Ազերի-Չիրագ-Գյունեշլի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Կոորդինատներ: 40°12′ հս․. լ. 51°24′ ավ. ե. / 40.2° հս․. լ. 51.4° ավ. ե. / 40.2; 51.4

Ազերի-Չիրագ-Գյունեշլի հանքավայր

Ադրբեջան-Չիրագ-Գյունեշլի (ադրբ.՝ Azəri-Çıraq-Günəşli), նավթամթերքի և գազի կոնդենսատների խումբ, որը գտնվում է Բաքվից 90 կմ արևելքից, Կասպից ծովի հարավային ջրային տարածքում:

Տարածքի ծովի խորությունը տատանվում է 110-ից մինչև 450 մետր: Գյունեշլին հայտնաբերվել է 1981 թվականին, «Չիրագը», 1985 թ., Ադրբեջանցիները`1987 թ .:

Հանքավայրն ընդգրկվում է հարավային Կասպիական նավթի և գազի ավազանի մեջ:

1994 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Բաքվում ստորագրվեց Ադրբեջանի Հանրապետության կառավարության և միջազգային կոնսորցիումի միջև ստորագրվեց «Կասպից ծովի Ազերի (Խազար), Չիրագ (Օսման) և Գյունեշլի խորքային հատվածի հետազոտման և զարգացման համաձայնագիր:


Գյունեշլի մեղմ ջրի մասը մշակվել է 1980 թվականից «Ազնավթի» կողմից:

Նավթի արդյունահանումը հասել է իր գագաթնակետին, օրական 835.1 հազար բարելի, 2010 թ. երրորդ եռամսյակում[1]: 2012 թվականին միջին օրական նավթի արդյունահանումը կազմել է օրական 664.4 հազար բարել[2]:

Պաշարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարեթիվ
Ընդհանուր արդյունահանումը
մլն․ տոննա[3]
2001
5,8
2002
6,3
2003
6,4
2004
6,5
2005
13,1
2006
23,2
2007
32,9
2008
35,9
2009
40,3
2010
40,6
2011
35,3
2012
32,9[4]
2013
32,2[5]
2014
31,5[6]
2015
31,3
2016
31,1[7]
2017
28,9[8]

Ընդհանուր պաշարները գնահատվում են 930 մլն տոննա նավթ և 0,6 տրիլիոն խորանարդ մետր բնական գազ: Մինչև 1994 թ. համաձայնագրի մեկնարկը, պաշարները գնահատվել են 500 մլն տոննա նավթ:

Հանքավայրի մշակման մասնակիցները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հանքավայրի զարգացումը իրականացվում է կոնսորցիումի կողմից, որի ներկա մասը ներառում է հետևյալ ընկերությունները.

Նավթը արտահանվում է հետևյալ ուղղությամբ ՝ Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան նավթամուղով դեպի Եվրոպա, Բաքու-Սուպսա՝ Վրաստան և Բաքու-Նովոռոսիյսկ `Ռուսաստան արտահանվող նավթ:

Արդյունահանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Չիրագ» դաշտում արտադրությունը սկսվել է 1997 թվականին, Կենտրոնական Ադրբեջանում` 2005 թ. սկզբին, Արևմտյան Ադրբեջանում` 2006 թ., իսկ «Արևելյան Ազերի» 2006 թ.։ 2008 թ. ապրիլին «Գյունեշլի» դաշտի խորը ջրի հատվածում սկսվեց արտադրությունը[9]:

Ադրբեջանական նավթարդյունահումը սկսվելուց ի վեր (1997 թ.-ին) «Ազերի-Չիրագ-Գյունեշլի» բլոկում մինչև 2012 թ. կեսերին արտադրվել էր 272 մլն տոննա նավթ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Глумов И. Ф., Маловицкий Я. П., Новиков А. А., Сенин Б. В.. Региональная геология и нефтегазоносность Каспийского моря. — М.: ООО «Недра-Бизнесцентр», 2004.
  • Каламкаров Л.В. Нефтегазоносные провинции и облати России и сопредельных стран. — М.: Издательство "Нефть и газ" РГУ нефти и газа им. И.М.Губкина, 2005


Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]