Ալեքսանդր Լյապունով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Ալեքսանդր Լյապունով
Александр Ляпунов
Aleksandr Lyapunov.jpg
Ծնվել է մայիսի 25 (հունիսի 6), 1857 կամ հունիսի 6, 1857({{padleft:1857|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:6|2|0}})[1]
Յարոսլավլ, Ռուսական կայսրություն[2]
Մահացել է նոյեմբերի 3, 1918({{padleft:1918|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:3|2|0}})[2][1] (61 տարեկանում)
Օդեսա, Խերսոնի նահանգ, Ուկրաինական պետություն[2]
ինքնասպանություն
Գերեզման 2nd Christian Cemetery in Odessa
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Մասնագիտություն մաթեմատիկոս և ֆիզիկոս
Հաստատություն(ներ) Խարկովի ազգային համալսարան
Գործունեության ոլորտ stability theory, theory of differential equations և հավանականությունների տեսություն
Անդամակցություն Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետ
Գիտական աստիճան մագիստրոս (1885) և գիտությունների դոկտոր (սեպտեմբերի 30, 1892)
Տիրապետում է լեզուներին ռուսերեն
Եղել է գիտական ղեկավար Վլադիմիր Ստեկլով[3] և Nikolai Saltykow[3]
Ամուսին(ներ) չկա
Հայր Միխայիլ Լյապունով
Aleksandr Lyapunov Վիքիպահեստում

Ալեքսանդր Միխայլովիչ Լյապունով (ռուս.՝ Александр Михайлович Ляпунов, 25 մայիսի (6 հունիսի), 1857, Յարոսլավլ – 3 նոյեմբերի, 1918, Օդեսա), ռուս մաթեմատիկոս և մեխանիկ, Պետերբուրգի ԳԱ ակադեմիկոս (1901), Պ. Լ. Չեբիշնի աշակերտը։

1880-ին ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանը։ 1892-ից Խարկովի համալսարանի պրոֆեսոր, 1902-ից աշխատել է Պետերբուրգի ԳԱ-ում։ Հիմնական վաստակը կայունության խնդիրների լուծման ընդհանուր մեթոդի մշակումն է։ Ստեղծել է վերջավոր թվով պարամետրերով որոշվող մեխանիկական համակարգերի շարժման և հավասարակշռության արդի տեսությունը։ Արժեքավոր աշխատանքներ ունի մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի, պտտվող հեղուկի հավասարակշռության ձևերի ու կայունության վերաբերյալ։ Հավանականությունների տեսությունում առաշարկել է հետազոտման նոր՝ «բնութագրական ֆունկցիաների» մեթոդ, ապացուցել, այսպես կոչված, կենտրոնական սահմանային թեորեմը՝ բավական ընդհանուր պայմանների դեպքում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Մակտյուտոր մաթեմատիկայի պատմության արխիվ
  2. 2,0 2,1 2,2 Ляпунов Александр Михайлович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  3. 3,0 3,1 Mathematics Genealogy Project — 1997.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 641 CC-BY-SA-icon-80x15.png