Ադոլֆ Մանթաշյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ադոլֆ Մանթաշյան
Ծնվել էմարտի 16, 1932(1932-03-16) (87 տարեկան)
Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունֆիզիկական քիմիա
Հաստատություն(ներ)ՀՀ ԳԱԱ Ա.Բ. Նալբանդյանի անվ. քիմ. ֆիզիկայի ին-տի տնօրենի խորհրդական (2006 թ-ից), ՀՀ ԳԱԱ նախագահության անդամ (2000 - 2003 թթ., 2006 թ-ից)
Ալմա մատերՀայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան
Գիտական աստիճանքիմիական գիտությունների դոկտոր (1974) և պրոֆեսոր (1976)
Ինչով է հայտնիՔիմիական ֆիզիկա, քիմիական կինետիկա, շղթայական ռեակցիաներ, այրման և պայթման պրոցեսներ, սառը բոցեր: Ածխաջրածինների օքսիդացման շղթայական ռեակցիաներում ազատ ռադիկալների հայտնաբերում և շղթայական ռեակցիաների ազդեցությամբ անօրգանական նյութերի փոխարկման մեխանիզմի ուսումնասիրություն
ՊարգևներՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1976)


Ադոլֆ Հայրապետի Մանթաշյան (1932, մարտի 16, Երևան), հայ քիմիկոս, քիմիական գիտությունների դոկտոր (1974 թ.), պրոֆեսոր (1976 թ.), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1994 թ., թղթակից անդամ՝ 1990 թվականից)։ ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (2003 թ.)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1956 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1962 թվականից աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտում` որպես գիտնական քարտուղար, 1975-1977 թվականներին՝ տնօրենի տեղակալ գիտության գծով և 1977 թվականից՝ ածխաջրածինների օքսիդացման լաբորատորիայի վարիչ, 1981-1996 թթ. ՀՊՃՀ-ի ընդհանուր և անօրգանական. քիմիայի ամբիոնի վարիչ, 1987-2006 թթ.` տնօրեն[1]։ 2000 - 2003 թթ., 2006 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ նախագահության անդամ, 2006 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ Ա.Բ. Նալբանդյանի անվան քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտի տնօրենի խորհրդական[2]։

Գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գիտական աշխատանքները նվիրված են շղթայական ռեակցիաների, մասնավորապես ածխաջրածինների օքսիդացման մեխանիզմներին, լուսաքիմիական և լազերաքիմիական շարժընթացներին։ Մանթաշյանը մշակել է (Արամ Նալբանդյանի հետ) ռադիկալների սառեցման կինետիկական եղանակ։ Ածխաջրածինների գազաֆազային օքսիդացման շարժընթացներում հայտնաբերել է գլխավոր ակտիվ կենտրոնները՝ ալկալիական պերօքսիդային և ալկօքսի ռադիկալները։ Ածխաջրածինների օքսիդացման և սառը բոցերի նրա հետազոտությունները կարևոր են այլասերված շղթայական ռեակցիաների տեսության զարգացման համար։ Առաջարկել է ածխաջրածինների օքսիդացման նոր մեխանիզմ, ըստ որի՝ կարևոր դեր են խաղում ոչ գծային ռեակցիաները և օքսիդացման գլխավոր արգասիքներն առաջանում են ալկօքսի ռադիկալներից։ Առաջարկել է հետազոտությունների նոր ուղղություն՝ կարծրաֆազ անօրգանական նյութերի փոխարկումը գազաֆազ շղթայական ռեակցիաներով, որը կարևոր է հանքային հումքի վերամշակման համար։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արժանացել է (Արամ Նալբանդյանի հետ) ՀՀ պետական մրցանակի (1976 թ.)։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Элементарные процессы в медленных газофазных реакциях, Е., 1975 (համահեղինակ)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, Երևան, 2007 
  2. Ադոլֆ Մանթաշյանի կենսագրությունը ՀՀ ԳԱԱ կայքում
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 221 CC-BY-SA-icon-80x15.png