Ալեքսանդր Լոբանով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալեքսանդր Լոբանով
Ալեքսանդր Լոբանով.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 30, 1924(1924-08-30)
ԾննդավայրՄոլոգա, Յարոսլավլի նահանգ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
Վախճանվել է2003[1][2][3][4]
Մահվան վայրՅարոսլավսկի շրջան, Յարոսլավլի մարզ, Ռուսաստան
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Russia.svg Ռուսաստան[5]
Մասնագիտություննկարիչ
Ժանրինքնապատկեր

Ալեքսանդր Պավլովիչ Լոբանով (ռուս.՝ Алекса́ндр Па́влович Лоба́нов, օգոստոսի 30, 1924(1924-08-30), Մոլոգա, Յարոսլավլի նահանգ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 2003[1][2][3][4], Յարոսլավսկի շրջան, Յարոսլավլի մարզ, Ռուսաստան), խորհրդային հոգեկան հիվանդ նկարիչ, որն ստեղծագործել է ար բրյուտ ոճով:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալեքսանդր Պավլովիչ Լոբանովը ծնվել է 1924 թվականի օգոստոսի 30-ին Յարոսլավսկի նահանգի Մոլոգա քաղաքում մակույկավարի ընտանիքում: 7 տարեկանում հիվանդանում է մենինգիտով, որի պատճառով էլ խլանում է: Հավաքում էր մանր շինվածքներ, խաղալիքներ, բակում պատրաստում ճոճանակներ, փայտե մեքենաներ: 1939 թվականի աշնանը գործուղվում է Զագորսկի խուլ-համրերի մասնագիտացված գիշերօթիկ դպրոց, սակայն ոչ մի կրթություն չի կարողանում ստանալ: Պատերազմի տարիներին ընտանիքով բնակվում են Յարոսլավլում, որ տեղափոխվել էին հեղեղված Մոլոգայից: Որոշ ժամանակ աշխատում է փականագործի աշակերտ Յարոսլավլի շարժիչների գործարանում: 1947 թվականին հոսպիտալացվում է հոգեբուժական հիվանդանոցում: 1953 թվականին փոխադրվում է Յարոսլավլի մարզային «Աֆոնինո» հոգեբուժական հիվանդանոց, որը գտնվում էր Յարոսլավսկի շրջանի համանուն գյուղում: Այստեղ է մնում մինչև մահ` 2003 թվականի ապրիլ:

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Աֆոնինոում» գտնվելով հոգեբույժ Վլադիմիր Վյաչեսլավովիչ Գավրիլովի վերահսկողության ներքո, որը տարված էր արտ-թերապիայի գաղափարներով, Լոբանովը սկսեց նկարել: Ստեղծել է հազարավոր նկարներ, որոնք չեն առանձնանում բովանդակության բազմազանությամբ և ոճով: Որպես կանոն, նկարում էր իրեն, հեղափոխական հերոսներին և Ստալինին: Մեծ ուշադրություն էր դարձնում մանրուքներին: Նրա նկարներում հաճախ են հանդիպում զենքեր, հատկապես ֆանտաստիկ «երկփողանի Մոսին», 1891 թվականի Մոսին հրացանի փոփոխված տեսակը: Սրա շարժառիթը կապում են նրա հետ, որ պատերազմի տարիներին զինվորները կատակով խոստացել էին նրան հրացան նվիրել: Բազմաթիվ նկարներում պատկերված է որսի տեսարաններ և «դժբախտ պատահարներ». որսի թեման հավանաբար կապվում է 1950-ական թվականների վերջերից նրա ծանոթությամբ մոլի որսորդ, վարորդ Գենադիի հետ: 1970-ական թվականներին, բժիշկների պատմելով, նկարիչը հավանաբար սիրահարվում է մի խոհարարուհու և շուտով ի հայտ է գալիս նրա պատկերով նկարը երկփողանի հրացանը ձեռքին: Հրացանը կրակում է միայն վաղ շրջանի նկարներից մեկում, տղան դրանով պաշտպանվում է բժշկից, որի մոտ նրան բերել էր կինը: Տարիների հետ հեղինակի ստեղծագործություններում բողոքը «տեղը զիջում է «հասունացման» թեմային և «Ես-իդեալ եմ» կերպարի կայացմանը» (մինչև 1970-ական թվականները նա իր մասին հիշատակում է միայն երրորդ դեմքով): 1970-ական թվականներից Լոբանովը սկսում է զբաղվել նաև ինքնալուսանկարչությամբ (պահպանվել են ավելի քան 500 հատ), որոնք ձևակերպում էր իր նկարների նմանությամբ: Վ. Վ. Գավրիլովի կարծիքով, նկարները և լուսանկարները «համոզիչ ձևով ցուցադրում են ոչ այնքան «հիվանդոտությունը», որքան հոգու մանկամտությունը»:

Լոբանովի ստեղծագործություններն աշխարհին ներկայացվեց 1997 թվականին յարոսլավյան «Այլք» արտ-նախագիծ ցուցահանդեսում: Շուտով հետևում են նրա աշխատանքների այլ ցուցահանդեսներ, որոնք նկարչին բերում են համաշխարհային ճանաչում: 1999 թվականին նա ներկա է գտնվում իր 75-ամյակին նվիրված, Յարոսլավլի գեղարվեստի թանգարանում բացված «Աուտսայդեր» անհատական ցուցահանդեսին: Նրա աշխատանքները ցուցադրվել են Յարոսլավլի և Իվանովի գեղարվեստի թանգարաններում, աուտսայդերների և նաիվ արվեստի ստեղծագործությունների թանգարաններում (Մոսկվա), de Art Brut թանգարանում (Լոզան), Վիլնեվ դ’Ասկ և Կրեասոն Ֆրանշ ժամանակակից արվեստի թանգարաններում (Ֆրանսիա), «abcd» հավաքածուներում (Փարիզ) և Ս. Ցանդլեր պատկերասրահում (Քյոլն):

2001 թվականին ֆրանսիացի նկարիչ և կինեմատոգրաֆիստ Բրունո Դեշարմը (ֆր.` Bruno Decharme) նկարահանում է Լոբանովի վերաբերյալ կարճամետրաժ վավերագրական ֆիլմ[6]:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Alexandre Lobanov et l’art brut en Russie, avril 2003, Éditions abcd, préface de Bruno Decharme, textes de Jean-Louis Lanoux et Régis Gayraud.
  • Aleksander Pavlovitch Lobanov, auteur d’art brut russe, février 2007, Editions Aquilon, ISBN 2-9519567-1-1 un livre de Dominique de Miscault, réalisé par Alain Escudier.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]