Ալբերտ Շվայցեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto Info sciences exactes.png
Ալբերտ Շվայցեր
Albert Schweitzer
Bundesarchiv Bild 183-D0116-0041-019, Albert Schweitzer.jpg
Ծնվել է հունվարի 14, 1875(1875-01-14)[1][2][3][4][5][6][7][8]
Կայզերսբերգ, Alsace-Lorraine, Գերմանական կայսրություն[9]
Մահացել է սեպտեմբերի 4, 1965(1965-09-04)[9][1][3][4][5][6][7][8] (90 տարեկանում)
Լամբարենե, Գաբոն
Քաղաքացիություն Flag of Germany.svg Գերմանիա[10]
Ֆրանսիա
Ազգություն գերմանացի
Դավանանք քրիստոնեություն
Մասնագիտություն աստվածաբան, փիլիսոփա, բժիշկ, երգեհոնահար, բժիշկ-գրող, համալսարանի պրոֆեսոր, երաժշտագետ, երաժշտության պատմաբան և կոմպոզիտոր
Հաստատություն(ներ) Ստրասբուրգի համալսարան
Գործունեության ոլորտ փիլիսոփայություն
Անդամակցություն Բարոյական և քաղաքական գիտությունների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Բավարիայի գեղարվեստի ակադեմիա և Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Ստրասբուրգի համալսարան և Թյուբինգենի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին գերմաներեն, էլզասերեն և ֆրանսերեն[1]
Գիտական ղեկավար Ֆերդինանդ Բրաուն
Պարգևներ Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ[11][12] Պատվավոր լեգիոնի շքանշանի սպա Մայնի Ֆրանկֆուրտի ազատ քաղաքացի Գերմանական գրավաճառների խաղաղության պարգև Գյոթեի մրցանակ Սև Աֆրիկայի գրականության մեծ մրցանակ Goethe Plaque of the City of Frankfurt Paracelsus Medal of the German Medical Association James Cook Medal և Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան
Ամուսին(ներ) Հելենե Բրեսլաու
Երեխա(ներ) Rhena Schweitzer Miller
Քաղվածքներ Վիքիքաղվածքում
Albert Schweitzer Վիքիպահեստում

Ալբերտ Շվայցեր (գերմ.՝ Albert Schweitzer, հունվարի 14, 1875(1875-01-14)[1][2][3][4][5][6][7][8], Կայզերսբերգ, Alsace-Lorraine, Գերմանական կայսրություն[9] - սեպտեմբերի 4, 1965(1965-09-04)[9][1][3][4][5][6][7][8], Լամբարենե, Գաբոն), գերմանացի փիլիսոփա, աստվածաբան, երաժշտագետ, երգեհոնահար, բժիշկ, քարոզիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրթությունը ստացել է Ստրասբուրգի, Բեռլինի, Փարիզի համալսարաններում։ Փիլիսոփայության (1899), աստվածաբանության (1900) և բժշկագիտության (1913) դոկտոր։ Յոհան Սեբաստիան Բախիի ստեղծագործությունների լավագույն կատարողներից էր, գրել է մենագրություն նրա կյանքի և ստեղծագործության մասին։ 1913 թվականին Լամբարենեում (Գաբոն) կնոջ՝ բուժքույր էլեն Բրեսլաուի հետ, իր միջոցներով հիմնել է հիվանդանոց, որը դարձել է նրա գործունեության կենտրոնը։ 1928 թ. Շվայցերին շնորհվել է Գյոթեի մրցանակ, 1952 թվականին՝ խաղաղության նոբելյան մրցանակ, որից ստացված գումարով կառուցել է բորոտանոց Լամբարենեում։ Շվայցերի գլխավոր փիլիսոփայական երկը («Մշակույթի փիլիսոփայություն», հ․ 1-2, 1923) գրված է կյանքի մասին Լև Տոլստոյի ըմբռնման ազդեցությամբ։ Իր աշխարհայացքի հիմնական դրույթ է հռչակել «պատկառանքը կյանքի նկատմամբ»։ Փիլիսոփայության նպատակը կյանքի յուրաքանչյուր դրսևորում պահպանել և զարգացնել ձգտող հումանիզմը։ Ըստ Շվայցերի, արդի բուրժուական հասարակությունը ճգնաժամից դուրս բերելու ուղին բարոյական կատարելագործումն է։ Չնայած որոշ դրույթների վերացականությանը, Շվայցերը ժամանակի նշանավոր մտածողներից է, որի հայացքների հիմնավորման հիմնական փաստարկը դարձել են ոչ թե տեսական խորհրդածությունները, այլ կյանքը։ Լայնորեն հայտնի է իր հակապատերազմական ելույթներով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Base Léonoreministère de la Culture.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 SNAC — 2010.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 International Music Score Library Project — 2006.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Discogs — 2000.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 filmportal.de
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 Швейцер Альберт // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  10. LIBRIS — 2012.
  11. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1952/
  12. https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/about/amounts/
Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են
Ալբերտ Շվայցեր հոդվածին
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 554 CC-BY-SA-icon-80x15.png