Աիդա (անձնանուն)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Աիդա

(Aïda)

ֆրանսերեն
Սեռ՝ ար.
Փաղաքշ. ձևեր՝ Աիդկա, Իդա, Իդուսիա, Դուսիա, Ադա, Այա[1]
Այլ լեզուներով՝

անգլ.՝ Aida
հունգ.՝ Aida
իսպ.՝ Aída
իտալ.՝ Aida
գերմ.՝ Aida
լեհ.՝ Aida
ֆր.՝ Aïda
չեխ․՝ Aida

Կապված հոդվածներ սկսող «Աիդա (անձնանուն)»-ով

բոլոր հոդվածները«Աիդա (անձնանուն)»-ով

Աիդա, իգական անձնանուն: Եվրոպական լեզուներում տարածվել է շնորհիվ՝ Ջուզեպպե Վերդիի «Աիդա»[2] օպերայի:


Ծագում և իմաստ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ենթադրաբար, Աիդա անունը (ֆրանսիական բնօրինակ գրությամբ՝ Aïda) հորինվել է ֆրանսիացի եգիպտագետ Օգյուստ Մարիետի կողմից, որն առաջարկել էր Վերդիին համանուն օպերայի լիբրետոյի պատմական հիմքը[3][4]: 1870 թվականի ապրիլի 27-ին Կամիլ դյու Լոկլին ուղղված նամակում[5] Մարիետը գրել է.

Aquote1.png Թող ձեզ չանհանգստացնի անվանումը։ Աիդան եգիպտական անուն է։ Նրա ճիշտ տարբերակը պետք է լինի Աիտա։ Բայց այդպիսի անունը շատ կոպիտ է հնչում, և երգիչները անխուսափելիորեն մեղմացրին այն՝ դարձնելով Աիդա[6]: Aquote2.png



Այսօր հայտնի հինեգիպտական գրերում այդ անունը կամ նրա ցանկացած համարժեքն ուղղակիորեն չի հանդիպում[7]: Սակայն, ըստ ամերիկացի արվեստագետ Ջոն Սոլոմոնի վարկածի[8], այն կարող է ձևավորված լինել Մարիետի կողմից՝ Աետայից, ենթադրական Աետ անվանումից (հին հունարեն Ἀετός՝ այդ անունը անշուշտ հայտնի է եղել Մարիետին Ռոզետայի քարի հունարեն հատվածի մասի արձանագրությունից[9], որտեղ հիշատակվում է քուրմ Աետ, որդի Աետի անունը)[10]:

Դրա հետ մեկտեղ կա կարծիք, որ այդ անունն ունի արաբական ծագում [11]: Իրականում, ժամանակակից արաբերենում կա Աիդա անձնանունը (عَائِدَةُ [ʕaːʔida(tu)]) և բառացի նշանակում է՝ عَادَ [ʕaːda] «այցելել», «այցի գնալ», «վերադառնալ»[12][13]:

Դրանից բացի, Աիդա անվան ծագումը երբեմն վերագրում են Աֆրիկա մայրցամաքին: Իգբո լեզվով Ադա նշանակում է «առաջին դուստր», յորուբա լեզվով Ադէ մասնիկն անուններում նշանակում է «թագավորական իշխանություն»[14], սվահիլի լեզվով ada (արաբերենից փոխառություն)՝ «մրցանակ»[15]:

Աիդա անվան համանունը կա նաև ճապոներենում (間):

Անվանակոչության տոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օգոստոսի 31-ին Իտալիայում նշում են սուրբ Աիդանոյի օրը[16], իսկ հուլիսի 28-ին և հունվարի 2-ին՝ Լեհաստանում[17]:

Հայտնի անուններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. ГРАМОТА.РУ – справочно-информационный интернет-портал «Русский язык», gramota.ru Կաղապար:Проверено
  2. Петровский Н. А, Словарь русских личных имён. М., 2005. С. 43
  3. Budden. J. Verdi. Oxford University Press, 2008. p. 107.
  4. Reveles, N. The Libretto of Aida. San Diego Opera Site.
  5. Lettre autographe signée d'Auguste Mariette à Camille Du Locle, Boulay, 27 avril 1870. BnF. Catalogue général.
  6. «Ne vous effarouchez pas du titre. Aïda est un nom égyptien. Il faudrait régulièrement Aïta. Mais le nom serait trop dur et les chanteurs l'adouciraient irrésistiblement en Aïda». См. Budden, J. Le opere di Verdi, Vol. 3 (ed. italiana). E.D.T. 1988. p. 176.
  7. Les noms de l'opéra Aida.
  8. Jon Solomon. University of Illinois at Urbana-Champaign. Profiles.
  9. Στήλη της Ροζέττας. Wikisource.
  10. Solomon, J. The Rosetta Stone, Ptolemaic Aetos, and Aida. Acta Musicologica, 85(2), 187-198 (2013).
  11. И могло быть использовано авторами либретто оперы «Аида», подобно тому, как в те же годы Георг Эберс взял из арабского языка имя Уарда (араб. وَرْدَةٌ, «роза») для героини своего популярного одноименного романа из древнеегипетской истории.
  12. Aida - A Quranic Name for Girls
  13. Баранов, Х.К. Арабско-русский словарь. М.: Рус. яз., 1996. — стр. 547, 548.
  14. boysnames_a.htm
  15. Etymological Dictionary of Swahili Archived 2008-09-17 at the Wayback Machine.
  16. Italian Baby Names: Aida
  17. Польская Википедия. Aida 2 февраля 2007