է դպրոցը Ֆրունզե քաղաքում։ 1970 թվականին ընդունվել է Ղրղզական պետական համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետը։

1981 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Համապարփակ մոտեցումը դաստիարակության գործում Ղրղզստանի դպրոցներում Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին (1941-1945 թթ.)» թեմայով և դարձել է Խորհրդային Միության իր մասնագիտության ամենաերիտասարդ գիտությունների թեկնածուն։

Եղել է Ղրղզստանի մանկավարժական ինստիտուտի ֆակուլտետի դեկան, որոշ ժամանակ աշխատել է դոկտորական ատենախոսության վրա։

1988 թվականին Ղրղզստանում սկսել է զբաղվել բիզնեսով։ 1990 թվականից եղել է Մոսկվայում, ապա Բելգիայում գործող «Սեաբեկո-գրուպ» ընկերության փոխնախագահը[6]։ 1995 թվականին տեղափոխվել է Ղազախստան և կարճ ժամանակում դարձել երկրի խոշորագույն գործարարներից մեկը[7]։

2000-ականների առաջին կեսին եղել է Եվրասիական արդյունաբերական ասոցիացիայի նախագահ, Եվրասիական բանկի տնօրենների խորհրդի նախագահ, ինչպես նաև «Kazakhstan Mineral Resources» ընկերության ղեկավարներից մեկը։

2000 թվականին նրա նախաձեռնությամբ ստեղծվել է Ղազախստանի հրեական կոնգրեսը, որի նախագահը դարձել է ինքը։ Եղել է Եվրոպական հրեական կոնգրեսի գործադիր կոմիտեի անդամ։

2002 թվականի մարտին Մոսկվայում տեղի ունեցած հիմնադիր համագումարի ժամանակ ընտրվել է Եվրո-Ասիական հրեական կոնգրեսի (ԵԱՀԿ) նախագահ։ Կոնգրեսը հիմնվել էր որպես Համաշխարհային հրեական կոնգրեսի չորս մայրցամաքային ստորաբաժանումներից մեկը, և Մաշկևիչը եղել է դրա նախագահը մինչև 2011 թվականը։

2005 թվականին ԵԱՀԿ-ի ստորաբաժանումները գործել են 28 երկրներում, այդ թվում՝ ԱՊՀ երկրներում, ինչպես նաև Հնդկաստանում, Մոնղոլիայում, Ճապոնիայում և Ավստրալիայում։ Մաշկևիչի գլխավորությամբ ԵԱՀԿ-ն մեծ դեր է խաղացել հրեա-մուսուլմանական երկխոսության և ընդհանուր առմամբ հրեաների ու մուսուլմանների հարաբերությունների զարգացման մեջ։

2005 թվականին ընտրվել է ԱՊՀ-ում «Կերեն Հա-Եսոդ» բարեգործական կազմակերպության նախագահ։

2011 թվականի փետրվարի 7-ին ստացել է Իսրայելի «վերադարձած քաղաքացու» կարգավիճակը[8]։ Այդ փաստաթուղթը տրվում է նրանց, ովքեր վերադառնում են Իսրայել մշտական բնակության։

Ալեքսանդր Մաշկևիչը մահացել է 2025 թվականի մարտի 22-ին[9][10]։

Կարողություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ «Ֆորբս» ամսագրի՝ 2016 թվականին նրա անձնական կարողությունը գնահատվել է 1,5 միլիարդ դոլար (№ 1198 աշխարհում և № 11 Իսրայելում)[11]։

Մաշկևիչի գլխավորած ընկերությունները վերահսկել են Ղազախստանի ալյումինի (այդ թվում՝ Պավլոդարի ալյումինի գործարանը), երկաթի հանքարդյունաբերության և քրոմի արդյունաբերությունը, ինչպես նաև մասնակցել են այդ ոլորտների զարգացմանը Ուկրաինայում և Ռուսաստանում։

Նա և իր ղեկավարած կազմակերպությունները մեծ աջակցություն են ցուցաբերել Ղազախստանի և այլ երկրների հրեական համայնքներին։

