Ալեքսանդր Արխիպենկո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալեքսանդր Արխիպենկո
Ծնվել էմայիսի 30, 1887(1887-05-30)[1][2][3][…]
ԾննդավայրԿիև, Ռուսական կայսրություն[4][5][6]
Վախճանվել էփետրվարի 25, 1964(1964-02-25)[1][2] (76 տարեկան) կամ փետրվարի 24, 1964(1964-02-24)[7] (76 տարեկան)
Մահվան վայրՆյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[5][6]
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն և Flag of the United States.svg ԱՄՆ[8]
ԿրթությունՓարիզի Գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոց, Կիևի գեղարվեստի ուսումնարան և Գեղարվեստի և ճարտարապետության ազգային ակադեմիա
Մասնագիտությունքանդակագործ, նկարիչ, արվեստների գործիչ, գրաֆիկական դիզայներ, նկարազարդող, լուսանկարիչ, collagist, դիզայներ և գծագրող
ՈճSalon Cubism?, ֆուտուրիզմ[6] և կուբիզմ[6]
ԺանրՖիգուր[6], նյու[6], նատյուրմորտ[6] և աբստրակցիոնիզմ[6]
Թեմաներքանդակագործություն
Ուշագրավ աշխատանքներQueen of Sheba?
ԱշակերտներFlorence Sittenham McCormick?
ԱնդամակցությունԱրվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիա և Սուպրեմուս
Alexander Archipenko Վիքիպահեստում

Ալեքսանդր Պորֆիրևիչ Արխիպենկո (մայիսի 30, 1887(1887-05-30)[1][2][3][…], Կիև, Ռուսական կայսրություն[4][5][6] - փետրվարի 25, 1964(1964-02-25)[1][2] կամ փետրվարի 24, 1964(1964-02-24)[7], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ[5][6]), ուկրաինական ծագումով ամերիկացի քանդակագործ և նկարիչ։ Քանդակագործության մեջ կուբիզմի խոշոր ներկայացուցիչներից մեկը։

Կյանք և ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Կիևում։ Հայրը` Պորֆիրի Անտոնովիչ Արխիպենկոն, աշխատել է որպես մեխանիկ Կիևի համալսարանում։ Երկու տարի սովորելով Վալկերի ռեալական դպրոցում` Ալեքսանդրը 1902 թվականին ընդունվել է Կիևի գեղարվեստի ուսումնարան, որտեղից 1905 թվականի նոյեմբերին հեռացվել է 1905-1907 թվականների հեղափոխության սկզբում կազմակերպված ուսանողական դասադուլին մասնակցելու պատճառով։ 1906 թվականին Ալեքսանդր Բոգոմազովի հետ կազմակերպել է իր աշխատանքների առաջին ցուցահանդեսը Կիևում։

Հենց այդ տարի նա տեղղղափոխվել է Մոսկվա, որտեղ շարունակել է կրթությունը Մոսկվայի գեղարվեստի, ճարտարապետության և քանդակագործության ուսումնարանում։ 1908 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ։ 1908-1914 թվականներին ապրել է «Փեթակ» նկարիչների բազմազգ գաղութում, 1910 թվականին Ա. Էկստերի, Մալևիչի, Պիկասոյի, Բրակի, Դերենի և ուրիշների հետ ցուցադրվել է Անկախների սալոնում։ Առաջին անհատական ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել Հագենում (Գերմանիա), 1912 թվականին։ 1921 թվականին բացում է իր դպրոց-ստուդիան Բեռլինում։ Արխիպենկոյի աշխատանքները մոտ են կուբիզմին. այն, ինչ նրանից առաջ կուբիստ-նկարիչները փորձարկել են գեղանկարչության մեջ, նա տեղափոխել է քանդակագործություն[9]։ Քանդակագործության մեջ ակտիվորեն օգտագործել է, այսպես կոչված, «նեգատիվ տարածությունը»։ 1923 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ` 1929 թվականին ստանալով ամերիկյան քաղաքացիություն։ 1934 թվականին ձևավորել է Ուկրաինայի տաղավարը Չիկագոյի ցուցահանդեսում։ 1937 թվականից դասավանդել է Նոր Բաուհաուզում։ Թաղված է Վուդլոնի գերեզմանոցում։

Գոնդոլավար, Մետրոպոլիտեն թանգարան, Նյու Յորք

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արխիպենկոյի անհատական ցուցադրություններից մեկը անց է կացվել 1922 թվականին, Մայնի Ֆրանկֆուրտում։ Այսօր Արխիպենկոյի ստեղծագործությունները ցուցադրվում են Եվրոպայի, ԱՄՆ-ի և Իսրայելի մի շարք թանգարաններում։ Նրա 12 աշխատանքներ պահվում են պետական էրմիտաժում[10]։ 2016 թվականին Կիևում Արխիպենկոյի անունով փողոց է անվանակոչվել։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]