Ադրբեջանական մանաթ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ադրբեջանական մանաթ
Azərbaycan manatı
1 մանաթ (2009 թվական)
1 մանաթ (2009 թվական)
ISO 4217 կոդ AZN
Երկիր Ադրբեջան Ադրբեջան
Պաշտոնական
օգտագործում
Ադրբեջան Ադրբեջան
Կազմված է 100 Գապիկ (1⁄100)
Նշան Azeri manat symbol.svg • man. • ман.• ման
Մետաղադրամներ 1, 3, 5, 10, 20, 50 Գապիկ
Թղթադրամներ 1, 5, 10, 20, 50, 100 մանաթ
Կենտրոնական բանկ ԱՀ ԿԲ
Վեբ-կայք www.cbar.az
1 USD = 1,078 AZN
1 EUR = 1,17 AZN
1 GBP = 1,606 AZN
Համեմատական չափեր

Մանաթ (ադրբ.՝ manat), Ադրբեջանի հանրապետության պաշտոնական դրամական միավոր։ Հավասար է 100 Գապիկ (ադրբ.՝ qəpik)։ Տարադրամի նշանը՝ ISO 4217 AZN։

Ադրբեջանական մանաթը գործածության մեջ է դրվել 1992 թվականի օգոստոսի 15-ին։ Սկզբնական շրջանում օգտագործվում էր խորհրդային ռուբլու և Ռուսական բանկի 1992-1993 թվականների տոմսերի հետ զուգահեռ՝ 1 մանաթ = 10 ռուբլի հարաբերակցությամբ։ 1993 թվականի նոյեմբերի 22-ին սկսվեց խորհրդային ու ռուսական ռուբլիների գործածությունից հանելու պրոցեսը, իսկ 1994 թվականի հունվարի 1-ին մանաթը միակ օրինական դրամական միջոցն էր։

2006 թվականի հունվարի 1-ին դենոմինացիա կատարվեց 5000։1 հարաբերակցությամբ։ Ավելի վաղ թողարկված դրամանիշերը գործածության մեջ մնացին մինչև 2007 թվականի հունվարի 1-ը։

Ժամանակակից մանաթը կիրառվում է 6 մետաղադրամների ու 6 թղթադրամների տեսքով։

  • Մետաղադրամներ՝ 1, 3, 5, 10, 20, 50 գապիկ, копейка բառի աղավաղված տարբերակը (թողարկվել են 2006 թվականին։
  • Թղթադրամներ՝ 1, 5, 10, 20, 50, 100 մանաթ, монета բառի աղավաղված տարբերակը։

Թղթադրամների դիզայնով զբաղվել է ավստրիացի դրամների դիզայներ Ռոբերտ Կալինան, ով նաև ժամանակակից եվրոյի թղթադրամների դիզայներն է։ Մետաղադրամները ևս որոշակի նմանություն ունեն եվրոյի հետ։

Ադրբեջանի հանրապետության կենտրոնական բանկի պատվերով թղթադրամների մի մասը տպագրում է De La Rue[1] ընկերությունը։

Մետաղադրամներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1992—1993 թվականների թողարկում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բոլոր մետաղադրամների եզրերը հարթ են։

1992 թվականին թողարկված բրոնզե և նիկելե 5, 20 և 50 գապիկները գործածության մեջ չեն դրվել։ Դրանք վաճառվել են որպես հուշանվերներ։

Պատկեր Անվանական գին Մետաղ
(ծածկույթ)
Տրամագիշ,
մմ
հաստություն,
մմ
Քաշ,
գ
Թողարկման
թվական
AZ-1992qapik05.jpg 5 գապիկ բրոնզ 17 1,35 2,35 1992
AZ-1993qapik05.jpg ալյումին 16,5 1,5 0,85 1993
AZ-1992qapik10.jpg 10 գապիկ ալյումին 19 1,6 0,98 1992
AZ-1992qapik20.jpg 20 գապիկ բրոնզ 19,5 1,45 3,2 1992
AZ-1992qapik20al.jpg ալյումին 20 1,5 1,12
AZ-1992qapik20al.jpg 1993
AZ-1992qapik50.jpg 50 գապիկ նիկել 23 1,5 5,1 1992
AZ-1992qapik50al.jpg ալյումին 23 1,6 1,51
AZ-1993qapik50.jpg 1993