Եղել է «Եվրասիական բանկի» տնօրենների խորհրդի նախագահը, «Եվրասիական ֆինանսա-արդյունաբերական կորպորացիա» ԲԲԸ-ի բաժնետեր (2009 թվականի հուլիսի 13-ի դրությամբ՝ 14,59 %[12], ավելի ուշ նրա բաժնեմասը հասել է 20,7 %-ի)։

Եղել է Ղազախստանի Քաղաքացիական կուսակցության հովանավոր։

Պարգևներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • «Բարիս» I աստիճանի շքանշան (2021 թ.)[13]՝ արտադրական, սոցիալ-մշակութային և հասարակական գործունեության մեջ ունեցած հատուկ վաստակի համար։
  • «Բարիս» III աստիճանի շքանշան (2011 թ.)[14]՝ արտադրական, սոցիալ-մշակութային և հասարակական գործունեության մեջ ունեցած վաստակի համար։
  • «Կուրմետ» շքանշան (2001 թ.)՝ Ղազախստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման գործում ունեցած նշանակալի ներդրման համար[15][16][17][18]։
  • Սերգի Ռադոնեժցկու II աստիճանի շքանշան (Ռուս Ուղղափառ Եկեղեցի, 2007 թ.)՝ Ակտոբեում Սուրբ Նիկոլայ Խոստովանողի տաճարի կառուցման գործում ունեցած ներդրման համար[19]։

Ընտանիք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալեքսանդր Մաշկևիչի ծնողները ծնողները ծանոթացել են Ղրղզստանում, 1941 թվականին։

  • Հայր՝ Անտոն Ազարյևիչ Մաշկևիչ (1919 թ. մարտի 3, Տրակայ, Լիտվա֊2014 թ. հունիսի 4, Բրյուսել[20][21][22]), լիտվացի կարայիմ, մասնագիտությամբ բժիշկ, աշխատել է սանիտարահամաճարակաբանական կայանում[23][24]։
  • Մայր՝ Ռախիլ Յոֆֆե[25], ծագումով եղել է Վիտեբսկից, եղել է Ղրղզստանի ամենահայտնի փաստաբաններից մեկը[26]։ 2004 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Ղազախստանի մայրաքաղաք Աստանայում բացվել է Կենտրոնական Ասիայի խոշորագույն սինագոգը՝ «Բեյթ Ռախել֊Հաբադ Լյուբավիչ», որը կոչվել է Մաշկևիչի մոր պատվին։
  • Կին՝ Լարիսա Վասիլևնա Մաշկևիչ (ծնվ. 1954 թ. հունվարի 27)[27]։

Երեխաներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Աննա Ալեքսանդրովնա Մաշկևիչ[28]։
  • Ալլա Ալեքսանդրովնա Մաշկևիչ (ծնվ. 1977 թ. օգոստոսի 11)։

