Ադեմ Դեմաչի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ադեմ Դեմաչի
ալբ․՝ Adem Demaçi
Դիմանկար
Ծնվել էփետրվարի 26, 1936(1936-02-26)
ԾննդավայրPodujevo, Morava Banovina, Հարավսլավիայի Թագավորություն
Մահացել էհուլիսի 26, 2018(2018-07-26)[1] (82 տարեկան)
Մահվան վայրՊրիշտինա
ՔաղաքացիությունFlag of Yugoslavia (1918–1941).svg Հարավսլավիայի Թագավորություն, Flag of Albania (1939–1943).svg Albanian Kingdom, Flag of Albania (1943–1944).svg Albanian Kingdom, Flag of Yugoslavia (1943–1946).svg Democratic Federal Yugoslavia, Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg Հարավսլավիայի Դաշնային Ժողովրդական Հանրապետություն, Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg ՀՍՖՀ, Flag of Yugoslavia (1992–2003); Flag of Serbia and Montenegro (2003–2006).svg Սերբիա և Մոնտենեգրո, Flag of Serbia.svg Սերբիա և Flag of Kosovo.svg Կոսովո
ԱզգությունԿոսովոյի ալբանացիներ
ԿրթությունՊրիշտինայի համալսարան
Մասնագիտությունքաղաքական գործիչ, գրող և իրավապաշտպան
Պարգևներ և
մրցանակներ
Սախարովի մրցանակ

Ադեմ Դեմաչի (ալբ․՝ Adem Demaçi, փետրվարի 26, 1936(1936-02-26), Podujevo, Morava Banovina, Հարավսլավիայի Թագավորություն - հուլիսի 26, 2018(2018-07-26)[1], Պրիշտինա), ալբանական ծագմամբ կոսովացի գրող և քաղաքագետ:

Կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

28 տարի անց է կացրել բանտում` Հարավսլավիայում ալբանական ժողովրդի նկատմամաբ վատ վերաբերմունքի դեմ արտահայտվելու, ինչպես նաև կոմունիզմի և Իոսիպ Բրո Տիտոյի վարչակարգը քննադատելու պատճառով։ Բանտարկության ժամանակ ճանաչվել է «Amnesty International» խղճի բանտարկյալ։ Հայտնի էր «Կոսովացի Նելսոն Մանդելա» մականվամբ[2]։

Բանտից ազատվելուց հետո՝ դարձել է մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատության պաշտպանության խորհրդի նախագահ։ 1992 թվականին Եվրոպական խորհրդարանի կողմից պարգևատրվել է Սախարովի անվան մրցանակով։ 1966 թվականին առաջադրվել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի։

1988-1999 թվականերին Կոսովոյի ազատագրության բանակի քաղաքական ներկայացուցիչն էր։ Պատերազմի ժամանակ նա չի լքել Կոսովոն:

Հանդես է եկել Կոսովոյի փոքրամասնությունների իրավունքի պաշտպանի դերում։ Մինչև 2004 թվականը Կոսովոյի ռադիոյի և հեռուստատեսության տնօրենն էր, Կոսովոյի գրողների միության նախագահը` 2005-2007 թվականներին: Նա «Ինքնորոշում» կուսակցության անդամ Ալբինա Կուրտի համախոհն էր:

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ադամ Դեմիչին մահացել է 2018 թվականի հուլիսի 26-ին, 82 տարեկան հասակում, Պրիշտինայում: Նրա մահը նշանավորել են եռօրյա ազգային սգով: 2018 թվականի հուլիսի 28-ին Դեմեչիին հուղարկավորել են Պրիշտինայի նահատակների գերեզմանատանը:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]