2006 թվականի թողարկում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համեմատական չափեր
Նկարը Անվանական գինը
(գապիկ)
Մետաղը
(ծածկույթ)
Տրամագիծը,
մմ
Հաստ.
մ
Քաշը,
գ
Եզրը
AZ-2006qapik01.jpg 1 պողպատ,
երեսպատված՝ պղնձով
16,25 1,9 2,8 հարթ
AZ-2006qapik03.jpg 3 18 2,15 3,45 կտրվածքով
AZ-2006qapik05.jpg 5 19,75 2,2 4,85 մակաշերտավոր
AZ-2006qapik10.jpg 10 պողպատ,
երեսպատված՝ արույրով
22,25 1,95 5,25 հարթ՝
7 փոսերով
AZ-2006qapik20.jpg 20 24,25 2,1 6,6 ընդհատ
մակաշերտերով
AZ-2006qapik50.jpg 50 օղակ՝ պողպատ
կենտրոն՝ պողպատ,
երեսպատված՝ արույրով
25,5 2,2 7,7 մաշկաշերտավոր,
Azerbaycan
Respublikası
գրվածքվ

Թղթադրամներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1992—2001 թվականների թղթադրամներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թողարկման թվականը նշված է միայն 2001 թվականի 1000, 10 հազար և 50 հազար մանաթանոցներիի վրա։ Մյուսների վրա թվականը նշված չէ, սակայն 1992—1993 թվականների թղթադրամների սերիան նշված է X/N, այն դեպքում, երբ 1999 թվականի թղթադրամինը XX է։