Եղբայր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Իլյա Անտոնովիչ Մաշկևիչ (ծնվ. 1948 թ. մայիսի 8, Ֆրունզե), բելգիացի դիրիժոր և կոմպոզիտոր[29][30]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ «Машкевич Александр Антонович (персональная справка)». Информационная система ПАРАГРАФ (ռուսերեն). Վերցված է 2025-03-31-ին.
  2. ↑ Казахстанский олигарх Машкевич купил самую дорогую квартиру в Тель-Авиве
  3. ↑ «Один из богатейших евреев стран СНГ — вновь израильтянин». Արխիվացված օրիգինալից 2014-07-25-ին. Վերցված է 2011-02-08-ին. {{cite web}}: no-break space character in |title= at position 36 (օգնություն)
  4. ↑ «Список лиц, оказывающих существенное (прямое или косвенное) влияние на решения, принимаемые органами управления ОАО «Евразийский банк»» (PDF). Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2015-09-24-ին. Վերցված է 2015-08-21-ին.
  5. ↑ «Указ Президента Кыргызской Республики от 28 мая 2014 года № 116» (PDF). Кыргыз Республикасынын Президентинин расмий Интернет сайты. Արխիվացված (PDF) օրիգինալից 2018-12-19-ին. Վերցված է 2018-12-19-ին.
  6. ↑ http://www.zonakz.net/blogs/user/q10/6264.html(չաշխատող հղում)
  7. ↑ «Бухарский евразиец, Или жизнь замечательного казахского олигарха». Արխիվացված օրիգինալից 2010-07-06-ին. Վերցված է 2010-02-09-ին.
  8. ↑ «Один из богатейших евреев стран СНГ — вновь израильтянин». Արխիվացված օրիգինալից 2014-07-25-ին. Վերցված է 2011-02-08-ին. {{cite web}}: no-break space character in |title= at position 36 (օգնություն)
  9. ↑ «Умер совладелец ERG и Евразийского банка Александр Машкевич». Nur.kz (ռուսերեն). 2025-03-22. Վերցված է 2025-03-22-ին.
  10. ↑ «Скончался бизнесмен Александр Машкевич».
  11. ↑ «Alexander Machkevich - Forbes». Արխիվացված օրիգինալից 2018-12-19-ին. Վերցված է 2017-09-30-ին.
  12. ↑ The Search Engine that Does at InfoWeb.net Արխիվացված 2010-10-29 Wayback Machine
  13. ↑ Токаев наградил орденами Назарбаеву, Байбека, Машкевича, Ломтадзе, Рахимбаева
  14. ↑ «Вручены государственные награды». Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-07-ին. Վերցված է 2011-12-15-ին.
  15. ↑ «Указ Президента РК от 10.12.2001 № 737». Արխիվացված է օրիգինալից 2017-09-12-ին. Վերցված է 2015-11-09-ին. {{cite web}}: no-break space character in |title= at position 35 (օգնություն)
  16. ↑ «Биографические данные на сайте fond-esu.kz». Արխիվացված է օրիգինալից 2015-09-24-ին. Վերցված է 2009-07-24-ին.
  17. ↑ Достойная награда за добрые дела(չաշխատող հղում)
  18. ↑ «Указ Президента РК от 10.12.2001 № 737». Արխիվացված է օրիգինալից 2017-09-12-ին. Վերցված է 2015-11-09-ին.
  19. ↑ Достойная награда за добрые дела(չաշխատող հղում)
  20. ↑ Wydarzenia(լեհ.) // Awazymyz : Pismo historyczno-społeczno-kulturalne Karaimów. —Wrocław, 2014. — Т. 25. — № 3 (44). — С. 31. — ISSN 1733-7585. Архивировано из первоисточника 22 հուլիսի 2020.
  21. ↑ «Отец Александра Машкевича ушел из жизни». Tengrinews. 2014-06-11. Արխիվացված օրիգինալից 2018-12-20-ին. Վերցված է 2018-12-19-ին.
  22. ↑ «Скончался отец миллиардера Александра Машкевича». Zakon.kz. 2014-06-11. Արխիվացված օրիգինալից 2018-12-19-ին. Վերցված է 2018-12-19-ին.
  23. ↑ «Советтик Кыргызстан (27 сентября 1957)». Արխիվացված օրիգինալից 2019-10-28-ին. Վերցված է 2019-10-28-ին.
  24. ↑ Аффилированые лица АО «Евразийская финансово-промышленная компания»(չաշխատող հղում)
  25. ↑ «Интервью с А. А. Машкевичем». Արխիվացված օրիգինալից 2019-10-28-ին. Վերցված է 2019-10-28-ին.
  26. ↑ http://www.zonakz.net/blogs/user/q10/6264.html(չաշխատող հղում)
  27. ↑ Аффилированые лица АО «Евразийская финансово-промышленная компания»(չաշխատող հղում)
  28. ↑ Аффилированые лица АО «Евразийская финансово-промышленная компания»(չաշխատող հղում)
  29. ↑ Аффилированые лица АО «Евразийская финансово-промышленная компания»(չաշխատող հղում)
  30. ↑ Ольга Шишанова (2019-06-06). «Дирижёр на сцене и в жизни». np.kz. Новое поколение. Արխիվացված օրիգինալից 2020-06-15-ին. Վերցված է 2020-06-15-ին.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ալեքսանդր Մաշկևիչ» հոդվածին։
 ⛭ 
  Բառարաններ և հանրագիտարաններ
Չափորոշչային վերահսկողություն
GND: 1124746935 · ISNI: 0000000402240294 · LCCN: no00091588 · VIAF: 297484157 · WorldCat VIAF: 297484157
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Ալեքսանդր_Մաշկևիչ&oldid=10496300» էջից