Ալեքսանդր Արխիպենկո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալեքսանդր Արխիպենկո
Ծնվել էմայիսի 30, 1887(1887-05-30)[1][2][3][4][5]
ԾննդավայրԿիև, Ռուսական կայսրություն[1]
Վախճանվել էփետրվարի 25, 1964(1964-02-25)[1][2][3][4] (76 տարեկանում)
Մահվան վայրՆյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
ԱՄՆ
ԿրթությունՓարիզի Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոց, Կիևի գեղարվեստի ուսումնարան և Գեղարվեստի և ճարտարապետության ազգային ակադեմիա
Մասնագիտությունքանդակագործ, նկարիչ, արվեստների գործիչ և գրաֆիկական դիզայներ
ՈճSalon Cubism?
Ուշագրավ աշխատանքներQueen of Sheba?
ԱնդամակցությունԱրվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիա և Սուպրեմուս
Alexander Archipenko Վիքիպահեստում

Ալեքսանդր Պորֆիրևիչ Արխիպենկո (մայիսի 30, 1887(1887-05-30)[1][2][3][4][5], Կիև, Ռուսական կայսրություն[1] - փետրվարի 25, 1964(1964-02-25)[1][2][3][4], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ուկրաինական ծագումով ամերիկացի քանդակագործ և նկարիչ: Քանդակագործության մեջ կուբիզմի խոշոր ներկայացուցիչներից մեկը:

Կյանք և ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Կիևում: Հայրը` Պորֆիրի Անտոնովիչ Արխիպենկոն, աշխատել է որպես մեխանիկ Կիևի համալսարանում: Երկու տարի սովորելով Վալկերի ռեալական դպրոցում` Ալեքսանդրը 1902 թվականին ընդունվել է Կիևի գեղարվեստի ուսումնարան, որտեղից 1905 թվականի նոյեմբերին հեռացվել է 1905-1907 թվականների հեղափոխության սկզբում կազմակերպված ուսանողական դասադուլին մասնակցելու պատճառով: 1906 թվականին Ալեքսանդր Բոգոմազովի հետ կազմակերպել է իր աշխատանքների առաջին ցուցահանդեսը Կիևում:

Հենց այդ տարի նա տեղղղափոխվել է Մոսկվա, որտեղ շարունակել է կրթությունը Մոսկվայի գեղարվեստի, ճարտարապետության և քանդակագործության ուսումնարանում: 1908 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ: 1908-1914 թվականներին ապրել է «Փեթակ» նկարիչների բազմազգ գաղութում, 1910 թվականին Ա. Էկստերի, Մալևիչի, Պիկասոյի, Բրակի, Դերենի և ուրիշների հետ ցուցադրվել է Անկախների սալոնում: Առաջին անհատական ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել Հագենում (Գերմանիա), 1912 թվականին: 1921 թվականին բացում է իր դպրոց-ստուդիան Բեռլինում: Արխիպենկոյի աշխատանքները մոտ են կուբիզմին. այն, ինչ նրանից առաջ կուբիստ-նկարիչները փորձարկել են գեղանկարչության մեջ, նա տեղափոխել է քանդակագործություն[6]: Քանդակագործության մեջ ակտիվորեն օգտագործել է, այսպես կոչված, «նեգատիվ տարածությունը»: 1923 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ` 1929 թվականին ստանալով ամերիկյան քաղաքացիություն: 1934 թվականին ձևավորել է Ուկրաինայի տաղավարը Չիկագոյի ցուցահանդեսում: 1937 թվականից դասավանդել է Նոր Բաուհաուզում: Թաղված է Վուդլոնի գերեզմանոցում:

Գոնդոլավար, Մետրոպոլիտեն թանգարան, Նյու Յորք

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արխիպենկոյի անհատական ցուցադրություններից մեկը անց է կացվել 1922 թվականին, Մայնի Ֆրանկֆուրտում: Այսօր Արխիպենկոյի ստեղծագործությունները ցուցադրվում են Եվրոպայի, ԱՄՆ-ի և Իսրայելի մի շարք թանգարաններում: Նրա 12 աշխատանքներ պահվում են պետական էրմիտաժում[7]: 2016 թվականին Կիևում Արխիպենկոյի անունով փողոց է անվանակոչվել:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]