Ալեքսանդրա Էլբակյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալեքսանդրա Էլբակյան
ռուս.՝ Александра Асановна Элбакян
Alexandra Elbakyan (cropped).jpg
Ալեքսանդրա Էլբակյանը 2010 թվականին Հարվարդի համալսարանում, ԱՄՆ
Ծնվել էնոյեմբերի 6, 1988(1988-11-06)[1] (30 տարեկան)
Ալմաթի, Ղազախական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն[1]
ՔաղաքացիությունFlag of Kazakhstan.svg Ղազախստան
Մասնագիտություննյարդակենսաբան, ծրագրավորող և համակարգչային գիտնական
Գործունեության ոլորտneural engineering?
Ալմա մատերՂազախստանի Սաթբաևի անվան ազգային տեխնիկական համալսարան[1], Էկոնոմիկայի բարձրագույն դպրոց[2], Ֆրայբուրգի համալսարան և Ջորջիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտ
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն և ռուսերեն
Կայքengineuring.wordpress.com
Սոցիալական մեդիաMoiKrug.ru?
Alexandra Elbakyan Վիքիպահեստում

Ալեքսանդրա Ասանի Էլբակյան (նոյեմբերի 6, 1988(1988-11-06)[1], Ալմաթի, Ղազախական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն[1]), ղազախստանցի գիտաշխատող, ծրագրավորող, Sci-Hub կայքի ստեղծողը[3]։ Նյու Յորք Թայմսը  նրան համեմատել է Էդվարդ Սնոուդենի հետ, քանի որ նա, բնակվելով Ռուսաստանում, խուսափում է ամերիկյան օրենքներից[4]։ Ars Technica-ն նրան համեմատել է Աարոն Շվարցի հետ[5]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ինչպես ինքն է ասում, նա ունի հայկական, սլավոնական և ասիական ծագում[6]։

Էլբակյանը բարձրագույն կրթություն ստացել է Աստանայում, որտեղ զարգացրել է համակարգչային ծրագրերը կոտրելու իր հմտությունները։ Մեկ տարի Մոսկվայում աշխատել է համակարգչային անվտանգության բնագավառում: 2010 թվականին տեղափոխվել է Ֆրայբուրգ և աշխատանքի անցել ուղեղ-համակարգիչ ինտերֆեյս նախագծի վրա, որտեղ սկսել է հետաքրքրվել տրանսհումանիզմով, որից հետո մեկնել է ԱՄՆ-ի Ջորջիա նահանգի տեխնոլոգիական ինստիտուտ, որպես պրակտիկանտ:

Էլբակյանը Sci-Hub-ը գործարկել է 2011 թվականին, Ղազախստան վերադառնալուց հետո։ Sci-Hub-ը կայք է գիտնականների համար, որտեղ կարելի է բեռնել գրեթե ցանկացած գիտական աշխատություն։ Ալեքսանդրայի ստեղծած կայքն այնպիսի ճանաչում է ձեռք բերել, որ ԱՄՆ-ի Elsevier խոշորագույն գիտական հրատարակչությունը հայց է ներկայացրել կայքին[7]։

Ներկայումս Էլբակյանը գտնվում է ընդհատակում՝ արտահանձնման ռիսկի պատճառով[8]։ Համաձայն 2016 թվականի նրա հարցազրույցների` իր նյարդաբանական հետազոտությունները գտնվում են սպասողական վիճակում: Իր գիտության պատմության մագիստրոսական ծրագիրը հավաքել է անհայտ փոքր մասնավոր համալսարանում։ Նրա ատենախոսությունը նվիրված է գիտական հաղորդակցությանը[7]։

Nature ամսագիրը Ալեքսանդրա Էլբակյանին ճանաչել է 2016 թվականի ամենաազդեցիկ մարդը գիտության բնագավառում[9]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 https://vk.com/alexandra.elbakyan
  2. https://moikrug.ru/aleksandra-elbakyan
  3. Dylla H. Frederick (2016-03-21)։ «No need for researchers to break the law to access scientific publications»։ Physics Today։ ISSN 0031-9228։ doi:10.1063/PT.5.2031 
  4. Murphy Kate (2016-03-12)։ «Should All Research Papers Be Free?»։ The New York Times։ ISSN 0362-4331։ Վերցված է 2016-03-28 
  5. Kravets David (3 April 2016)։ «A spiritual successor to Aaron Swartz is angering publishers all over again»։ Ars Technica։ Condé Nast 
  6. «Alexandra Elbakyan»։ Twitter.com։ 19 February 2016։ Վերցված է 6 October 2016 
  7. 7,0 7,1 Bohannon John (29 April 2016)։ «The frustrated science student behind Sci-Hub»։ Science 352։ doi:10.1126/science.aaf5675 
  8. Bohannon John (29 April 2016)։ «Who's downloading pirated papers? Everyone»։ Science 352: 508–512։ doi:10.1126/science.aaf5664 
  9. «Nature's 10: Ten people who mattered this year.»։ Վերցված է 2016 Դեկտեմբեր 21