Աիքրիզոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Աիքրիզոն

Աիքրիզոն, սուկուլենտների ցեղի բույս, աճում է Կանարյան և Ազորյան կղզիներում, Մադեյրայում և Մարոկկոյում, մի տեսակ հանդիպում է Պորտուգալիայում: Աիքրիզոնը ժողովրդական լեզվով «սիրո և երջանկության» ծառ են անվանում:

Տեսակների ընդհանուր թիվը մոտ տասնհինգ է: Սենյակային պայմաններում աճող ամենատարածված տեսակները 5-ն են: Տեսակի ներկայացուցիչները միամյա և բազմամյա խոտանման բույսեր են, երբեմն՝ կիսաթուփ բույսեր: Թանձրատերևուկների ֆիլոգենետիկ ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ աիխրիզոնը սերտորեն կապված է Monanthes եւ Aeonium ցեղերի հետ (երկու տեսակերն էլ Կանարյան կղզիներում էնդեմիկ են)[1][2][3][4]:

Կանարյան կղզիներում տեսակների բազմազանությունը հայտնվում է Պալմա կղզու վրա[5][6]:

Տեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ըստ The Plant List-ի տեղեկատվության տվյալների բազայի ցեղը ներառում է 18 տեսակ[7].

Տնային աիքրիզոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տնային աիքրիզոնը (Aichryson x domesticum) մինչև 30 սմ բարձրությամբ ցածր թփերով և գրեթե նույն հաստությամբ բույսեր են: Տերևներն առանց բծերի և կանաչ գույնի են լինում: Ծաղկման շրջանը բավական երկար է: 10-20 սմ երկարությամբ ծաղկացողունը դեղին անուշահոտ ծաղիկներ ունի:

Խիտ աիքրիզոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խիտ աիքրիզոնը (Aichryson sedifolium) ուղիղ, բարակ ճյուղերով, 15-40 սմ բարձրությամբ բավական խիտ կիսաթուփ է: Տերևաթերթիկները կպչուն են, բաց կանաչ կամ դեղնականաչավուն` կարմրավուն եզրերով: Այս տեսակի դեպքում աղվամազը բացակայում է: Առանձնահատկությունը մասնակի տերևաթափն է, ինչը տեղի է ունենում բույսի հանգստի շրջանում: Այս տեսակը չի հանդուրժում շատ խոնավացած հողը: Ծաղկում է գարնանը` ապրիլ կամ մայիս ամիսներին:

Փխրուն աիքրիզոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Փխրուն աիքրիզոնը (Aichryson laxum) ոչ շատ խոշոր հյութալի կիսաթուփ է, որի բարձրությունը և տրամագիծը կարող են հասնել մինչև 40 սմ-ի: Տերևները կարճ սպիտակ աղվամազով են պատված: Ծաղկումը կարող է մինչև վեց ամիս շարունակվել:

Ոլորուն աիքրիզոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ոլորուն աիքրիզոնը (Aichryson tortuosum) ոչ մեծ դեկորատիվ կիսաթուփ է, որի տերևների տրամագիծը 15-30 սմ է կազմում: Բաց կանաչ երանգի, մսոտ տերևները պատված են թափանցիկ մազիկներով: Տերևաթերթիկը կարճ կոթ ունի և 2×1 սմ չափսերի է հասնում: Ծաղկումը կարող է մինչև վեց ամիս տևել:

Կետավոր աիքրիզոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կետավոր աիքրիզոնը (Aichrysonpunctatum) մինչև 40 սմ բարձրություն ունեցող հյութալի կիսաթուփ է: Ընձյուղները կանաչ-շագանակագույն են` ծածկված թափանցիկ մազիկներով: Ընդհանուր առմամբ ցողունի աղվամազն ավելի խիտ է, քան տերևներին:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ham and 't Hart. (1998). American Journal of Botany, 85: 123-134
  2. Mort et al. (2001). American Journal of Botany, 88: 76-91
  3. Mes and 't Hart. (1996). Molecular Ecology, 5: 351-363
  4. Mort et al. (2002). Systematic Botany, 27: 271-288
  5. Fairfield et al. (2004) [Plant Systematics and Evolution, 248: 71-83].
  6. Книги по систематике и эволюции растений: Fairfield, K. N. и др. (ռուս.)
  7. «Aichryson» (անգլերեն)։ The Plant List. Version 1.1.։ 2013։ Վերցված է 2017-01-02 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]