Ագնես Սմեդլի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Ագնես Սմեդլի
անգլ.՝ Agnes Smedley
1H-ACC 93-1116-teenager.jpg
Ծնվել է փետրվարի 23, 1892({{padleft:1892|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:23|2|0}})[1]
Ծննդավայր Օսգուդ, Սալիվան շրջան, Միսսուրի, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[2]
Վախճանվել է մայիսի 6, 1950({{padleft:1950|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:6|2|0}})[1] (58 տարեկանում)
Վախճանի վայր Լոնդոն, County of London, Միացյալ Թագավորություն
Մասնագիտություն գրող և լրագրող
Լեզու անգլերեն[3]
Քաղաքացիություն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Ուշագրավ աշխատանքներ Երկրի դուստրը[2], Chinese Destinies[4], China's Red Army Marches[4] և Battle Hymn of China[4]
Համատեղ ապրող Virendranath Chattopadhyaya[2]
Agnes Smedley Վիքիպահեստում

Ագնես Սմեդլի (անգլ.՝ Agnes Smedley, փետրվարի 23, 1892({{padleft:1892|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:23|2|0}})[1], Օսգուդ, Սալիվան շրջան, Միսսուրի, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ[2] - մայիսի 6, 1950({{padleft:1950|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:6|2|0}})[1], Լոնդոն, County of London, Միացյալ Թագավորություն), ամերիկյան լրագրող, արձակագիր։ Պայքարել է կնոջ իրավունքների և Հնդկաստանի ազատագրման համար:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Միսսուրի նահանգի Օսգուդ գյուղում: Հայրը ամերիկյան հնդկացի էր: 1902 թվականին նրանց ընանիքը տեղափոխվում է Կոլորադո նահանգի Տրինիդադ ածխահանքային քաղաքը: 1903 թվականին հայրը լքում է ընտանիքը, և Ագնեսը ստիպված էր տնային ծառայության մտնել: Սմեդլին չի ստացել կանոնավոր կրթություն և այդ բացը լրացնում էր ինքնակրթությամբ ու այցելելով դասախոսությունների, որը հնարավոր էր: 1912 թվականին ամուսնանում է Էրնեստ Բրուդինի հետ: 1913 թվականին ընդունվում է Սան Դիեգոյի ուսուցչական քոլեջ, որտեղից հեռացվում է 1916 թվականին: Ընդունվում է Ամերիկայի սոցիալիստական կուսակցություն: 1917 թվականին ամուսնալուծվում է և մեկնում է Նյու Յորք, որտեղ աշխատակցում է սոցիալիստական մամուլին:

Միանալով հնդկական խմբի՝ մասնակցում է հեղափոխական ազգային ազատագրական շարժումներին: 1918 թվականի մարտի 18-ին ձերբակալվում է՝ Հնդկաստանում հակաբրիտանական շարժմանը օժանդակելու մեղադրանքով: Բանտում անցկացրել է վեց ամիս. գործը չի հասել դատարան: Ազատվելուց հետո հոդվածներ է գրել «New York Call» և «The Birth Control Review» պարբերականների համար: Անդամակցել է «Հնդկաստանի ազատության բարեկամներ» գաղտնի կազմակերպությանը, որտեղ մեծ վստահության է արժանացել:

1920 թվականին Վիրենդրանաթ Չատոպադյայայի հետ մեկնել է Գերմանիա: Գերմանիայի մասին ռեպորտաժներ է գրել ամերիկյան «The Nation» հրատարակչության և «The New Masses» հեղափոխական ամսագրի համար, գրել է նաև խորհրդային «Интернациональная литература» ամսագրի համար: Այս ընթացում Չատոպադյայայի հետ հաճախ տեղափոխվել է Մոսկվա, աշխատել Կոմունիստական ինտերնացիոնալում:

1928 թվականին տեղափոխվել է Շանհայ: 1929 թվականին գրել է ինքնակենսագրական «Daughter of Earth» («Երկրի դուստրը») վեպը: Թղթակցել է «Manchester Guardian», «China Weekly Review» և «Frankfurter Zeitung» պարբերականներին: Գրել է մի քանի գրքեր չինական կարմիր բանակի մասին, որն առաջացրել է գոմինդանականների դժգոհությունը: 1930 թվականին ծանոթացել է խորհրդային հետախույզ Ռիխարդ Զորգեի հետ, օգնել նրան լրտեսական ցանց ստեղծել: Մի քանի ամիս եղել է ԽՍՀՄ-ում (1933-1934):

Ուղեկցել է չինական կարմիր բանակին բազմաթիվ արշավների ժամանակ: Փորձել է ընդունվել Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության, սակայն չի ստացվել: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կարևոր միջնորդ է եղել ամերիկյան բանակի հրամանատարության և չինացի կոմունիստների միջև: Կազմակերպել է բժշկական նյութերի առաքումը Չինաստան:

Պատերազմից հետո եղել է Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի ուշադրության կենտրոնում, կասկածվել է լրտեսության մեջ: Մահացել է Մեծ Բրիտանիայում, թաղված է Պեկինի Բաբաոշան գերեզմանոցում:

Ագնես Սմեդլին հայերեն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Երկրի դուստրը (վեպ), Ե., Պետհրատ, 1931, 300 էջ: Ռուսերենից թարգմ.՝ Ս. Անանյան:
  • Երկրի դուստրը (վեպ), Ե., Հայպետհրատ, 1963, 329 էջ: Ռուսերենից թարգմ.՝ Ս. Անանյան:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 The Feminist Companion to Literature in English — P. 993. — ISBN 978-0-300-04854-4
  3. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb121831875
  4. 4,0 4,1 4,2 The Feminist Companion to Literature in English — P. 994. — ISBN 978-0-300-04854-4