Ադրբեջանական խոհանոց

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ադրբեջանական խորոված մսի` քաբաբի պատրաստում

Ադրբեջանական խոհանոց, (ադրբ.՝ Azərbaycan Mətbəxi) ադրբեջանցի ժողովրդի խոհանոցը, որը հանդիսանում է նաև Ադրբեջանում ապրող մյուս էթնիկական փոքրամասնությունների խոհանոցը։ Ըստ հայտնի ադրբեջանցի խոհարար Թահիր Ամիրասլանովայի, ադրբեջանական խոհանոցը աշխարհի ամենահին և ամենաբազմազան խոհանոցներից մեկն է աշխարհում[1]:

Ադրբեջանական ազգային սննդատեսակները բազմազան են։ Այդ սննդատեսակների հիմնական բաղադրիչները համարվում են կաթը, միսը, ալյուրը, բուսական և կենդանական սննդատեսակները և այլն։ Սննդատեսակները կարող են փոփոխվել կախված աշխարհագրական դիրքից և սոցիալական կարգավիճակից: Ադրբեջանի խոհանոցի սննդամթերքները պատրաստվում են մեծ մասամբ գառի և հավի մսից։ Կասպից ծովի առափնյա շրջանների գյուղերում և մայրաքաղաք Բաքվում մսին փոխարինում է ձուկը և ծովամթերքները: Այս երկրի ազգային խոհանոցում օգտագործվում է նար խոտաբույսեր, համեմունքներ և ամոքանքներ։ Օրինակ՝ դարչին, պճեղ, մաղադանոս, կանաչեղեն, սամիթ, կծու և քաղցր պղպեղներ, չաման, համեմ, անանուխ, քրքում, աղտոր և այլն[2]:

Ադրբեջանական խոհանոցի առանձնահատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ադրբեջանական խոհանոցի ճաշատեսակների հիմնական առանձնահատկությունը այն է, որ նրանց գլխավոր ճաշատեսակները պատրաստվում են մսից, սակայն նրանք հիմնականում բուսակեր են։ Ադրբեջանական խոհանոցում մեծ նշանակություն ունի խորովածը: Կան մի շարք խմիչքների և քաղցրավենիքներ, որոնք բնորոշ են միայն Ադրբեջանի խոհանոցին։ Ադրբեջանցիները հիմնականում օգտագործում են ոչխարի միս: Այս երկրում հիմնականում չեն օգտագործումհավի և խոզի միսը, ինչպես նաև որոշ տեղերում նաև ձուկը: Ավանդական ադրբեջանական ընտանիքները բացառում են նաև խոզի միսը, քանի որ այն դեմ է գնում իսլամի հիմնական օրենքներին։ Այդպիսի ընտանիքներում բացակայում են նաև ալկոհոլային խմիչքները[3]:

Ադրբեջանական ավանդական ուտեստներին բնորոշ է կծու համը և անկրկնելի բույրը, որը ճաշատեսակներին հաղորդում է համեմունքները և դեղաբույսերը։ Ադրբեջանական խոհանոցում լայնորեն կիրառվում են նաև բանջարեղենները (լոլիկ, վարունգ, սմբուկ, տաքդեղ, պղպեղ և այլն) և մրգեղենը (սալոր, բալ, ծիրան, դեղձ

Ադրբեջանական խոհանոցի կազմավորման վրա ազդել են նաև Հայկական և Վրացական խոհանոցները։ Օրինակ՝ ադրբեջանական խոհանոցում հայկական թփով տոլմային փոխարինում է սմբուկով, լոլիկով և պղպեղով տոլման։ Ամենատարածված համեմունքը դարչինն է։

Քաղցրեղեն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ադրբեջանական խոհանոցը բազմազան է նաև բաղմատեսակ քաղցրեղեններով։ Այդ քաղցրեղենները բաժանվում են երեք հիմնական խմբերի՝ թխվածքաբլիթներ, կարամելներ և կոնֆետներ: Դրանք պարունակում են զգալի քանակությամբ հավելումներ, օրինակ՝ ընկույզ, նուշ, քունջութ, իմբիր, հիլ, վանիլ և այլն։ Ալյուրը գերակշռում է տորթերի և թխվածքների մեջ։ Հատկապես հայտնի են ադրբեջանական շեքերբուրան, փախլավան, շաքեր-չուրեկը և այլն։

2009 թվականի մարտ ամսին Ադրբեջանում կազմակերպվել է փախլավայի պատրաստման մրցույթ։ Այս կապակցությանբ Ադրբեջան են մեկնել խոհարարներ տարբեր երկրներից՝ Տաջիկստանից, Կենտրոնական Ասիայից, Ռուսաստանից, Թուրքիայից, Իրանի Իսլամական Հանրապետությունից (Իրան) և այլ երկրներից։ Փախլավայից բացի, այդ խոհարարները պատրաստում էին նաև տարբեր տեսակի աղանդերներ և թխվածքներ։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]