Ալեքսանդր Լյապունով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալեքսանդր Լյապունով
Александр Ляпунов
Aleksandr Lyapunov.jpg
Ծնվել էմայիսի 25 (հունիսի 6), 1857
Յարոսլավլ, Ռուսական կայսրություն[1]
Մահացել էնոյեմբերի 3, 1918(1918-11-03)[1][2][3] (61 տարեկան)
Օդեսա, Խերսոնի նահանգ, Ուկրաինական պետություն[1]
ինքնասպանություն
ԳերեզմանՕդեսայի Երկրորդ քրիստոնեական գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս և ֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ)Խարկովի ազգային համալսարան
Գործունեության ոլորտstability theory?, դիֆերենցիալ հավասարումների տեսություն և հավանականությունների տեսություն
Պաշտոն(ներ)պրոֆեսոր
ԱնդամակցությունՌուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՍանկտ Պետերբուրգի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետ
Գիտական աստիճանմագիստրոս (1885) և գիտությունների դոկտոր (սեպտեմբերի 30, 1892)
Տիրապետում է լեզուներինռուսերեն
Գիտական ղեկավարՊաֆնուտի Չեբիշև[4]
Եղել է գիտական ղեկավարՎլադիմիր Ստեկլով[5] և Նիկոլայ Սալտիկով[5]
ՀայրՄիխայիլ Լյապունով
Aleksandr Lyapunov Վիքիպահեստում

Ալեքսանդր Միխայլովիչ Լյապունով (ռուս.՝ Александр Михайлович Ляпунов, 25 մայիսի (6 հունիսի), 1857, Յարոսլավլ – 3 նոյեմբերի, 1918, Օդեսա), ռուս մաթեմատիկոս և մեխանիկ, Պետերբուրգի ԳԱ ակադեմիկոս (1901), Պ. Լ. Չեբիշնի աշակերտը։

1880 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանը։ 1892 թվականից Խարկովի համալսարանի պրոֆեսոր, 1902 թվականից աշխատել է Պետերբուրգի ԳԱ-ում։ Հիմնական վաստակը կայունության խնդիրների լուծման ընդհանուր մեթոդի մշակումն է։ Ստեղծել է վերջավոր թվով պարամետրերով որոշվող մեխանիկական համակարգերի շարժման և հավասարակշռության արդի տեսությունը։ Արժեքավոր աշխատանքներ ունի մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի, պտտվող հեղուկի հավասարակշռության ձևերի ու կայունության վերաբերյալ։ Հավանականությունների տեսությունում առաշարկել է հետազոտման նոր՝ «բնութագրական ֆունկցիաների» մեթոդ, ապացուցել, այսպես կոչված, կենտրոնական սահմանային թեորեմը՝ բավական ընդհանուր պայմանների դեպքում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 641 CC-BY-SA-icon-80x15.png