Թղթադրամները գործածության մեջ են եղել մինչև 2007 թվականի հունվարի 1-ը։

Նկարը Անվանական գինը
(մանաթ)
Չափերը
(մմ)
Հիմնական հույները Նկարագրությունը Տպագրման
թվականը
Դիմերես Դարձերես Դիմերես Դարձերես
AzerbaijanP11-1Manat-(1992) f-1.jpg AzerbaijanP11-1Manat-(1992) b-1.jpg 1 125×63 կանաչ
վարդագույն
Կույսի աշտարակ գրառում
«AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»
1992
AzerbaijanP14-1Manat-(1993) f-1.jpg AzerbaijanP14-1Manat-(1993) b-1.jpg կապույտ
դեղին
«AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI» գրառում
և անվանական գնի նիշը
«BİR manat»
1993
AzerbaijanP15-5Manat-(1993)-donatedfr f.jpg AzerbaijanP15-5Manat-(1993)-donatedfr b.jpg 5 125×63 շագանակագույն
մանուշակագույն
Կույսի աշտարակ «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI» գրառում
և անվանական գնի նիշը
«BEŞ manat»
1993
AzerbaijanP12-10Manat-(1992) f-donated.jpg AzerbaijanP12-10Manat-(1992) b-donated.jpg 10 125×63 շագանակագույն
մանուշակագույն
Կույսի աշտարակ գրառում
«AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»
1992
AzerbaijanP16-10Manat-(1993) f-1.jpg AzerbaijanP16-10Manat-(1993) b-1.jpg կապույտ
կանաչ
«AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI» գրառում
և անվանական գնի նիշը
«ON manat»
1993
AzerbaijanP17a-50Manat-(1993) f-1.jpg AzerbaijanP17a-50Manat-(1993) b-1.jpg 50 125×63 կարմիր
մոխրագույն
Կույսի աշտարակ «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI» գրառում
և անվանական գնի նիշը
«ƏLLİ manat»
1993
1999
AzerbaijanP18a-100Manat-(1993) f-1.jpg AzerbaijanP18a-100Manat-(1993) b-1.jpg 100 125×63 կարմիր
երկնագույն
Կույսի աշտարակ «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI» գրառում
և անվանական գնի նիշը
«YÜZ manat»
1993
1999
AzerbaijanP13b-250Manat-(1992) f-1.jpg AzerbaijanP13b-250Manat-(1992) b-1.jpg 250 125×63 կապույտ
կանաչ
Կույսի աշտարակ գրառում
«AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI»
1992
1999
AzerbaijanP19b-500Manat-(1993) f-1.jpg AzerbaijanP19b-500Manat-(1993) b-1.jpg 500 125×63 շագանակագույն
երկնագույն
դեղին
Նիզամի Գյանջևիի նկարը «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI» գրառում
և անվանական գնի նիշը
«BEŞ YÜZ manat»
1993
1999
AzerbaijanP20a-1000Manat-(1993) f-1.jpg AzerbaijanP20a-1000Manat-(1993) b-1.jpg 1000 125×63 շագանակագույն
երկնագույն
վարդագույն
Մամեդ Էմին Ռասուլզադեի նկարը «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI» գրառումը
և անվանական գնի նիշը
«min 1000 manat»
1993
1999
AzerbaijanPNew-1000Manat-2001 f-1.jpg AzerbaijanPNew-1000Manat-2001 b-1.jpg կապույտ նավթահանքի տեսարան «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI» գրառումը
և անվանական գնի նիշը
«MİN 1000 manat»
2001
AzerbaijanP21b-10000Manat-(1994) f-1.jpg AzerbaijanP21b-10000Manat-(1994) b-1.jpg 10 000 130×65 շագանակագույն Շիրվանշահերի ապարանքներ «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI» գրառումը
և անվանական գնի նիշը
«ON MİN 10 000 manat»
1994
AzerbaijanP22-50000Manat-1995-donatedir f.jpg AzerbaijanP22-50000Manat-1995-donatedir b.jpg 50 000 132×66 կանաչ Մոմինա խաթունի դամբարանը «AZƏRBAYCAN MİLLİ BANKI» գրառումը
և անվանական գնի նիշը
«ƏLLİ MİN 50 000 manat»
1995
Նկարի մասշտաբը՝ 1,0 փիքսել մեկ միլիմետրին

2005 թվականի թղթադրամներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2005 թվականին 2006 թվականի դենոմինացիայի նախապատրաստական աշխատանքների շրջանակներում թողարկվեց թղթադրամների նոր սերիա՝ «Ադրբեջանական սեփականություն», որը պարունակում էր 1, 5, 10, 20, 50 և 100 մանաթ անվանական գնրով թղթադրամներ։

