Ադոլֆ Բրյուտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ադոլֆ Բրյուտ
Louis Held-Adolf Brütt-Theodor Mommsen.jpg
Ծնվել էմայիսի 10, 1855(1855-05-10)[1][2]
ԾննդավայրՀուզում, Duchy of Schleswig, Դանիա
Վախճանվել էնոյեմբերի 6, 1939(1939-11-06)[1][3] (84 տարեկան)
Մահվան վայրBad Berka, Weimarer Land, Թուրինգիա, Գերմանիա
ՔաղաքացիությունFlag of Germany (1935–1945).svg Գերմանական ռայխ
ԿրթությունՊրուսիայի արվեստի ակադեմիա
Մասնագիտությունքանդակագործ
ԱնդամակցությունԲեռլինի գեղարվեստի ակադեմիա
Adolf Brütt Վիքիպահեստում

Ադոլֆ Բրյուտ (գերմ.՝ Adolf Brütt, մայիսի 10, 1855(1855-05-10)[1][2], Հուզում, Duchy of Schleswig, Դանիա - նոյեմբերի 6, 1939(1939-11-06)[1][3], Bad Berka, Weimarer Land, Թուրինգիա, Գերմանիա), գերմանացի քանդակագործ, Վերմարյան քանդակագործության դպրոցի պրոֆեսոր (1905 թվականից)։

Կյանք և ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ա. Բրյուտը նախ սովորել է Քիլում որպես քարտաշ։ Կրթաթոշակ ստանալով` ընդունվել է Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիա, որն ավարտել է 1878 թվականին։ Նա եղել է քանդակագործ Լեոպոլդ Ռաուի աշակերտը, հետո աշխատել է Կարլ Բեգասի մյունխենյան արվեստանոցում։

1883-1905 թվականներին քանդակագործն ապրել և աշխատել է Բեռլինում։ Նա ամուսնացել է 1883 թվականին և հենց այդ թվականին էլ Գերմանիայի մայրաքաղաքում բացել է իր սեփական արվեստանոցը։ Շուտով նա ձեռք է բերել միջազգային ճանաչում, իսկ «Ձկնորսը» (1887 թվական), «Եվա» (1889 թվական) և «Թրով պարողը» (1891/1893 թվականներ) քանդակների համար նա Փարիզի 1900 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսին արժանացել է ոսկե մեդալի։ Ա. Բրյուտը եղել է «Մյունխենյան սեցեսիոն» գեղարվեստական շարժման հիմնադիրը։ Սկսած 1902 թվականից` քանդակագործը հատուկ ուշադրություն է դարձրել իր հարազատ քաղաք Հուզումին (օրինակ, քաղաքի համար ստեղծել է Թինայի աղբյուր համալիրը) և Շլեզվիգ Հոլշտայնին` ընդհանուր առմամբ (հուշարձաններ է ստեղծել Քիլ, Ֆլենսբուրգ, Տյոնինգ և այլ քաղաքների համար)։ Բեռլինյան Հաղթանակի ծառուղու համար (որը բացվել է 1901 թվականին) Ա. Բրյուտը 1898-ից 1899 թվականներին քանդակագործել է Օտտոն Լենիվոյի և Ֆրիդրիխ Վիլհել II-ի մարմարե քանդակը։ Բեռլինի համար նա նաև ստեղծել է հայտնի պատմաբան Թեոդոր Մոմզենի հանրահայտ քանդակը (1909 թվականին)։

1905-1910 թվականներին քանդակագործը ապրել և աշխատել է Վայմարում։ Նա դարձել է Վայմարյան քանդակագործության դպրոցի և ձուլման արհեստանոցի հիմնադիրը, որը բացվել է 1905 թվականի նոյեմբերի 1-ին։

1910 թվականին Բրյուտը վերադարձել է Բեռլին, և դպրոցում նրան փոխարինել է Գոտլիբ Էլստերը։ Այդ ուսումնական հաստատության դիմաց, որը հետո վայմարյան Բաուհաուզի կողմից վերածվել է Կիրառական արվեստի դպրոցի (1996 թվականից մտնում է Գերմանիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕյի Համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ) մինչև 1926 թվականը կանգնած է եղել «Աղջնակը» քանդակը (1907 թվական), որը քանդակել է Ա. Բրյուտը։ Քիլ քաղաքի համար Ա. Բրյուտն ի հավելում քաղաքին նվիրած «Թրով պարողի» քանդակի ստեղծել է նաև Ռոլանդի բրոնզե քանդակը։ 1908 թվականին քանդակագործն իր աշակերտների հետ Վայմարում ստեղծել է մարմարե բարձրաքանդակների շարք` ի պատիվ գերմանացի բանաստեղծների և կոմպոզիտորների` Վեյմարյան ազգային նոր բացվող թատրոնի համար։

Ա. Բրյուտը եղել է Պրուսյան գեղարվեստական ակադեմիայի անդամ և դրա սենատոր։

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Cornelius Steckner: Der Bildhauer Adolf Brütt. Husum 1978, = Schriften des Nissenhauses — Nordfriesisches Museum in Husum Nr. 13
  • Cornelius Steckner: Die Sparsamkeit der Alten. Kultureller und technologischer Wandel zwischen 1871 und 1914 in seiner Auswirkung auf die Formgebung des Bildhauers Adolf Brütt (1855—1939)(= Neue Kunstwissenschaftliche Studien Bd. 11) Frankfurt/M., Bern, 1981. X, 128 S. 57 Abb. ISBN 978-3-8204-6897-7
  • Cornelius Steckner: Der Bildhauer Adolf Brütt. Schleswig-Holstein . Berlin . Weimar. Autobiographie und Werkverzeichnis. (Schriften der Schleswig-Holsteinischen Landesbibliothek. Издатель Dieter Lohmeier. Band 9), Heide 1989. ISBN 3-8042-0479-1
  • Vor-Reiter Weimars, Die Großherzöge Carl August und Carl Alexander im Denkmal, Издатель Freundeskreis des Goethe National-Museums, Glaux: Jena 2003. — ISBN 3-931743-53-5