Աթագա (արեւմտահայերէն)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Աթագա
9M120 Աթագա
9M120 Ataka.jpg
Տեսակ Հակադանկաին հրթիռ
Նախագծող KBM[1]
Նախագծման տարիներ 1980
Սկսել է օգտագործվել 1980 ական թուականեր
Արտադրող Degtyarev գործարան
Քաշ | 49.5 Քկ
Երկարություն | 1,830 Մմ
Տրամագիծ | 130Մմ

Աթագա9M120 Ataka հակադանկաին հրթիռ է իրէն ծագումնէ Խորհրդաին Միութեան մէջ [2], իր ՆԱՏՕ-ի զեկոյցն է (AT-9 Spiral-2) , հրթիռը կը նկատուի հաջորդ սերունդը Շթորմ (9K114 Shturm) հրթիռին։ Հրթիռի առաջնորդութիւնը ղեկավարման Ռատիոէն հրաման ստանալով նաեւ Լազէրաին ճարագայթին հեծնելով։ Այս հրթիռը հատուկ նախագծուեցավ թշնամիի առաջին կարգի դանկերը ոչնչացնելու։ Ըստ Ստոկհոլմի խաղաղութեան միջազգային հետազոտություններու ինստիտուտի Ռուսաստանը արտահանեց այս հրթիռները Իրանի , Ղազախստանի եւ Սլովենիաի։[3]

Հիմնական զինամթերքը BMPT-ի կը պարունակէ չորս Աթագա հրթիռներ յիւրագաչիւր կողմի վրայ երկու հրթիռ

Զարգացում[խմբագրել]

Աթագա հրթիռը նախագծուած է Կոլոմնա նախագծման գրասենիակի մէջ որ կը գտնուի Կոլոմնա քաղաքի մէջ։ Այս գրասենիակը նախագծեր է նաեւ Մալիոթքա եւ Շթորմ հրթիռները։ Աթագա հրթիռի նախագծման աշխատանքները սկսան 1980 ականերու կէսերուն Շթորմ հրթիռին վրայ հիմնուելով։ Համեմատելով իրէն նախկիներուն Աթագան ավելի դիմացկուն է էլեկտրոնաին հակադրող հարձակումներէն , եւ ունի ավելի մեծ ճշգրտությունն ու երկար միջակայք, իսկ իրէն նոր մարտագլխիկը ավելի կարէլիութիւն ունի նոր զրահները խորտակելու։ Առաջին Աթագա հրթիռը մտաւ ծառաութեան Խորհրդաին Միութեան բանակի մէջ 1985-ին։[4]

Նկարագրութիւն[խմբագրել]

Աթագա հրթիռը կը պահուի ամրապնդուած ապակէ պլաստիկ խողվակի մէջ իրէն պահէստը կը հանդիսանայ նաեւ իրէն արձակման կայանը։ Բազմաթիվ փաստեր կ՝սէն թէ Աթագա հթիռը շատ ավելի արագ է եւ միջակայքը մէծ է գան Շթորմ հրթիռը բայց նոյն առաջնորդութեան համակարգը կը գործածէն ղեկավարման Ռատիոէն հրաման սկտանալով սակայն շատ ավելի զարգացած է Աթագա հրթիռի առաջնորդութեան համարգը։ Հրթիռի համակարգը կը շալկուի ուղաթիրներու կողմէ օրինակ Մի-28 եւ Մի-35 նաեւ կը շալկուի ցամագաին փոխադրման միջոցներով օրինակ ՊՄԲԹ (BMPT) եւ 9Բ149 (9P149)։

Այս հրթիռէն երեք տարբերակ կայ՝ առաջինը հակադանկաին հրթիռ է որ նախագծուած է ոչնչացնելու զրահապատ մէքենաներ եւ առաջին կարգի դանկեր իսկ երկրորդը կը կոչուի 9M120F որ կը գործածէ Ծավալաին պայդումի զինամդերք-ի մարտագլխիկ նախագծուած է որ հարաբերի եւ ոչնչացնէ Հետեվազոր կայաներ եւ ապաստարներ իսկ երրորդը կը կոչուի 9M120 կամ 9M220 նախագծուած է որ հարաբերի դանդաղ արագութեան թռչող եւ ցած բարձրութեամբ թռչող ինքնաթիռներու համար։

Տարբերակներ[խմբագրել]

  • 9Մ120 Աթագա (9M120 Ataka) որ կ՝առաջնորդուի ղեկավարման Ռատիոէն հրաման ստանալով
    • 9Մ120 (9M120) նախագծուած է ոչնչացնելու զրահապատ մէքենաներ եւ առաջին կարգի դանկեր
    • 9Մ120Ֆ (9M120F) կը գործածէ Ծավալաին պայդումի զինամդերք-ի մարտագլխիկ նախագծուած է որ հարաբերի եւ ոչնչացնէ Հետեվազոր կայաներ եւ ապաստարներ եւ շինութիւներու դէմ
    • 9Մ120Մ(9M120M) բարելուած տարբերակը իրէն միջակայքը կը հասնի 8000 Մ
    • 9Մ120Տ (9M120D) ամէնայ նոր եւ բարելուած տարբերակը իրէն միջակայքը կը հասնի 10 Քմ

Օգտագործողներ[խմբագրել]

Ռուսաստան Ռուսաստան

Իրան Իրան

Ղազախստան Ղազախստան

Սլովենիա Սլովենիա

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. "Protivotankovyye raketnyye kompleksy". KBM Design Bureau of Machine Building (in Russian). Retrieved 18 July 2014.
  2. "9M120 ATAKA-B". airwar.ru (in Russian). Retrieved 18 July 2014.
  3. "SIPRI Arms Transfers Database". Stockholm International Peace Research Institute. Retrieved 18 July 2014
  4. Hull, A.W.; Markov, D.R.; Zaloga, S.J. (1999). Soviet/Russian Armor and Artillery Design Practices 1945 to Present. Darlington Production. ISBN 1-892848-01-5.