2005 թվականի սերիա
Պատկերը Գին
(մանաթ)
Չափ
(մմ)
Հիմնական գույնը Նկարագրությունը
Դիմերես Դարձերես Նշանակությունը Դիմերես Դարձերես Ջրանիշ
1 manat obv.jpg 1 manat rev.jpg 1 120×70 մոխրագույն Թղթադրամը խորհրդանշում է Ադրբեջանի ժամանակակից մշակույթը Ադրբեջանական ժողովրդական երաժշտական գործիքներ ազգային գորգի ֆոնին Ադրբեջանի քարտեզը ազգային շեբեկե պատուհան-վիտրաժի ֆոնի վրա Անվանական գինն ու դիզայնի էլեմենտներ
5 manat obv.jpg 5 manat rev.jpg 5 127×70 նարնջագույն Թղթադրամը խորհրդանշում է Ադրբեջանի արժեքավոր ներդրումը համաշխարհային գրականության մեջ Նիզամի Գյանջևիի անվան ադրբեջանական գրականության թանգարանի շինության ճակատային մաս, Ադրբեջանի գրքեր, Ադրբեջանի օրհներգի մի մասը և ժամանակակից Ադրբեջաներենի այբուբենի տառեր Ադրբեջանի քարտեզը Գոբուստանի ժայռապատկերների ֆոնի վրա, ինչպես նաև տեքստ հին թյուրքական այբուբենով
10 manat obv.jpg 10 manat rev.jpg 10 134×70 երկնագույն Թղթադրամը խորհրդանշում է Ադրբեջանի պետական ավանդույթները Հին Բաքուն, Շիրվանշահերի ապարանքներն ու Կույսի աշտարակը Իչարի Շահար հին քաղաքի ֆոնի վրա Ադրբեջանի քարտեզը ազգային գորգերի ֆոնի վրա
20 manat obv.jpg 20 manat rev.jpg 20 141×70 կանաչ Թղթադրամը խորհրդանշում է Ադրբեջանի ընթացիկ արտաքին քաղաքականության հիմանակն նպատակը Տղամարդկայինության խորհրդանիշեր՝ թուր, սաղավարտ և վահան, ինչպես նաև կովկասյան օֆրիս Ադրբեջանի քարտեզն ազգային զարդանկարների ֆոնի վրա
50-manat front.jpg 50-manat.jpg 50 148×70 դեղին Թղթադրամը խորհրդանշում է կրթությունն ու պետության ապագան Երիտասարդություն, աստիճաններ (որպես առաջընթացի խորհրդանիշ), Արև (որպես ուժի ու լույսի խպորհրդանիշ), ինչպես նաև քիմիական ու մաթեմատիկական նշաններ (որպես գիտոթւյն նշան) (բենզոլի բանաձևը նշված է այնպօես, ինչպես այն ընդունված էր XIX դարում)։ Ադրբեջանի դրոշը ազգային գորգերի զարդանախշերի ֆոնի վրա
100 manat obv.jpg 100 manat rev.jpg 100 155×70 մանուշակագույն Թղթադրամը խորհրդանշում է Ադրբեջանի տնտեսական զարգացումն ու ծաղկող ժողովրդի կարգավիճակը
Նկարների մասշտաբը՝ 1,0 փիքսել մեկ միլիմետրին

2005 թվականի թղթադրամներ (2009 թվականի փոփոխված տարբերակներ)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 2009 թվականին Ադրբեջանի ազգային բանկը փոխեց 1 և 5 մանաթանոց թղթադրամների վրայի գրվածքները. «Azərbaycan Mərkəzi Bankı» («Ադրբեջանի կենտրոնական բանկ»)՝ նախկին «Azərbaycan Milli Bankı»-ի («Ադրբեջանի Ազգային բանկ») փոխարեն։
  • 2011 թվականին Ադրբեջանի ֆինանսների նախարարը հայտարարեց, որ արդեն պատրաստ են քննարկել 2 և 3 մանաթանոց թղթադրամների հատելու առաջարկը[2]
2009 թվականի սերիա
Պատկեր Անվանական գին
(մանաթ)
Չափեր,
(մմ)
Հիմնական գույն Նկարագրություն
Դիմերես Դարձերես Նշանակությունը Դիմերես Դարձերես Ջրանիշ
1manat09a.jpg 1manat09b.jpg 1 120×70 մոխրագույն թղթադրամը խորհրդանշում է ժամանակակից ադրբեջանական մշակույթը Ադրբեջանական ժողովրդական գործիքներ Ադրբեջանի քարտեզը ազգային գորգերի նախշերի վրա անվանական գինն ու դիզային էլեմենտներ
5manat09a.jpg 5manat09b.jpg 5 127×70 նարնջագույն թղթադրամը խորհրդանշում է Ադրբեջանի ներդրումը համաշխարհային գրականության մեջ Նիզամի Գյանջևիի անվան ադրբեջանական գրականության թանգարանի շինության ճակատային մաս, Ադրբեջանի գրքեր, Ադրբեջանի օրհներգի մի մասը և ժամանակակից Ադրբեջաներենի այբուբենի տառեր Ադրբեջանի քարտեզը Գոբուստանի ժայռապատկերների ֆոնի վրա, ինչպես նաև տեքստ հին թյուրքական այբուբենով
Նկարների մասշտաբը՝ 1,0 փիքսել մեկ միլիմետրին

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]