Ագարակ (Շահբուզի շրջան)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Ագարակ (այլ կիրառումներ)
Գյուղատեղի
Ագարակ
Կոորդինատներ: 39°21′0″ հս․ լ. 45°42′0″ ավ. ե. / 39.35000° հս․. լ. 45.70000° ավ. ե. / 39.35000; 45.70000
Երկիր Ադրբեջան Ադրբեջան
Շրջան Շահբուզի շրջան
Բնակչություն 0 մարդ (2010)
Ժամային գոտի UTC+4
##Ագարակ (Շահբուզի շրջան) (Ադրբեջան)
Red pog.png

Ագարակ, գյուղատեղի (նախկինում խոշոր գյուղ) Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Ճահուկ գավառում, ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շահբուզի շրջանում։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գտնվում է Շահբուզ գետի աջ ափին, Քրտն գյուղից մոտավորապես 3 կմ դեպի Քյոլք գյուղը։ Պատմական Ագարակը տեղադրված է եղել ձորի մեջ, նրա երկարությամբ։ Այս գյուղից հայերը գաղթել են (նրանց մի մասը բնակություն է հաստատել Ույծ (Ուզ) գյուղում 1800-1810 թվականներին, որից հետո այդտեղ բնակությու են հաստատել թաթարները և պարսիկները։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գյուղը հիշատակել է Ստեփանոս Օրբելյանը։ Ագարակը այժմ անմարդաբնակ է և ավերակ։

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Սուրբ Խաչ վանք (Ագարակ)

Ագարակն ունեցել է Սուրբ Խաչ վանքը, որի մասին Մեսրոպ Սմբատյանցը գրել է.

Aquote1.png «Ագարակայ Ս. Խաչ վանք ՚ի ձորն Շահբունուց շինեալ փի Շահան-Գագկայ յամի 1451, և նորոգել ՚ի տիկին Մարգարտէ յամի 1600»
- Մեսրոպ Սմբատյանց[1]
Aquote2.png

Ըստ Մեսրոպ Սմբատյանցի հաղորդած տվյալների այս վանքը մինչև 1870-1875 թթ. կանգուն էր և տեղի բնակչությունը պարսիկներ են եղել։ Ագարակի պարսիկ բնակչությունը գյուղից հեռացել է մոտավորապես 1820-1825 թթ., որից հետո Ագարակում բնակություն չի եղել։ Գյուղի Սուրբ Խաչ վանքը կառուցված է բազալտից և ունեցել է գմբեթավոր բազիլիկայի հորինվածք։ Ներկայումս նրա պատերը մնում են 0,5-1 մ բարձրությամբ։ Վանքի երկու գեղեցիկ քանդակազարդ խաչքարերը գտնվում են Բ. Աելքսանյանի մոտ։ Գյուղի մոտ կա մի մեծ հայկական գերեզմանատուն՝ 500-600 քանդակազարդ տապանաքարերով, որոնցից ուշադրություն է գրավում մի մեծ (մոտ 1-1,5 տ ծանրությամբ) տապանաքար՝ 2 մ երկարությամբ, 1,5 մ լայնությամբ և 2 մ բարձրությամբ։ Այդ տապանաքարի վրա քանդակված են երկու զորավարները, որոնց երկուսի սրերն էլ դրված են իրենց կողքին։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Արգամ Այվազյան, Նախիջևան։ Բնաշխարհիկ պատկերազարդ հանրագիտակ։, Երևան, ««Հուշարձան» և ՀՀ ԳԱԱ «գիտություն»», 1995 — 367, էջեր 367 — 367 էջ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Մեսրովբ Սմբատյանց // «Նկարագիր սուրբ Կարապետի վանից Երնջակայ եւ շրջակայից նորա», Տփղիս, 1904, էջ 475